Buch 
Den eersten boeck van Architecturen : [aus dem Italienischen ins Niederländische]
Entstehung
JPEG-Download
 

Van de Thuscana.Ek heb gheloeft in desen boeck te tracteren alleene vanden ornamenten ende differente manieren vanedificien/ daeromme en sal ick nu niet seggen hoemen de poorten van steden ende fortressen setten sal/ metFharen syden/ canonnieren/ ende andere circumstantien tot beschermenissen/ latende sulcken sorghe den Re-chirect der orloghen na de ghelegentheyt ende accidenten die daer op loopen. Maer ick sal seggen/ als depoorte der stadt oft fortressen gheset is/ de maniere hoemense na mijn aduijs te vercieren heeft/ toonendedaertoe sommighe figueren. Elcke poorte der stadt (verstaettet na de maniere van Italien) heeft vannoode te hebben de posternen/ diemen heet poorten van secourse/ dat zijn de cleyn poortkens ter syden. Nraet omte houdene die Simmetrie/ dats een voeghelijcke mate/ behoortmen te makene een ordinantie aldus: De matt derpoorten is/ dat soo veel als de wijdde des lichts zijn sal/ de helft daeraf wordde noch totter hoochden ghedaen: debreedde des lichts sy ghedeylt in ses/ ende een deel daeraf sal den pilastre ter rechter ende oock ter slincker syden bzetzijn : Het platte der pilaten sy breet van dat derdendeel des lichts/ ende haer hoochde vijf deelen met capitellen enbasen. De hoochde der basen sal van dat derdendeel der breedden des pilaers zijn/ also oock die capitellen/ obserne-rende nochtans de siegle inde eersee colomne ghegheuen. Dat Epistilium/ Zophorus/ ende Corona/ sy tsamen vansulcker hoochden als de breedde des pilaers/ met de voorschreuen siegle. Tusschen den eenen ende den anderen pilaer/sal de posterne zijn/ haer wijdde sy ghelijck de breedde des platten pilaers: de hoochde ghedobbeleert na de verderzijn pilastren sullen van dat derdendeel ver seluer posternen zijn. De eleuatie oft verheffinghe bouen der poorten,sal tot wille des Architeets zijn. Maer de proportie der fastigien oft frontispicien (dwelckmen ijier ghespan/ dackoft gheuel segghen wilt) sullen wij in twee manieren toonen in dordine van de Borica.a pilastre.