Van der PerspectiaenNun Krinkainen nehlen Landen Berlin,En heb inde tractaten vande Scenen belörft de maniere te gheuene / hormen dees uyten maken soudedurkschynende van diuersche coloren/ daeromme saluen eerst vande hemelblauwe verwe seggen / beweilteeene Zaphir gelyck en notthveel scoonirte. Meenit een stück Salamoniat en nermit ein vardiers beeneoft dergelinne / en door bäck wat waters inne / als dan zo wyyt die stuck sonts daerinne al ontfrucke alsodathet al gesindten sy, obende daer alches water toe na dat ghy wilt dat het licht oft donner van ver-wen sy: dat gedaer zynde wiloht dan /coon en claer hebbe/ zo vistelleret ouer eene vit in een ander dat /zo hebben een clare hemelverwe/ vano welcker alleene dat ghy veelderleyr blauwe manie moecht niet wa-kere. Ouoy nu conner da Amitalde make/ 36 böck in dat vian wärere wat saffragen/ nae dat ghyt höheoft nicht hebbe will, want een is geen noot hier ware oft gewichte af te selrent / mios dat bicle experientie suir welckere sal.kOllby römmer van cloohne manie/ indien bat giß zur daerme rodden wyn omtut/ 30 en vrijder op anhorts hier dan bien niet wakort vieren te mannene zo verre alst noort is/ maer hebben den win niet/ zo niemt opzstl geopane / en vort dat in eene klerei wakers niet wat almyns vorther sicoen/ en schupmer wel/ Carena voeger ouer de vite passere / en geopuyre dat mer water en ayn,Büd, eine Brieis ebsterfeyer / dien sulche van rooden en wierten wyn ondern gemeingt mane / maer den witten wyn alleenesal den Copas in Erhalt gerichne. Wir vonteryne / oft genaem wärere daer den oder gepasseert / sal den Blamaist gehalten /maer om oli welke bocke/ samme op eene glaethone moers vorzim van puuren en rasten doen maken/ en die met waren ollen.weger die maniere om ders ouerschümene voloren op haer plaetse er seetene sal bese syn: men sal achter die geschneerde huy-singen daer dees coloven instaen sullen/ een hunne deror seeren / wt gestrieben inder maniere dat ders lichten vorgedeene sullenworden/ het sy conor oft viertant/ rup lwys oft eywns/ ik. en achter dat seine sal een ander siertaer veror pls. geieyr wozie /om de firstigen en ander paer sortie van glasen met orsen water op te strawe / de welcke darme voegen sal tegen geistädar behoupt / ommers dürst werdasse geseut worden darbe niet en vallen buer die gerumme! van aansen oft springe vande mo-rij kie. Sacrina salme achtert de glasen groote lampe seets/ op dather nicht altyt op eene pas oihue: en waer de fieschen oft andsomme van glasen/ op de syde daer onchtstonde/ plat oft neuer hol/ 36 zonder te tiaeröet schynen / en die coloren soude te ouer-nichtiger komen / ort gerichts samt vorkmetten gäten opde veröffende syde doen. Maer behoeftmen somtets een groot nichtdat meer toone van dandere/ so salime daer een toorise achter serten/ en achter die toösese een geschuert verke / wolle erfiefleieoverweck seyn / sal de radien van soine conterfeyren. Noch machmen oock gelas van alle coloren / voer sommige viercante /gerupre / en ander formen sotten / niet hare nichten daer achtere. Würst alle dersuchten dienende cotten coloren / en sullendegene niet zyn welcke de Stene vermehren sullen / want men moet daer groote meniehte van toorisen voer de Stene hangen:men mach von die die Sieleur eenige tanderlaers niet groote Reersen secken / en op die candelaers machmä eenige wasen metwäre seeren / inde welcke datme erstück camphers doen sal/ dat welcke bränende sal een soon sieyt maken en wel tienen.Domtijts soudet geuanen iet te moeten