Buch 
Offenbarung der Natur vnd natürlicher Dingen, auch mancherley wunderbarlichen vnd subtilen Würckungen / durch Hieronymum Cardanum. In die ... teutsche Zungen gebracht durch Hulderichum Frölich
Entstehung
Seite
CCCCLXXIIII
JPEG-Download
 

cccclxxitij Von mancherley wunderbaren Sachen/ktachteſt/ vnd biß eyngedenck wann du gegen Mittag ſeheſt/ daß der Auffgang zu der lincken/ vnd der Nidergang zu der rechten Hand iſt. Aber von Mittag her iſt der Auffgangzu der rechten/ von Mitternacht her zu der lincken Hand/ alſo ſoll man auch von alderen nach widerwertiger oꝛdnung verſtehen. In der Nacht wird der Mon oder ein 10kanndter Stern dein Fuͤhꝛer ſeyn/ oder der Polus. Dieſe rechnung wie der mehꝛerthellalles anders/ wird durch den Gebꝛauch vnd Gewonheit leicht vnd gunWann man auch ein Stundzeit in einem Buͤchß lein hat/ wird man bber der Stun

den erkanndtnuß/ mancherley nutz barkeit befinden. Wann du aber von d Straaß mu 5

abtreten/ ſo fahꝛ durch ein Linien/ welche gleich weit von der anderen ſteht/dahin: danndu wirdſt alſo nicht mehꝛ feh len/ alß du von anfang von dir ſelbs gethan hetteſt/ danwirdſt daſſelbig Eck behalten. Wann du aber das Eck enderen muſt/ biß du widerStraaß kommeſt/ ſo mach das Eck in den Gegentheil zweyfach/ vnd wann du ein glei,chen Lauff vollbꝛacht/ ſo kommeſt du wider auff den rechten Weg. Es ſeye die rechte vondem a in das b. du muſt aber von der Linien abtretten wañ du zu dem e kom̃eſt/der Mosderen/ oder Berg/ oder Waſſers halben/ od weil es ein bekanndte Straaß iſt gegen demeg. nach zweyen Stunden wirdſt du zu dem d komen/ da iſt deñ ein weit FeldI vnd muſt wider zu dem a b kehꝛen/ ſo mit gegen der rechten Hand dz Eckl dcond das zwepfaeh do e/ ſo gegen der lincken Hand gelegen. Wann dn nungeſtracks fahꝛeſt/ komeſt du in zweyẽ ſtunden zu dem e. ich ſag wann das e in bel echten Straaß a b iſt: dann weil nach dem gleichen Weg de/ vnd de gleich5 ſind/ werden nach der fuͤnfften Demonſtration vnd Bemeiſung Euclidis deserſten Buchs /die Eck d de vnd de auch gleich ſeyn. Weil auch ka e zwe fach iſt gegen dem Eck c/wird das e auch zweyfach ſeyn. Man fetzet aber afür ein Linien /darumb wird og e auch ein Linien ſeyn: deshalben iſt der Punt e angeraden Linien a b. Die andere Sicherung iſt/ daß wir in vnbekanndten Landen die ge

voꝛab wann du der Spꝛaachen nieht vnwiſſend biſt: der ander mag dir beholffen ſeyn aſo daß du aller Gefahꝛ entrinneſt. Die dritte Sicherung iſt⸗ daß du acht habeſt obSttaaß an einem Waſſer oder vnden am Berg hingange:dann man mag einem Wſer vnd Berg gar wol nach ziehen. Sie iſt auch mehꝛ gebanet/ weil ſie an dem Fluß olBerg ligt/ dann man bawet gemeingklichen Stett/ D bꝛffer/ vnd Herbergen darumbwie auch an dem Rhein in Teutſchlande VVVEs ſindauch ettliche /welche auff der Pferden Hufftritt acht haben/ wel ches mit itmiſffallet: dann weil man auff der Straaß leich tſich inn Gefah: kommet/ mag ein ſedtAuf merckung nut lich ſeyn. Weil auch Wensch licher Zufall vnd das gantz Leben ge-meingklich an kleinen dingen gelegen/ iſt dieſes an der Straaß gantz offenbar/ meh: denan allen anderen: dann nyann du ein klein von der Straaß jrꝛeſt/ muſt du vnder dem blo-ſen Himmel ligen/ oder 0 der die Moͤꝛder fallen. Wann ein Nagel manglet vnd demRoſſz ein Eyſen abfallet/ hincket es/ vnd muſt dir zu Fuß gehen: des halben muſt du ent-weders langſam allein in der Nacht durch vnbekanndte oꝛt reyſen/ vnnd deine Gefen 18verlaſſen oder etwan in ſehneller ehl reyten/ můd werden/ auff welches gemeingklie eein Hitz oder Feber ervolget/ zu zeiten der Tod ſelbs: wañ die Stiffel zerbꝛoche lauffet das Waſſer hineyn/ alß denn muſt du in der Herberig bleiben/ vnd das Gelt verzeh-ren /alſo daß d Vnfallen/ ſo den Reyſenden auff der Straaß begegnen/ ohne zahl ſind-Siotzu ver- föalan ſte nicht gar fleiſſig oder vberauß gewaltig vnd ſonſt groſſes vermoͤgens ſindt.fache. Es ift abe auch der kleinen dingen auffmerckung nicht wrnig nutz in dem Bꝛot oderanderen Speyſen zu erwehlen/ wann du entweders Bꝛot/ Fleiſch/ vnd anders kauffe 15oder des Gekaufften bꝛauchen wilt. Dann das leicht/ wol gebachen/ vnd loͤcherechtigBrot/ iſt das beſte/ wann es ſüß iſt. Dann wann es nicht wol geſeurt/ der elwas 105 i g. 5*

.