Buch 
Den eersten boeck van Architecturen : [aus dem Italienischen ins Niederländische]
Entstehung
JPEG-Download
 

Van der AntiquiteytEt soude den schiquer ende oock den lesere verdrietelijck zijn / wildick alle de deelen van desen comitt-menten van lede tot lede verhalen/ ghelijck zij nauwe ende neerstelijck ghemeten zijn/ ende dat metalleene met voeten ende minuten/ maer oock met stucken van minuten: maer ick heb alleenlijck denarbeyt ghedaen om die selue met aldet neersticheyt ouer te settene van de groote in dees cleyn forme.endein manieren dat de discrete lesere met den passer inde handt sal de proportien moghen vinden. Welis3waer dat de ornamenten vanden meesten deel der Archen trumphael van Roome / verre buyten deschaften van Vitrunio gaen: ende dit meyn ick de oersake te zijne / dat die gheseyde voghen meest alle ghemaeckt zijnmet den roof van anderen edificien/ dat is van alderande gheraepte stucken: oock ist moghelijck dat die Arthnecktenin dien tijden moetwillich waren ende datse niet zeer op de obseruantien en achteden/ om dat het dinghen waren totghebruyck van trunnuphen/ ende moghelijck (ghelickt wel te ghebueren pleecht) met haesten ghemaeckt. Dat derhier bezyden gheteeckent met A. is (ghelijck voerseyt is) de base van de epitaphie: dat deel B. is de hoochste corntephrise ende architrabe: de welcke cornice/ nae mijn duncken zeer licentices is midts veel redenen/ ten iersten is zy veelte hooghe nae de proportie vande architrabe/ ende noch bouen darte esser te veel ghetals van leden/ ende aldermeest demutilen ende die dentillen/ de welcke ghelijck staende in een cornice van Vittumio versteken zijn: diesnietreminsoe isseseer wel ghewrocht ende aldermeest de Srima bouen: ende haddick een alsulcken cornice te makene (obsetuetende derechte ordine) zoo soudick de Scime minder maken/ ende die corone meerdere / de mutilen soudick in wesen laten/ endedat denticulus en soudick niet suiden/ maer wel de cinatie: de architrabe hier af behaecht my ghenoecht: die twee ledengheteeckent met C. bethoonen de face ende dat profyl vande mensola dats den den sluytsteen vouen den voghe: die le-den gheteeckent met E. bethoont de imposte vanden voghe/ ende dander is voer de facie tusschen de colonmen : de gheseyde imposte E. is voerwaer rijcke van ciraten/ maer oock alzoe tijcke dat deen dander verdonckert: ende waren de le-den alzoe wtghedeelt/ dat deene ghesneden ende dander effen ware/ soe soudickt meer pysen/ ende hier inne was de Achireckt die dat Pantheon hermaeckte zeer indicioes/ want men ziet daer zulcken confusie in zijn ornamenten niet: dewercken onder desen gheseiden voghe zyn seer wel ghemaert ende weghedeelt/ ende tis oock een schoon compartimentende rücke van wercke. Den ghenen die duerdroncken inde Antijrse dinghen van stoome zijn/ sal by auontueren dunc-ken dat ick te stout ben/ in te willen oerdeelen tghene dat van zulcken verstandighen onden stomeynen ghemaeckt ismaer in desen gheualle beghere ick datse myne woerden voer goet nemen/ om dat alle mijn neersticheyt is alleene dietonderwysene dies niet en weten/ ende die hem vernederen zullen om te hoorene tghene dat ick segghe: want/ ten isniet ghenoech de Antijckse dinghen te makene ghelijck zij staen/ maet is een ander dinck het schoonste met derauctoriteyt van Vitruuio te connen wekiesen ende dat leelijcke verworpen. & Tis waer dat het schoonste deel van eenen Architerte is/ dat hy hem niet en mesgaet in doerdeelen ghelijcker vele doen/die welcke obstinaet in haren opinien maken alle dinghen alzoe zij die binnen stoomeghesien hebben/ zegghende / die Antiquen hebbent ghemaect/ ende decken hiermet huer ongheleertheyt/ sonder eenige ander redene vanden dinghen te geuene: noch isser daer sommige andere die seg-ghen/ dat Vitruuius maer een man en was/ endedat zij oock mans zijn ghescickt om nieuwe inuentien te makene/ sonder re-gaerdt te nemene dat Vi-truuius belijdt datvan zoe veelverstandghen mannengheleert te hebbene/eensdeels in zynen tijt/ende oock duer achtergelateneschriften ende werckenvan anderen goe-den mee-sters.