Buch 
Den eersten boeck van Architecturen : [aus dem Italienischen ins Niederländische]
Entstehung
JPEG-Download
 

Tvijfste Capittel.No. X.Dat vierde BoeckEt heeft voertijden den ouden Komeynen bevallen/ te menghen metten voerachtigen niet alleenlickde Dorica/ maer oock de Lonica/ ende daer toe de Corinthia: Waerduere dattet gheen dwalinge zijnen sal/ ist datmen van een maniere alleene een menghinge sal maken/ voergheuende inde selue eens-deels dwerck der natueren/ ende eensdeels dwerck der const: om dat de Colonnen ghemengt met5)boerachtigen steenen/ ende oock Darchitrabe ende Phrise gecortumpeert duer de penanten/ bethoo-nen werck der natueren: maer de Capitellen ende een deel der colomnen/ oock de Cornice/ daer toe60de Frontispice oft den gheuel/ bethoonen dwerck der handen. De welcke menghinge nae mijn duncken/ is seer be-vallijck der ooghen/ ende thoont in haer seluen groote stercte: daerom soudicxse meer ordeelen te dienen tot een for-tresse dan iet anders. Niettemin/ in wat plaetse der voerachtiger Edificien sy ghesedt wordt/ sal altijt wel voeghen.Ende in sulcken minrsel heeft Julius Komanus meer genoechten gehadt dan eenich andere/ ghelijck slome dat be-tuycht in veel plaetsen/ ende oock Mantua/ ende daer buyten int schoone pallays geheeten/ vulg-ariter El Te: Een ex-empel warachtelijck in onsen tijden van Architeituren ende schilderien. De proportie van deser poorten is aldus temakene/ dat de wijdde van dobvel proportie sy/ dats twee breedden inder hoochden vaste onder den voghe: denpilastre sal van dat seuenste deel der wijdden zijn/ ende de Colomne tweemael soe dicke als den Pilastre/haer hoochde metten Capitelle sal van acht deelen zijn. Dat Capitel/ Architrabe / Frise/ ende Cornice /gelijck voren gheseyt is/ sullense gemaect wordden: also oock sal dat fastigum/ frontispicium/oft den gheuel ghetoont wordden/ ghelijck gheseyt is/ inde Dorica. Den haluen cirkle desboechs sal in elfue ghedeelt worden/ voer de voechsteenen/ maer den sluytsteen sal watgrooter zijn/ ende belieuet den Architect/ hy mach oock wat wthanghen. Diefascie die den voghe onderhoudt/ sy vande halue colommen dicte: van daernederwaerts salment in neghen deelen/ vanden welcken sullen detwee zijn voor dat nederste deel der Colommen: die ander se-uen ghelijck ghedeelt/ sullen de steenen zijn die de Colom-men binden ende dwers ouertrecken. Ende hoe ditwerck ruyder ghebootseert wordt (nochtansmet consten) hoe dat in sulcken ordinewerckclijcker staen sal/ besonderde steenen die de Colom-me onwanghen / en-de oock de pe-C:nanten.