Folij.Van der Antiquiteyt, dat derdde boeckDat vierde Capittelnder alle de Antique edificien die in Roome ghesien wordenzoe dunckt my dathet Pant – von (voer een stuck wercx alleene) dat alderschoonste/ dat alder gheheelste/ ende dat alder beste verstaen is: ende is zooveel wonderlijcker dan tandere/ als hebbende dat selle stuckwercx vele leden.dat die selle al tsamen zoewel corresponderen tot dien lpue/ dat een yeghelijckpersoon siende alsulcken correspondentie/ vindt hem daer inne ver noecht tesine: ende dit coempt daer duere/ dat de vernuftighe Architect/ de welckedaer vindere afwas/ vercoren heeft die alder perfectste forme/ te wetene/ de ronde/ waer af datseghemeenlijck Onse lieue vrouwe de ronde heedt/ want van binnen is toe veel hoochden als breed-den: Ende by auontueren dat de voerseyde Architect/ considererende/ dat alle dinghen die ordentlijck procederen/ een principael ende eenich hooft hebben vanten welcken de nederste afhanghenwilde oock dat dees edificie alleene een licht hebben soude/ ende dat int alder hoochste deel/ op dathet hem in allen plaetsen ghelijckelijck wtbreyden soude/ ghelijckmen in effecre siet dathet oockdoet/ want bouen ander dinghen die huer perfectlicht hebben/ zo zijnder de ses capellen/ de weltke midts datse binnen de dickte des muers staen/ behoorden duyster te sine/ nochtans hebben zihaer behoeslijcklicht duer dat toebringhen van sommighe treckende vensters vouen de ghenoemde capellen/ de welcke hem dat tweedde licht gheuen/ ghenomen van dat bouenste ghat/ alroedatter gheen toe cleynen dinck en is ten heeft zijn deel vanden lichte: ende dit en is sonter grooteiudicie niet ghemaect/ want welende desen temple van outen tijden ghedediceert tot allen den Boden/ waer duere datter veel beelden in stonden /dwelcke de diuersche tabernaclen/ niechen/ endevensterkens bethoonen) behoefde dat elck huer behoorlijck licht hadden/ Waeromme dat deghene die ghenoechte nemen in statuen ende ander verheuen dinghen by hem te houdene/ behoefden wel een alsulcken cabinet dat zijn licht van bouen ontfinghe/ op datse / latende oick staen opzijn plaetse) niet en dorften met den stucke dlicht ghaen ontleenen. Nu om tot onsen iersten pro-pooste te commene/ midts dat my dat Pantheon de alder volcomenste Archirecture dunct zijndedie ick noch ghesien hebbe/ toe heuet my goet ghedocht die selle oock hier in dbeghinsel ende voereen hooft van alle dander edificien te zettene. De fondateur van desen temple/ nae dat Pliniuszedt in meer dan een plaetse/ was Marcus Agrippa/ om te volbringhen den wille van Augustocesare: de welcke ondercommen vander doot en mochts niet volbringhen: aldus werdt desentempel ontrent dat vierthienste Jaer ons Heeren ghebouwen/ dat welcke coempt ontrent vijf-duplent/ twee hondert/ ende drye Jaren van dveghinsel der werelt. Inden ghezeyden tempel(nae tkryuen van Plinio) waren de capiteelen van copere/ ende hy schrijft oock dat Diogenesbeeldesuyder van Athenen/ die zeer ghepresene Cariatiden inde pilaren maecte/ ende dat oock destatuen bouen dat frontispicium ghestelt zijnde zeer ghepresen waren/ hoe wel ause duer te hoochde der plaetsen niet ghecelebreet en waren. Desen temple werdt gheslaghen vanten blixem/ endeverbrande ontrent dat twalefste Jaer Traiani des Keysers/ dwelck coempt ontrent den Jare onsheeren hondert ende derthiene: ende den Jare der werelt vijfduysent/ dryhondert ende elf. Entelucius Septimius Seuerus/ ende Marcus Aurelius Antoninus dedenen repareren met alle zij-nen ornamenten/ ghelijck dat blijet byden gheschrifte inde Architrabe vanden gheuel: de welckeornamenten men gheloouen mach al van nieus ghemaect te sine/ anders behooren te Cariatienvan Diogenes daer nochte sine. Maer inder waerheyt toe was & Architect diese ordineerde zeeriudicioes ende stantaftich/ want met goeder iudicien heeft hy de leden zeer wel connen verghlijc-ken met dat corpus/ ende en wilde de wercken met veel sneden niet verdrucken/ maer ghelijck totzijnder plaetsen breedder gheseyt sal wordden / wistse wijsselijck wt te deplene: oock heeft hy intgheheele werck de ordine vande Coninthie gheobserueert/ ende en wilde daer gheen ander ondermenghen: daer toe zijn de maten in alle de leden toe wel gheobserueert als ick in eenich anderwerck ghesien ende ghemeten hebbe: waeromme datmen desen tempel wel een exempel vanArchirecturen heeten mach: Maer zettende dees redenen op dsyde/ wantse den Architect lutteraengheuen/ toe willick aende particulare maten commen: ende op dat wy met ordinantien in deseantiquiteyt voortvaren/ toe sal die eerste figure de Jchnographie zijn/ de tweedde de Otthogra-A.y.phie