Buch 
Den eersten boeck van Architecturen : [aus dem Italienischen ins Niederländische]
Entstehung
JPEG-Download
 

Van diuersche formen der Templen.A dat swij den grondt vande seshoekigen tempelren/ ende den grouen pilasters zijn souden / ommangende den tempelgetoont hebben/ so behoeuen wij oock de tempeltalien sijden/ lo salmense Thuscane maken. De hoochde Durch-in dienstaende te betoonen ende te beseriuene/ so weitrabe sal eenen voet houden / waerop dat den voge staen sal/ ende dievan binnen als van buyten: want al es den tem-duere salmen voorts vercieren gelijckmen inde figuere sien mach.pel geheel gesloten /Den opganck sal ten minsten vijfzoe hebben wij daertrappen hooge zijn. Dat dack salmenbouen oppe een capelvan eeniger materien decken die inle gesedt van binnen te siene/ midtsdien landen gheduerten ende wel tedat sij alle vijue van eender formenbecommen es/ anders soudet altijtszijn / ende desgelijcs houdt den inganckbest van loode zijn/ ende dites aen-oock die selue forme. Maer aengaengaende dat werck van buyten.de den buytensten deelen zo seggick /Om te tracterene vanden binnen-dat de hoochde van op dat pauementsten deelen/ 300 es gheseyt dat eenbeneden tot bouen de cornice ach-cappelle voer alle dient: die breeddentien voeten houden sal. Die cornicevan desen cappellen houden elck tienrontsomme den temple/ salmen vanvoeten : ende inder hoochden hou-eenen voet en haluen maken/ maerdense dertien voet en haluen/ endedie leden vander seluer cornicen/ salgaen inden muer vier voeten. Aenmen nae dat capiteel vande Doricaelcke sijde hebbense een Nieche diemaken/ om datse oock dienen sal voerbreedt es twee voeten. Bouen dencapiteel opde pilasters aende sesse hoealtaer es een venstre die vier voetken. Behaluen dat Plinthus meten haluen breet es/ ende hooge seuenzinder Cimatien / dat welcke / mitsvoeten. De cornice binnen den temdathet dienen sal voer een Corone/ple sal vander seluer hoogden staenen sal bouen de pilasters maer rechtghelijck de buytenste/ ende sal oockduere gaen alsome inde figure mercvander seluer figuren zijn: want datken mach. Dat poortael voren sal gePlinthus metter Cimatie sal oockciert zijn met ronden colonnen/ ende metrecht duere rontsomme den tempezijn platte tegenpilaren/ daeraf datgaen/ sonder bouen die pilasters wtde middelste intercolomnie (oft spa-te springhene/ anders dan datmensetie tuschen die colonnen) seuen voewel teerder maken mach dan die teten en half houden sal. Die colonnenreghen ende winde staet: de basensullen eenen voet en haluen dickemachmen oock wel nade Dorica mazijn: maer die spatien tuschen elckeken. Ende al eest dat alle die andertwee colommen ende pilaren/ selenWillemgetoonde templen van binnen haereenen haluen voet houden. Dese ge-hoochde hebben gelijck die breeddeseyde colommen sullen hoogh zijnoft den Diameter/ so sal nochtansacht voet en drij quaert: die capiteedesen mits dat hy 30 cleyne es/ nochlen sullen Dorica zijn/ maer de ba-eenen haluen Diameter hooger zijn/sen/ om datse beneden aenden voet te4,2dats te wetene / eenen Diameterregene en te winde staen/ ende oockeenen haluen/ dat welcke coemt opom datse de basen vanden platten pilaleuenendertich voeten en half.3.3.