Buch 
Clavis scripturae S. seu de Sermone Sacrarum literarum / Autore Matthia Flacio Illyrico
JPEG-Download
 

119| Q..H

cordium,donaturus lucem eternam. woo Adnirabilir,Efaiz 9. propter effentiam& officium, quía eft uerusDeus&homo. Deinde, quià ihirando modo uincitdiabolum,& expiat homines,néinpe páísione& mor-te fua.Infuper mirificat fahétos füos, ut inquit Dauid:id eft, mirabiliter regit& conferuat Ecclefiam fuam.ys" Confiliarius. Efai$ 9. à doctrina, qua erudit fuamecclefiam,utre&é Deum cognofcant: quod ád effen-tiam& uoluntatem eius attinet."^23 Fortis. Aliquiconftruunt cum 5x, Efaiz 9.à potentia,e(t iuxta diuinitátem:& à factis, quód potenter diabo-lum,mortem& infernum effet fuperaturus,& genu$humanum in?ternar libertátem aíferturus. Corammundo apparet Mefsias imbecillis, quia ad patiendáuenit; fed eft fortifsimus heros,quia uincit diabolü,8cpotenter liberat& protegitfuos."y"aN Pater eternio&atis, fea faturi feculi, Efa.9.ab officio: quia hoc eft of-ficium Mefsiz,ut generi humano etérnam hzredita-tem fua pafsione pariat,& per uerbum& Íacramenta

C: H 120

nator(»wo) in Ifrael. Malach. j, Veniet ad templumfuum dominator. San&ius fantborum. Daniel.9. Vnge-turían&usían&orum.Sponfw. Pfalm.19.Ex ipfe tan.quam fponíus procedens de thalamo fuo. Ofez z.Sponfabote mihi,&c.| Sol iuflicie, Malach. 4. Et orie-tur uobis timentibus nomen meum ,fol iufticig. Gloeria Domini. Efaiz 40. Reuelabitur gloria Domini,& ui-debit omnis caro pariter quód os Domini locutü eft.Leo Hofez i. Sicutleo rugiet.| Defideratis cun&is g&

qua préditüs tibus Hag.z.«Sic& innouo Te(tamento Chriftus

multipliciter nominatur. Filius Dei dicitur, ppter fub-ftantiam.Eftenim natura Deus,ab eterno a patre ge-nitus: necaccepitin mundo primüm eam naturá, tedde clo ueniens, eam in mundum attulit: nec muta»uit eam,féd mirando& inexplicabili foedere cum na»turà humana copulauit,feu uniuit. EítQue diftinéta&fubfiftens perfonaà patre. Loca fuperius annotatafünt. Vocaütürautem& credentes in Chriftum,filijDei:uerüm longéaliaratione,nempe adoptione,grae

benignélargiatur.mow"ev princeps pacis, Efaie 9.ab of 26 tiaac remifsióne péccatorü propter Chriftü. Ioh.i.De

ficio:quia autor eft pacis eternz cum Deo,& ciuslar-£itor atque difpenfator. Nemo enim pacem confcien-tiz cum Dco poteftconfequi, nifi áb bocunico prin-cipepacis. Sexto Ifrael. Efaice t2; Magnusin mediotüi(an Gas Ifrael. Sic dictus, quia adfert fanctitatem,Ea. 41.Redemptor tuus fantus I(ràel, Itern cap. 47.In(an&ó Ifrael letaberis. Cap. 63.Afflixerunt Spiritüfan&ieius. Senus De, Propter minifteriü quod obit,miffus à patté ceelefti Efa.5.42. Ecce feruus meus, fu-fcipiam eum: Electus meus, complacuit fibi in illo ani-tna mea, Efa. 43. Serüus meus quem elegi.Cap.25.Ecceintelliget feruus meus. Zacha 3. Ecce ego adduco fersuum meum Orientem: quia ecce lapis quem ego dedicoram Iefu, fuperlapidem ünuin feptem oculi funt.Seruw Dauid, Ezechielis 34. Seruus mieus Dáuid; ptin^cepsinmedioeorum. Luxgentum, Efa.42.Dedite infeedüs populi,&in lucem gentium Efaiz 49. Dediteinlucem gentium, ut fis falus mea ufque ad extremumterre, Agnus. Efa.16. Emitte agnum Domine, domi-

dit eis poteftaté filios Dei fieri, qui credütin nomen e-ius.Ex huc pertinet illà periphrafis filij Dei Ioh.1. Vni-

enitus qui eftin finu patris. Non enim plures habetfilios confubftantiales Deus pater,quàm hunc unum.Età; in finu patris, hoc eft /4eie. Forté etiá in finupatris fignificat, charifsimü Dei filiam. Fum bominisipfe Chriftus fe utplurimüm uocat, quód ipfürn quoqsfubítantiá explicat: nempe quod fit uerus ac naturalishomo,cóítans anima& corpore,natus ex Maria. Ett;

