Buch 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici De Rervm Varietate Libri XVII : Adiectus est capitum, rerum & sententiarum notatu dignissimarum Index
Entstehung
Seite
479
JPEG-Download
 

0 3

LIBER XIII. OGAPVT LXIII. 475

aqua etiam in multam horam detineatur, non madeſcit charta, quo-niam ne aqua aſcendat, aer ipſe exhibet. Sed poſtquàm in urceorummentionem incidimus, non pigebit referre experimentum loachimiFortij: uerùm ad amuſſim omnia expoſtulat. Super duos urceos ui-treos aqua plenos lignum digiti craſſitie extenditur, ſic ut uix urceo-rum labra tangat, gladioq́; ſcinditur lignũ, urceis non fractis. Opor-tet autem gladij aciem, cote eſſe factam acutiſſimam, lignum uiride,

urceorumaltitudinẽ æqualem, uitrumq́; firmum ac craſſum,& ictum

æqualem, plurimis autem experimentum hoc male cedit. At quodde urcei craſlitie diximus, non obiter adiectum eſt: habeo enim uas èuitro corio circundatum, quod& ſi cadat non frangitur:huius etiamduritiei aliud exemplum alibi retulimus. Itaq; uaſa hæc eo ligneis&metallicis in ſeruando ſyncerius liquores præſtantiora ſunt, quo mi-nus ſunt ſecura ac tuta. b 8

Sed dum è rebus in res progredimur, ſuccurrit memorię ut dicamquomodo phiala eleuetur palea,& urceo mortarium. Phia - etiam magnæ,& aqua plenæ, paleam non tractatam infle-xam ad angulum NB, ita immittimus, ut CP at recta collo a0. 5phialæ hæreat, ex altera parte; cuſpis, ita ut dilabi non po-fit, apprehenſa O ſuſpenditur phiala. Vt uerò angulus à latior fuerit,ag firmior erit, quoniã breuior: nam cùm BD, ſit latitudo colli phia-

l,& D rectus, quo x maior fuerit, exit& maior proportio PB& Ba,

quare a g; minor. Sed ut à acutior, firmior erit& B, quia propior per-pendiculo. Mortarium uerò ab imo urceo, cera aut alio glutine an-

Lignum uperurceos quomodo frangatur.

Veſa uitquæ nix fran-Suntur.

P lala 4 gmodo paleaeleuetur.

Mortariumquomodo ur-ceo eleuetur,

nexo eleuatur: quoniam aèr non patitur plus extendi, quàm natura

erat: nec diuelli poteſt, ne aer magis conuellatur, tum ob gluten: necurceus frangi, quia rectè trahitur: oſtenſum eſt autem recta ad fran-gendum eſſe contumacia, ſeu trahantur, ſeu premantur: reliquum eſtigitur, ut eleuetur mortarium,& incus, ac ſimilia:maius autem peri-culum ne comprimendo frangatur urceus:comprimitur enim quodapprehenditur. Poſtquàm uerò ludicra me excitarũt, etiam ludosadijcere uolo, ſed prius de glutine aliquid dicturus ſum. Fit ex piceiręca, picea reſina,& laterum puluere: dum frigidũ eſt, firmiſſimum:cum concaleſcit, remittit. nihil melius q; quod ſimilibus: ſimilia enimſimilibus facile iunguntur. Sed ut ad rem redeam, duas tabellas ſtri-das nec longas aſſumito, in quibus foramina duo x B&N OD iuxta ta-bellarum capita, Iorum uerò diſciſſum in ·& per lon- 4 2gum, ſuperponatur igitur E ſuper,& ex inferiore par- 0 1 5te& ducatur per utrunq; foramen, pòſt per Bob alter- 5 4

natim ſurſum atq; deorſum, rurſus autem per O deorſum Sinducatur ut ſurſum aſcendat, atq; eodum donec tabellaB per Flori foramen poſſit educi. atq; ſic incluſum eritorum utriq; ligno: contraria ergo ratione extrahetur: ita ludimus, utin meæ

2

8

Gluten opti-mum.

Ludicrumprimum.