Vande Thuscane### D Lande ordinantie oft ma-niere der Thuscana/ ende van ha-ren ornamenten.C Dat vijfste Capittel.En vindt in de schiften Vitruuij int vierde boeck int vij. Capittele / datmen deColomme Thuscane van seuen deelen hooge met Capitel ende Hase behoorttemakene/ welcke mate neemptmen aender Colommen dicte beneden: de hoochdevande basis oft basement sy vander helft der Colommen dicten/ ende ghedeelt intwee ghelijcke portien/ een sal tplinthus sijn/ dander ghedeelt in drijen/ sullen detwee dat thorus sijn/ tderde de cincta: De proiecture der vasis salmen dus ma-3/3/18ken/ eerst maect eenen circule so groot als de colomme beneden dick is/ ende set-2ten in een viercant/ ende buyten dat viercant noch eenen circkle ghetrocken ra-kende de vier hoecken/ dat sal de proiecture oft wtspronck sijn: Ende al hebbenHalle ander basen huer plinthen viercant/ niettemin behoort dese Thuscane tonte wesen na den text Vitrumij. De hoochde des capitels sy ghelijck de vasis/ endedat gedeel in drijen/ een deel sal dat abatus sijn/ dat andere salmen in vieren deelen: drij sullen den echino gege-nen wordden / twierde den annulo oft rincta/ darmen riem oft bant oft lijscken verduytschen mach: dat derdendeel restende sal voer dat hypotrachelium oft phrise sijn: dat astragal met de cincta sy van de helft der phyisen.maer dat gedeelt in drijen/ twee sullen voer tront sijn/ ende tderde sijn lijstken/ den wtspronck sy als de hoochde : ende hoe wel dat dit lijstken hier metden Capiteele ghenoempt wordt/ ist nochtans een deel der colommeude welcke colonne behoort vouen gedunt te sine dat vierde deel: ende oock het Capitel int vouenste deel en salniet grooter sijn dan de colomme beneden. De maniere om de colomne te minderen sal dese sijn/ dat den tronckder colommen sy ghedeelt in drijen/ dat derdendeel beneden sal op sijn loot hanghen/ ende dander twee derden-deelen salmen in so veel ghelijcke deelen setten alsmen wilt: daer nae op dat derdendeel der colommen gheleidteenen haluen cirkle/ ende van aende linien die daer hangen vanden wtersten hoecken des capitels innewaertsgemeten dat achste deel/ dwelck in als sal wesen dat vierde deel/ soe geseyt is. Van onder trantken (daer de co-lomne dunst is) salmen twee linien op sijn loot trecken tot opden haluen circule/ ende de deelen des cirkels wi-waerts salmen tot beneden in so veel gelijcke portien setten, als de twee derdendeelen der colomnen inhouden /dat gedaen sünde tot beyde sijden/ so worden vanden eenen punct des haben cirkels totten anderen so veel pa-ralellen oft diverse linien getrocken/ ende op elcke linie geteekent synde tgetal van bouen nederwaerts/ enddesgelijx op de linien die de colonnen deelen/ tselue getal in ordine grsedt sijnde/ so ist seker dat de eerste linie salaccorderen met dat dunste der colommen bouen: daer nae neempt de tweede linie des haluen cirkels/ ende sediseop de tweede linie der colommen/ daer na de derde op de derde/ ende de vierde op de vierde: ende als dat gedaenis/ van aende vasis des haluen cirkels tot aende lienie 4/ wordde een linie getrocken/ ende van aende linie totde lini; noch eenen treck/ ende vande 3 tot 2 noch een linie/ ende vande 2 tot i noch een linie: ende also dan vande twee sijden der colonnen/ hoe wel dat de linien elck in hem seluen recht sijn/ scheppen nochtans een crommelinie/ welcke daerna de neerstighe constenare duer thantwerck weet te verdrijuen ende te modereren allede canten inde vergaderingen der linien. Ende al is dese regule gemaect tot de colonne Thusca-ne (de welcke is bouen dat vierdedeel ghemindert) niettemin machse oock dienentot alle de sorten van Colonnen/ Ende hoe dat de deelen der Co-lomnen ende des haluen cirkels in meerder getal sijnso veel sal de minderinge haer verliesen.