Buch 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici De Rervm Varietate Libri XVII : Adiectus est capitum, rerum & sententiarum notatu dignissimarum Index
Entstehung
Seite
403
JPEG-Download
 

EIERRR N. GAPVT II 98

enim mollia ſunt, ſed cùm in uitrum tranſeant, nullius uſus ſunt pro- quibus modis

pemodum: nam ſi molliantur donec ad naturã cryſtalli aut ſmaragdi fat.

ſolum tranſeant, adhuc quæſtio de tinctura manet. Si autẽ infra eam

duritiem non ſunt gemmæ, nitorem amittunt, bullas,& alia quibus

uiles habentur, aut tenuitate eius quod ingreditur: nam tenuiſſima

totum penetrare poſſunt,& perfundere ſolẽt. Ob id igitur materiam

coloris tenuiſſimam eſſe oportet,& metallicam: aliter enim non ma-

neret. tale genus à ſale ſumitur, maximè ammoniaco, atque etiam ar-

te ipſaattenuato. Referunt Todeſchinum gemmarium(ut alias dixi)

tentaſſe hoc,& cœpiſſe: ſed morte præuentus non perfecit.

Vtrum ergo metalla tranſmutari poſſint, quidam lanus Lacinius Rationes prodiſputauit: eſt autem ſeries argumentorum talis: Metalla quædam chymiſiis.ſunt pura& concocta, ut aurum&argentum: quædam cocta, ſed im-pura, ut æs ac ferrum: quædã cruda& impura, ut utrunq; plumbum:ed impura repurgari poſſunt, cruda concoqui: igitur ex ære, ferro,ac plumbo, aurum& argentũ fieri poteſt. Quòd autem talia purga-

ri& concoqui poſſint, ex Ariſtotelis ſententiaac diuiſione in quartoMetheororum de coctione demõſtrat. De purgatione, dubium noneſt, poſtquàm proprium ignis opus eſt ſeparatio. Alumen quoq;&calcanthum( quidam abſq; ̃ in fine ſcribunt, ſed talia modò ferri poſlint, non referunt, neq; enim de nominibus li tigandum an per Han rz ultima ſyllaba ſcribatur) arte fieri dicit. Alumen quidẽ ex calce quo-rundum lapidum iuxta Conſtantinopolim; calchantum uerò à chy-miſtis: inducitq; Ariſtotelem Metheororum quarto, ſed is huius nonmeminit. Quòd igitur ex calce fit, per artem fit proculdubio: namcalx ipſa, res eſt non naturalis, ſed artificioſa. Propinquitas etiam&paruum cauſarum diſcrimen in metallis hoc idem ſuadet cum ab ijſdem omnia fiant. Supponitur autem, quòd omnia metalla ſulphure& argento uiuo conſtent: quæcunq; uerò ſimilia ſunt, facile inuicemtranſmutantur. Boq́; magis, quòd natura uidetur perfectiſſimũ ſem-er intendere in omni genere, uelut aurum: quæ igitur imperfectaſunt, artis beneficio perfici poſſe uidentur. um quia ut ad finem,tum quia ut ad motus ipſius, perfectionem. Nam non ſolùm naturaaurum intendere, ſed facere uidetur: adeò ut metalla ſint auri compa-latione, ueluti fœtus infantis. Aſtruit uerò id etiã exẽplis ranarum,quæ ſtatim ob Præparationem materiæ ex puluere generantur. Sunt Animalumautè ran genere perfectiores auro. Et ut animalia perfecta, ſolůùm genertionesſimilarium compoſitione, ſed& inſtrumentorũ indiguerunt. Auicen ite.nam quoq; citat, dicentem uitulum in nubibus generatum excidiſſeſemiuiuum, inter imbres. Ex iuuenco ſtran gulato apes, quod aliàs diximus, ſcorpiones ex baſilico bufones ex elixatura anatis ſub diuoexpoſita. Et ut ex iuuencis apes, ita ex aſinis ueſpæ, ex equis ſcarabei,ex mulis locuſtæ fiunt. Mutantur& plantæ, de quibus alis dictum

14