jo it hoc nomine cómunicatio idioinatü obíeruanda:no

enim iuxta dininá natürá filius hominis eft Chriftus,Iefus cómunifsima appellatio eft. Diuino enim confilioficeftnominatus, angelo hoc mandatü perferente adIofephü, ut infanté, qué Maria effet paritura, uocaretIcfam, addita infuper etymologia ac rationenominis;:Iple enim,inquit,laluü faciet populum fuü, à peccatisfuis. Matt.1.Eft igitur Iefus,officij nomé.Difputantautem ac cófligunteruditi de hoc nomine acriter.Quidáàlehoua peculiari Dei appellatione, deriuare conan-

natorem terre,de petra deferti,ad montem filiz Sion. 4o tur:tali nimirum mutatione aut epenthéfi facta, quod

Efaiz 5; Sicut ouis ad occifionem ducetur,& quafi a-gnuscoram tondente fe obmutefcit.Hier.r. Ego qua.fiagnus manfuetus,qui portatur aduictimam. Lapisangularis, Efa 28.Ecce ego mittam in fundamétis Sionlapidem, lapidem probatum, angularem, preciofum,jn fundamento fundatum. Qui crediderit, non fefti-net. Daniel.2.Lapis de monté abíciffus(ine manibus,conterensítatuam. Bracbium, à robore: quia res ma-ximas potentergeret atq; efficiet.Efaiz 40.Brachium

ex Iehoua,Ieche(chuch fit cópofituim, ac deinde rurfusper quandam amputationem& mutilationem fit pro-creatum lefchu. Verüm eruditihafce Rabinicas cogi-tationes,tanquá alienas& contortas,& nulla firmaautoritate autratione fuffaltas, explodunt:& fimplicifimum ac uerifsimuin, etyrmologizd;$ colo prolatzmaximé confentaneum iudicant, deducere à Iaícha,quod faluare fignificat:& Ieíchüah,falus aut liberatio:acconuenire cum nomine Ichofua, cum quo uocabu«

eius dominabitur.Cap.51. Confurge,con(urge,iridüe- 50 lo nomen Iefuliteris,ac fermé fyllabis coincidit. nam

re fortitudinem, brachium Domini. Cap. 52. ParauitDominus Brachium fan&tum fuum in oculis omniügentium,& uidebunt omnes finesterra falutare Deinoftri. Cap.5?. Brachium Domini cuireuelatum eft?Cap.65 Sa asit mihi brachium meum. Paflor. Efaie49. Sicut paftor gregem fuum pafcet in brachio fuo.Ezech. 34. Ecce egoipferequiram oues meas,& uifi-tabo eas,ficut uifitat paftor gregem fuum, in die quando fueritin medio ouium fuarum difsipatarum. Item:

E: fucitabo fuper eas paftorem tuum, qui pafcat eas,feruum meum Dauid: ipfe pafceteas,& eriteis in pa.ftorem.Efdrz lib. 4,cap.2.Expectate paftoré ueftrum.quflus, Efaise 41.Sufcepitte dextera iufti mei.Efa.45.Rorate cceli defuper,&nubes pluát iuftG. E(a,5t.Propé eftiuftus meus.Ef.62, Videbuntgentesiuftumtuü. Resd-mptor. Efaize 41. Redemptor tuus fanus Iírael. Recitauimus autem plura teftimonia fuprà de proprieta.tibus Dei, quz in fpecie hucetiam referri queunt, E»uangelsta Efaiz 41.Ecce adíum,& Hierufalern euange-

lorà conuehit cum Iod, Ita conuenit cum He, Schincum Sigma: Ain alioqui folet exilem fonum habere,&iam traductum in alienam linguam, prafertimin fine,ubilinguarü magna eft libertas,facilé euaneícit, Eft&Iehofua( Moyfis famulus ac fucceffor, qui populü I(-racliticüin promiífam terrá perduxit, ac forte pofíef-fiones diftribuit)typus Chrilti,ficut multi pbati Seriptores thonuerunt, Idem nomen in ueteri Teftamétoalij quoq; habuerunt. Sed ea de re peritorum libri coe

60 gholcantur. Nobis enim in hac materia nO eít animus,

copiofius aut fcrupulofius ifta perfequi. Moli He-brzü eftuocabulü, quod exprimituruoce greca Chriftus:Ioh.1 4.& fignificat unétü,eftá: officij ac honorisappellatio. in politia Mofaica tum facerdotes fum-mi,tum reges,nempe duo fumma capita Ecclefiaftico& politico regimine,folebant fragranti unguento, pe-culiariterex Dei prefcripto confe&to. inungi stqi inietiari. Eftd; fignificatü, Mefsiam pontificem fummum,placantem genus humanum patri, ac regem eternum

liftam dabo. Domixator in lírael, Michea 5.Brit domi 70 fore. Domuns uocatur in Graco,prolehouanam Apo

ftoli