Buch 
Clavis scripturae S. seu de Sermone Sacrarum literarum / Autore Matthia Flacio Illyrico
JPEG-Download
 

lios quidem Apoftolos,alios uero Prophetas,aliosau^ dolofusautfraudulentus. Sic& Hier. 9 dicit Deusadtem Euangeliítas, alios auté paftores& doctores,&c. prophetam: Habitatio tua in medio doli. id eít, interVbiq: prophetas eos dicit, qui perinftin&tum&affla dolofos. 1 dololaliquid facerc: Iud, 9. Mifit nuncios in do-tum Deidocentur,que doceant,queq;adedificatio: lo:ideft.dolofe.quz phrafis admodü crebra eft. Scri»nem Ecclefizloquantur. DocCtoresueró,quieruditi pturauirü fimplicé,iu( ac fincerum depingens,dicitfunt perhomines,&bumano more exíanctislibrisli-^ noneffeinore eius dolum: Ioan.1,de Nathanaele.& 1.cetid non abíque dono& facultate Spiritus,(ine quo Pet.z,deipfomet Chrifto. Contrà aüt Paulus dicit,E-nulla omnino rátione facra percipi poffunt. Atq; hinc lymámagüeffeplenum omni dolo.Obferuandum ta-iam liquet, prefentem Ecclefiam, ut dedo&torib.per meneft: quódad carentiam doli piorum attinet. namSpiritum Dei formatis gloriari pofsit, de prophetis dolus finceritati opponitur. Dolofosergo uocat Scri-certé non poffe:quos fi omninonulles,certé perpau^ ptura, quosaliquando Duplicescordezut lacob 4... Nonos,eosq; nimis obícuros habet. aüt folum illa craffa hypoctifis aut dolus erga Deui

DOoLoR,uoxnota,fepefignificatetiácaufasdo-^&hominestaxatur, cum fe bonos piosd; uiros fimu-loris,idd; externas:utfuntpericula, clades,&fimilia. lant, quifibi malé confcij funt: fed alia etiam interior,Quarealiquoteius Hebraifmosrecenfebo. Chriftus^ dum itacecutiunthominesin fuisuitijs, ut non alijsrecenfens Matthzi 24,& Marcir;grauifsima pericu- tantü,fed& fibirnet mentiantur: cuiufmodi funt om-la,clades ac poenas poftremorumtemporum,dicitea^ neszelatoresiufticiz operum. Sic proríus Palm. o.tantum effe principia dolorum:id eft, ueluti precurío Beatus homocuinon imputat Dominus peccatum,res maiorum malorü,autprzcurforiascaufasprimo-^ necin fpiritueius eft dolus.id eft,qui non Deui& fe-ruin dolorum ac moerorum. fecuturas enim adhucló/ 20 met decipit, dum fibi perfüadet innocentiam& iufti- maiores, Sic Píal.18. Circumdederuntme dolores^ ciam; Loquidolum, fepiísimé in Pfalmis e(t, dolofos&mortis.id eft,clades,& periculaexcitantiadolorécor^^ impofturz plenos fettnones proponere. Sic& Labiadis,& ipfifsimam mortem intentantia,me circumíte-^ dolofz, Aliquando Dol; uidetur fignificare ipfas res doterunt. Sic Píal.32.Multidoloresimpioideftposng,^ loacfraudepartas.ut Hiere.5. Sicutcauea eft plenaa-clades. Sic& Pfalm.10. Multiplicenturdoloreseorü,^ uiculis,ficdomuseorum dolo. Nifimalisintelligerequi poft alienum fequüntur. Dolor manuum; eft rnole- de fraudulentis confilijs. Dicitur Vir dolofus,Lingua dolosftia quotidiani laboris,& infinitarum difficultatum ac fa; Labia dolofa latera, libra e? pondera dolo/a: quin& manusaduer(tatum,qug fe noftris conatibusob maledictio^ dolo/a quod aliàs ignauam, aliàs fraudulentam(ignifi-nem,& etiam furorem diaboliobijciunt:ficutparen- cat.Ab bocnomine habent Graci uerbum dtonio.& 4-tes Noach dicunt Gen. 5,I(te confolabitur nosà do. 30^v/»pro adultero: quibus Paulus àtitur, cutn negatelore manuum noftrarum.id eftleuabit,liberabit; Do- adulterare Ruangelion Chrifti. Huius autem fignifi-lorcs inferni, dicantur fammi dolores, praefertim animi,^ cationisetymologiam ác rationes hifce uerbis expo-cuiufmodi in inferno effe folent.&eftpropri&éfenfus nitBafilius fuper Pfa.4. Omne namq; melius in peio-ire diuinz, peísimz confcientiz, peccáti,& eterna ris commixtione,dolo contineri&adaltetari dicitur:damnationis,de quibüs poftea fuo loco; Dolores mortis, ut,uinum dolum fuftinet; ei peius admifcetar, autA&or,2.Quem Deus fufcitauitfolutis doloribusmor fiaquailliaddatur: item aurü detrimentum patituractis.Eoídem cfedo effe, ficutmoxíequitar: Nonreli. dolum, dum argento& re coit. Sic& ueritas do.quit Deus animam eius in inferno. Dolores parturientis, lum fuftinet,ac damnum facit, quando fuis uerbis fal-