manen/ dat soude schonen te verbrandene het sy wat het wille / dat selve sammen dernieren mitten besten gehaljande wun/ en dat met een keerste ontstehende/ zo sal gegeel ouern branden en notrechtens ongegeven moeckenvichnen. En hoe wel datmen dan beson bieten veel niet soude mogen seggen/ zu willen nochtans oort lees eyt hier met op-wollen/ maer willen spielen van sommige gingen die den aensienders gehöerhinen zyn. Ter wylen dan dat die Steue le Dicheb vande personagien/ so für de Architeer berede hevor eenige ordinantien van figuren/ van sulcher grootten als dartste teplasseren hevor / en die seiten von sey päpier gemaert zyn rück somme wegeslieden en geschuldert/ veræonende alsucke vorstenalsmen begeert/ so welcke sigute rüsten sullen tegen een regie oft ikke van houte äwers duer die Herne daer eenige posteoft ouere oft sieure gemaect stäet/ en daer lanix sal temant van achterduere opt huysinge / de figuren doen passere / sommehts inkommen van musicine niet instrumente en oock grück sangers/ wärerede darin achter die Scene niet instrumente späen ensungen sal: somitäts saluirt eenen hoop knechte te vorte, en ander te peerde met kromelen pijpen en tromperte doen passeren,de welcke met saechten geluyde van trommelen, pupen/ trompetten/ en ander geroep van achter gemacht/ houden dat volenwackiere en welke vroen. Eest kakme een plancke oft ander omer venoeft daer de nicht te doen passeten/ zo moet dat voorop über papier gemaect en wegesnede worden, daerna achter de Stene / te wetene / aende werste huysinge vand Deenen / daersal einen ijeren ofalt twaets ouer getrocken zijn/ ende met eenighe ruw/ kens daer ouere/ achter dat papier vast gemaert/de twelcke plancke oft ander durch sal. vand ander syder byden oder temanbe met eenen swerren daer suchtiens getrocken worden/nider het moet werde van egelichte zijn, also darmen den eenen noch den andere opart gesten en can. Somtyd= salmen gouveren uuren behoeuen / dienen de rokten speie/ zo machmen den sonder albus maken: gemeenihnt maertin be-geseyt es) arm beynde von een große iaie daer grineenigen erne selber vollen oft ontrent es / waerop darmen eenenen großennuscioor sal oben roilen/ om den dorüer te conterfeycene. Den vinem salmen alsus manen/ daer sal iemant achrer die Stenezyn in een hooge plaetse/ gevoende moe hant een voos ken/ daer af darijer derkselle vol gaernens zyn sal/ en moen middelt vandien scheic sal erin vernemor neerse staen/ nu sal die niet poeyer van vernus ggevult zijn, en werpende die hant mertet boosenopwaerts/ 5de für dat pörper inde Kurse vlieghende den vlixem ghendern conterfeyren. geraet aengaende den straetl ofteschicken vanden vlixem/ 50 / annen ernen yseren diaet ererüber die Steene die neder dale / daer salmen een hußye arnderen.gerihiert mit clater gout oft cluckende forilge zomen dat verstaet/ ende ter wylen datmen rommelt meeten cladie/zoe salmen een flange af schieten/ ende metten seinen wirt inde juseye stekende sait goet effect boen.fraer soudich van alle dingen op onauste willen tracteren die ick weet dat tot sulckendinghen diende / het soude te lanck vallen / daeromme willck vandeser perspectulen een eynde maken.FINIS.e hier eyndet dat tweede voern der Architeckuren krärterende van Perspertinen / wrenitaliaensche in buytschen ouergesedt dier Peeter Coeck van Aelst schuldere /En is gevisiteert en geapproveert by myn Heere Joannes Goesswimvan Gorschot / Prochiaen van fint Jacobs Thantwerpen.het Preulegie der K. Majesteyt /ondteillent P. de dens.