Buch 
Clavis scripturae S. seu de Sermone Sacrarum literarum / Autore Matthia Flacio Illyrico
JPEG-Download
 

37 F'. Í

nequaquam fuaferim, ut pro uoce fidei, perfuafionisuocabulo uteremur.nam hoc,ut dixi, leuem ac inconeftantem quandam noticiam defignat; illud uero alte-rum,& receptum iam ab Eccle(ia eft in omni uetuftatehucufq;,& quafi quandam fingularem dignitatem, utuox facrofancta,induit:& caret illa cacophonialeuita^tis, ac temerariz perfuafionis, qua alioqui aduerfarijnoítram do&rinam de fide non fine(ingulari Dei con^tumelia,deformant. Sienim uana períuafio eft quodDeo dicenti& promittenti affentimnur,oportet profe.&ó ipfum Deum eiuíq; promifsiones uanas& incon-ftanteseífe. Deniq;& illatertia difcriminis ratio ex»pendatur, quod uidelicet quiddam abfolutü& à fua:dente iam prorfus feparatum fignificat: fané in omniüauribus fonat qualemcunq;,aut temerariam pené opi,nionem,utpote ex pauculis ac incertis quibuídam ra-tiunculis hauftam.Ac fides contrà eft quiddam perpe:tuo Deum audiens,ei affentiens,& fidendo adhzerés:& infuper preterquá quod ipfo ftatim fono,ut facrorü

F i 4i8

tam,firmam,acperfeuerantem.loquitur de beneficenetia propter Meíchiam. vir fidelitatum nonnunquam,&tejlis fidelitatis Prou.28, Vir fidelitatum multiplicabitbenedictiones.pro,uerax ac fincerus cumulabituraDeobeneficijs. Fidelitatem percutere Nehem.9, Et cum totohoc percutiimus fidelitatem cum Deo noftro:pro,pangimusfodus. Fuelis Dew fepe dicitur, id eft, uerax, acconftanter benefaciens.Hec haCtenus:nunc denuó deipfa uoce Fideiagamus. Verüm enimueró ad confen-

16 füm ueteris a6 noui Teftamenti ualde utile effet fcire,

cur in illo quidem magis urgeantur ac inculcenturuerba Fidere,confidere,fperare,ac expectare Deum& ta.libus hominibus iufticia ac uita promittatur,qui fidát,confidant, fperent,expectét,&c. contrà ueró in Nouoinculcétur fides,& folüm credentibus omnia bona of»feranturacpromittantur: ne putaret quis, alio inftru-mento, ac quafi manu olim effe apprehéfam iufticiam& falutem;quàm poftea in nouo Teftaméto Caufaautem huius diuerfitatis uocum& locutionum duorum

uox,religionem quandam auditori incutit,etiam mox 20 Teítamétorum eft,quód illud przcipuum in fide, quo

intelligentem auditorem monet de fuo correlatiuo,cui'/nam credataut fidat.Quo fa&to aut fenfu fimul pri:nüm fuz originis certitudinifá; auditorem admonet:tum oftendit,uidendum& expendendum illi effe,cui;nam innitatur,aut cuius ueraci fermoni affentiatur:cuiue fidat, feu quó tandem totus in fidendo depen-deat,quo tandem& doctor& auditor pofsit dicere il-lud Apoftolicü:Scio cui credidi,& certus fum. Quodualde potenter dicitur: nempe enim non humaneac

promiísiones Dei apprehéduntur,eftaffenfus& fidu-ciain Deütarn bénigné ac pláné materné fefe fuamq;mifericordiam ac beneficia nobis offerétem atq; adeóobtrudenteém:quem cordis motum neceffarió antecedit noticia Quare in ueteri Teftamento,quod eft pro-pofitum populo Dei iam colle&o& conuerfo,& à parentibus iridé áb ima infantia in idede ano Deoiníti-tuto,ac éum cultum profitenti,& in uerutn Deum fal-temhiftorica noticia credenti,tántü illud maximé ne-

fallaci garrulitati,aut perfaafibilitati,fedDeo ueraci& 39 ceffarium,& in quo etii alioqui omnis difficultas ipfis

longé beneficentifsimo: ficut& uulgo dici folet, 1cbvaerft das der man vaicb nicbt betriegen vuirdt. Deinde ueró e-tiam eadem fidei uoxilla ipfa fua relatione,& correla-tiui, nempe Dei loquentis ac promittentis, cui credi.dit, monítratione docet te, de modo iuftificationis&omnium aliarum bonotum apprehenfionis, que om^nianon ipfa domi fuz, autin homine paret, mereáturaut operetur: fed ex alterius benigné promittentis,&ueluti eleemofynam offerétis manu precario accipiat.

