Van de Composita.Van de Lomposita.Met haren ornamenten.C Dat neghenste Capittel.Oe wel dat Vitruuius leert vier manieren van colommen te sine/ dats Dorita / Jonita / Conthia/ ende Thuscana/ geuende hier bycans vander Architeƈturen deerste ende simpele ornameneso hebick niettemin aende voers viere/ eene (vicans) vijfste maniere willen voegen/ gemeinvande simpele voers/ ghemoueert duer dauctoriteyt der Koomscher wercken diemen medeoogen siet. Ende inder waerheyt de voersichticheyt des Architeets behoort sulcx te sine /na dathet behoeuen sal/ menichwerf vande voers simpelheyt een menghinge behoort tenckaensiende de nature ende tsubiect. Ende noch daer toe sal somtijts Darchiteet/ tot wiens oordeveel diuersche subiecten comme sullen/ geabandoneert ende verlaten worden vanden raden bijmij/ de welcke en heues niet al connen ouergrijpen: waerduer dathy daraut sijn sal de hansslane aen sijn eygen goetduncken. Ick meyne om dat Vittuuuus na mijn auijs in geen plaetse en roert vandese Crposita/ vanden sommigen latina geseyt/ andere noemense Italica: Diewelcke doude stomeynen/ by anontutnissgende vouen dinnentie der Griecken gaen vinders der Dorica tot insettinge des mans/ ende vander Jonicana derpel der matronen/ ende der Corinthia nemende forme vanden maerten dan vanden Jonica en Coninthiencompositie/ settende de volute vande Jonica metden echino in trapitel Corinthio. Ende dese hebbense meer gebestaende Archi triumphale / dan aen ander dingen: ende dit dedense met seer goeder voersichticheyt/ om datse triuprende van alle dien landen vanden welcke dese wercken haren oorspronck gehadt hebben/ so mochtense wel nahbelieuen/ gelijck ouerste van hunlieden/ dese vindinge tsamen setten/ gelijck sij aende groote fabrijke van TroomColiseo gedaen hebben. Ende daer gesedt hebbende die drij ordinen deen op dander/ als Dorico Junito en Conuhebben bouen al dese Composita gesedt/ die van yegelijck so genormt is/ hoe wel so veel alsomen siet/ de Capitellcans Corinth. sijn. maer een schoon iudicie (na mijn duncken) was dat/ hebbende dees ordine gesedt in daldethanste deel vande Cohseo/ dwelck seer ververt vander oogen des opsienders/ so sondmen ghesten hebben/ haddensenden Tonico en Corinthio darchitrabe phrise ende cornice bouen de colom. gesedt/ dat sulcken werck deur de langeltstantie soude ermelijck gecommen hebben: maer settende de mutilen inde phrise/ die maecten dwerck rijcke/ tüchtder proiecturen vande corone/ daertoe dedet noch dit ander effect/ dato dat darchitrave phrise ende cornice scheuenCornice alleen te sine deur de modiglions inde phrise gesedt/ also datse grootte presenteerde obseruerende haer zyportie.E hoochde van deser Composita sal met vase ende capitel van tien deelen sijn: haer basis sy vande helft derenPlomnen dicten: ende men salse Corinthia maken metde maten byde Corinthia gegeuen. Ende dese sietmeninde poorten triumphal van Tito ende Vespasiano in Rome. De Colommen machmen gecanelleert gelijckenJonica maken/ oock somtijden ghelijck de Corinthia/ na goet belieuen des Architeuts. Teapitel machmen makmet den Reglen der Corinthia/ makende de voluten wat grooter dan de caulicoli Corinth. dwelcke capitel seyninde voors. voge/ ende is hier besyden ghetoont. Darchitrabe phrise ende cornice/ salse verre van tghesichte staen/ sodarchitrabe hooch sijn gelijck de colonne bouen dick is. De phrise daer de mutilen in sijn/ worde vander seluer heuteden: de cimatie vanden mutilen sal van tseste deel sijn: de proiecture vanden mutilen sy gelijck de hoochde. De hoode der coronen met haren cimatio houde so vele als darchitrabe/ ende die gedeelt in twee/ so sal deen de corone sijn /dander de cimatie: de proiecture daer af sal ghelijck de hoochde sijn. Ende dit is voer een gemeen siegule/ hoendatmen inde nauolgende figure C de leden ende maten siet vande ghene die aen Teoliseo voers is: en want derolomne de teederste van allen is/ so behoeft haer pedestal gracelijcker te sine dan alle dandere/ achternolgende de gimeen Regle: de hoochde daer af sal een dobbel breedde syn/ te weten tplatte/ ende van dier hoochden sullen acht derlegemaect worden/ een vanden welcken salmen der basengeuen/ oock so veel tot der Sima. Maer vande particuliereleden machmen deremplen hier besiden nemen/ dewelcke al tsamen sijn geproportioneert nade pedestalen vandenuen genoemden voghe van triumph. Ende also sijnde de colonme van tien deelen/ dat pedestal sal in hem seluen oudtien deelen sijn gheproportioneert na de colomme. Ende hoe wel datmen alle pedestalen in perpen-dicule maert/ nochtans in Athenen een dalder oudtste stadt sijnder sommige wat ghemindert in dvouenste deel/ dat welcke ick niet en blamere.