Buch 
Den eersten boeck van Architecturen : [aus dem Italienischen ins Niederländische]
Entstehung
JPEG-Download
 

Van de Corinthia.Ingen welckmen na gemeen vsantie maect/ hoe wel datse met allen proportien ende maten ghestelt sijnworden wel gepresen/ mer nymmermeer verwondert. Maer dingen die ongevseert sijn worden se miteeniger redenen gemaect ende wel geproportioneert/ en sullen niet alleen gepresen worden vanden mee-sten hoop/ maer oock verwondert. Daerom dees edificie present/ welcke eenen heyligen tempel presen-teert/ salmen eerst van een vast rustijck maken alsomen siet/ ende van sulcker hoochden als totder plaet-sen ende gelegentheyt behoeuen sal/ maer dat het niet min hooge en sy dan van twee mans lingden. Opwelck platte oft pauiment datmen climmen sal/ beghinnende vande trap A. staende binnen den ingauck/ ende cimmendetot B. daer sal tplatte sijn waer den tempel een wijde wandelinge met eender leningen rontsom hebben sal. Den welckken tempel sal verheuen staen van aende wandelinge oft pauiment tot bouen de hoochde vanden poedio oft leningenoch drij trappen: ende om daer op te commen/ salmen van aenden graet C. tot op tplatte D. gaen/ dwelcke sal dehoochde vande godio sijn/ met noch een ander leninge dewelcke hooger sijn sal dan de benedenste. Ende van desen plate tot aen tpaueytsel des tempels sullen de voors drij trappen sijn. De wijdde van deser facien sal in xxiij, ghedeeltworden/ ende een van dien deelen sal der colom. dicte sijn: de middelste intercolomnie sal vier deelen hebben: die besi-den staen daer de venstreu come/ sullen drij deelen hebben/ ende daer de niechen sijn salmen elcken anderhalf deel ghe-uen/ also sullen de xxiiij. deelen besteedt sijn. Die selue stilobaten als buyten aen tpodiurn sijn/ sullen oock onder decolom. gemaect worden/ van welcken protestalen sal de hoochde sonder de plinthe haerder basen van drij deelen sijn.De hoochde der colonnen met basen ende capitellen sullen van tien deelen en halue sijn. Darchitrabe/ phri. en cornissalvan tvierdedeel der colom. sijn/ also van dandere geseyt is/ ende de leden oock in dier manieren gedeelt. De wijdde derpoorten sal drij deelen hebben/ ende de hoochde seuen deelen en half/ dwelcke compt op twee viertanten en half ; endit is gedaen om datse deur die distantie compt torter te schijnen aen tgesichte des geens die beneden is. De wijddeder vensters sal een deel en half sijn/ maer haer hoochde sal meer dan twee viercanten sijn om de voors vercortinghe.De breede der niechen sy van eenen deele/ ende de hoochde van drij breedden om de geseyde redene. De ordine die defastigie houdt/ sy in hoochden gelijck dat pedestal beneden/ ende de cornice tvierdedeel der seluer hoochden: ende die an-dere daer den ketel oft dat dack wtheft/ sy oock van dier hoochden: dat welcke sal so veel meer dan half tont sijnalst de Lroiecture der cornicen bedecken sal. Aende vier hoecken des tempels tot grooter vrrcieringen salmen mo-gen vier obeliscen maken/ de hoochde der welcker (sonder de Scimen) sal gelijer der oogen sijn een doeghintsel vandefastigie/ ende de Scimen gelijx den fastigib: de welcke fastigie salmen met der regulen maken die voer byden tempelder Vorica geseyt is. Die deelen onder den tempel sullen voor eenige plaetsen van oratien sijn geheeten Confessio-nalen/ welcke ick ghenoech in veel plaetsen ghesien hebbe onder de hooge altaren.KauppiikLunnnkauva.aen dedes