Buch 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici De Rervm Varietate Libri XVII : Adiectus est capitum, rerum & sententiarum notatu dignissimarum Index
Entstehung
Seite
376
JPEG-Download
 

DE RERVNM VARIET ATB

ns ferrum partem habere ardentem, partem autem non. 0Neq; partes loco diſtinguuntur, ſed ſecundum ſubſtantidacmea· 5tus: ardetur enim aer, unde ex candenti ferro emittitur flamma. Sedcùm ardet, quadruplex uidetur partium diſcrimen, alia(ut dixi) mu-tata eſt, alia mutatur, alia uerò reſecatur, ex eo quòd mutatur utfu,mus: alia relinquitur, ut cinis. Quæ igitur reſecatur, uim retinet:aliusenim eſt fumus thuris, alius uerò aſſœ. In eo uerò quod iam mutatumeſt, diſcrimen eſt in igne, non in eo quod mutatur. Dictum eſt enim,aliam eſſe uim carbonum roboris, atq; ſalicis: aliam eſſe flammam ar-dentis aquæ, aliam lignorum. Ex his uerò quę pòſt relinquuntur diſcrimen eſſe neceſſe elt: quoniam ſi ab inæ qualibus inæ qualia, ſeminori difcrimine auferantur, aut multiplicentur, quæ proportionemhabent minorem, relinquuntur inæqualia,& producuntut: at ignisab igne minus differt, quàm res à re: quia quæ ardent, differunt, utignis ab igne: quæ igitur relinquuntur, differunt, ſcilicet cineres?satq; non parum, ſi qua: exuſta fuerint, multum differant. Quæ ue- mutatur, dubium eſt an uim retineat. Videtur autem quòd non,quia non ex igne, cùm nondum mutata ſit, nec propriam quoniam

376igitur, cande

J6ũVŨndœU((C ü(

ab adhærente igne obſcuratur. Nunc modò, quoniam de lucernalocuti ſumus, quæ inferius oſculum habet quo ellychnium fouetur,demonſtremus, id obiter, ſed neceſſariò tale eſſe debere, ſi diutur/na lucerna eſſe debeat. Nam ſi in ſuprema parte ſit oſculum ſucernæ,?Luceruæ com ut Oleum abſumetur, magis etiam elongabitur ignis ab oleo, quaregoſuionis de- nec bene ardebit, nec erit diuturna. Quòd ſi ſubere& ferro deſcẽdat bmonſtratio. ut in lampade, durabit equidem plus: ſed ſi oblonga fuerit lampas, rabſcondetur ignis ſub uitro, nec eminebit, luxq; obtuſa erit. Siuerꝭ 0lata lampas, obumbrabit lumen, diuturna tamen eſſe poterit. Hacigi ntur ratione lucernam pro toto anno conſtituemus: faciemus lucer/ 8nam x, quæ tantum capiat olei, quantum ſufficit pro una N r.die, ratione ſcilicet dicta in primo libro de Subtilitate. uHuic ſexcuplo maiorem faciemus, iungemusq́; ipſi A ex eſuperiore parte. Ipſi uerò; ſexcuplam faciemus C, agglu- 0tinantes ipſi ſuperius firmiter. Ipſi quoq; faciemusſexcuplã cum ſextante, quam eodem modo adiungemus nipſi C Sitq; tota machina bene undiq; concluſa: ſuppedi- 0tabitq; oleum toto anno, perpetuò ardente ellychnio& 0Cale quantũ illuſtrãte. Porrò, ignis cum cuncta cõſumat, detracta ter ddecreſcat. tia ponderis parte, plerunq; lapides uertit in calcem. 77 5uo dice pe.

W ret Sed cur quædã ligna liqueſcere uidẽtur, uelut xylon, de q Vie.r e. ſtꝛdicitur autẽ per excellentiã quod aloes appellarur. 10

tur ergo tenuis ſubſtãtia, lignea eſſe ac ualde arida, pingueueròꝰ. in

craſſum, ut ardente ligno nondũ liqueſcat: cùm uerò liqueſcit, toe bi

5 N 5 4 4 1 5 5 15 eliqueſcere uidetur, quia maxima pars, tu quia quod uerè lien qconſum⸗/ l