nota phrafis eft: dicetur de eain uerbo Partwire. Panis fa& deteriora connexa fentit. Dolofus acis eft, qui interdoloris,Pfal.127. Fruftra eft uobis edentibus panem do^ 49 iaculandum in manu nonnibil inuertitur,ut fapitta inloris.pro,panem dolore partumautacquifitum. Dolo- ipfumiaculantétorqueatur. Ofez 7. Factifunt utar-

risuerbum.Prouerb.15. Verbum dolotisaícendetefacit^ cus dolofus, Manu dolofajin Prouetb.pro ignaua poni-furorem.pro, uerba acerba, dolorificaymouenthomi^ tur: quiaignaui cogütuf dolo& futtis querere uictü.

nem ad uehementiísimá iram, Dolorum wr,lfa.s3.Ab-^ Linguadolofa,bomo dolofu funt perfpicuz loquutionés.ie&tus inter hotnines, uir dolorum. pro, doloribus& Do MINV S,triplex uoxeft Hebrzis. Aliàseniaiplagis obnoxius,expofitus; aut etiam doloribuscon-^ hacLat.uoceexprimiturillud facrofanctü ac propriü

fectus. Dolores conuerti in aliquem,aut fuper aliquem. Da nomen Dei nn^ Iehoua:aliàs uox Adonai,quod Deoniel.1o. Ineaui(ione conuerfifuntdolores meifuper fimul&hominibus tribuitur:aliàs deniqi nomé Baal.me.pro,doloribus perfufus& obrutus fum,immeríus Deprimo nihil nunc dicam, eft enim ea uo& proprioindolores. Dolorem ponere in corde; Pfal.13. Víqs quó po- 4o libello integré expofita. Defecundo& tertio quedánam doloremiri cordemeo? pro, Quoufquetandem ordinedicam,acprimüm de Baal. Significat igiturmeipíum curis acmeeroreconficiam? RexHerodes Badluox primüm, dominum plerunq; aufteriorern acdoluit,aut contriftatus eft, de iuramento& petitione femityrannicum, deinde maritum: unde ideo putantfilieiuideinuerbo CON TRISTO,&inRegulisu. idoladictaeffe Baalim,quod perea diaboli tyrannicé;niuerfalibus de Metalepfi. Sicfupráinuerbo DILI.| noncum falute cultorum,eis imperitarent: cum cótràG O expofui,quod Chriftus dicitur dilexiffeillumia-^ Deus clementer cum füis cultoribus agat,cisque cüm&tatorem fuz iufticiz, Marci 6. omnia alia bona,tum etiam uitam eternam iinpertiat.

Dorvs,Grzcauox;Latinistamenufitata,e(ta? Alij maluntideo dici Baalim,quod cultores ei fe fuamftuta aut callida machinatio, iniufté decipiendiproxi^ Que animam ad fpiritualem fcortationern profternát.mi gratia excogitata,cum aliud(imulatur,aliud'agitur 66 Sed de hac uoce,quaterius idola fignificat, luprà dictuut lurifprudentes definiunt.Salomon Prouerb.16 ui. etin uoce BAAL. Sepeporró fignificat etiám qua-detur definire dolum,cum inquit: Quiodiohabetla« fipoffefTorem alicuius rei.ut Ptouer. 22, Domus animer;bijs fuis,alià pre fe fert, at in interiorib.fuis poner do; pro,habens concupiícentiami, appetitum nimiü,autlum. uult ergo dolum effe, quis beneuolentiam& gulofitatem.nam hocanima fzpein Sacris fi;

Vv

N

gnificat.iufticiá ore fiviulat, interea corde fraudéac prauü lubet enim Salorion, ita corhedere inuitatum cuim recon(iliüia proximum machinetur.Sic& Malach1ui-ge,uttantum quante fefintcomedat, non extendatdetur hifce uerbis defcribere dolofum:Maledi&usdo^ manus ád delicias regias: quód fi nimium fit cupiduslofus,in cuius grege eft mafculus:& cünoueritimmo^ illarum, ponatcultrü in gutture fuo,üeluti metu morelatcorruptáDfo. Ponituraliquando Dol prodolo tiscohibenusfuam gulofitatem. Sicin Paral. Dominusfo:ut Prouerb. 14, Loquitur mendacia dolus.pro, uir cantici; c? Dominus tubarum, pro cantote& tubicine. Dos

l 3 muni