quoq; fanctis eft,nempe fiduciain Deum, à prophetisinculcatur.idd: ab auditoribus flagitatur.At contrà inNouo,ubihzc doGrina propofita eft populo primümerudiendo,Dei, accerté triados& Mefíchiz ueri ignà-ro.colligendo, ac ad uerum Dei cultum conüertendo& docando, fuit uel tnakimé opus illum ipfum primümotum, nemipe fioticiá aut agnitioné hüius ueri Dei,& filij ipfius, Mefchiz'ue incülcare.Ideod; ufus eft Spiritus(an&us in nouo Teítaméto loquutionibus fimul

Multiplex igitur comodü uox Fidei,pre altero odiofo 4?& noticiam& fiduciam unica uoce fignificantibus: ut

acleui Per(uafionis, liabet: cutn fimul fittamenin hacipfa fignificatione latifsima ac ptobatifsima i quod fu:perius bonorü 2uthorü exemplis oftendi.Sed percur- adhuc pauculas loquutiones à Fide deriuatas, moxadipfam uocérediturus, Fidelis bomo dicitur in Sacris,de fido,ueraci,ftabili,ac certo:ut Pfalm.101. Oculi meiad fidelesterte, ut habitent mecum. 1.Sam.3, Cogno-uituaiuerfus Ifrael,quód Samuel effet fidelis prophe-ta Douini.Dicitur& fimpliciter de credente Fidelis,

ficut in Latino à fide. Per metaphoram hzc dictio etiá 50

ad inanimatatransfertur:utTía.2.& Hier.15, Aqua fideles:pro non deficientibus. Contrà in pofteriori loco fossmendax ponitur.inquit enim propheta:Fututus es mihi

eluti fons mendax,ueluti aque qua non funt fideles.Sic& cuitas fidelis dicitur, quz fideliter ac cóftanter Domino uera pietate ac iufticia adbzrert.Ifa.t. Quomodofacta eft meretrix ciuitas fidelis? In hoc fenfu& Romanorum fidem celebrari, fuprá oftendi, ridelisin pa&lo.Píal.78.Coreorum non erat retum cum Deo, necfi-

eft, Cr«d-re& fides,ad exigendum talem animi motum.Hac diuerfitas loquutionü tanti momeniti,ac in tantare, eiüfq; diuerfitatis cáufa; diligentet obferaanda eft:ut coifpecta duorum Teftamétofürü fümrha fympho.nia,&o riagis illuftretur ueritas,& unita$ uere doctri-n:acilli duo Cherubini fuper arcam Eccle(iz impo-fiti,amabilius fuauiuíd;, noftro maximo bono ac gau-dio,fefe inuicem afpiciant:uelumá; cordis noftri, quo(proh dolor)nimium teguntur, auferát, aut illuminét,Papiftz multas fides docét, cum unam illam ueramignorent. Aliam uocant fidem acquifitam, quàm ex lectio-nehiítoriz carnalibus uiribus nobis paramus: aliam.infajam, que diuinitüs per Spiritum fanctum datur.aliáiforniem,que eft ifta ipfa hi(torica,omnibus uirtutibusCarens:aliam format, qu& fit(ut ipfi uolunt) charitatefpe,alijíd: uirtutibus formata:aliam implicitam, dude cre,datin generé omnia que Ecclefia credit,etiamfi credés babeat explicatos ac notosomnesarticulos fidei:ut pro exemplo talis generalis fidei quendá fau écaf-

deles fuerunt in pacto eius:id eft,non firmiter ei adha 66 bonarium proporiunt.Cui opponunt explicitam,orniries

ferunt, promiffamd; fidem non preftiterunt. ubi heuox potius actiue accipitur, de preítatióe eorum quain foederefuntpromiffa. Locw fidelisIfa. 22: Figam eumiut clauum in loco fideli:pro,ftabili ac firmo.Dicitur&Dotlrina Dei fidelisid e(tuerax,firma,certa,ftabilis Pfalmo19& 93. Miféricordie fideles: id eft, certa ac con(tanisbeneficentia.tam mifericordia pro beneficétia aut benignitate accipitur. Ifa.55& A&t.r;. Faciam uobifcumpactum fempiternum,& mifericordias Dauidis fide»

articulo$ ac dogmata Chriftiatia expreífé tenétem, accredentem. Verüm quoniám nünc Papift& magna uieóiacumbütit, ut diuellant fidem à fiducia, tánquamfes plané didetfás,quó fic& in dubitatione relinquanturliomines,& rioftrá do&rina de fide aciuftificatio-nerefütetur:ideo odiifsisalijs eorum fophifticis fubtilitatibus, ociofifd; queftiunculis, dicemus hic quoq:aliqua paucá,ut probemus fidem iuftificattem Pauloueré fiduciam fignificare:tametfi in Libello de Fide,ac

les. pro, beneficentiam Dauidi promiffam, faciam ra: 70 in Difputatione deluftificatioe, plurima dixerim,que

Qo 2 hifce