315 F I
thoracem fidei& charitatis,& pro galea fpem falutis:LTheffz. Certamen fidei, Certa bonum certamen fidei:1Tim.z rideeleftorum De, Tit... Lex fideirid eft,do&ri-na Euangelij, Rorn.2. Menfura fidei: Sedita fentiat, utmodeftus fit,& fobrius,ut cuiq; Deus partitus eft menfuram fidei:Rom.12.. Analogia fideisid elt, ea quz cü fin»cera do&rinacongruunt:Rom.iz.. Spiriti fidei; Haben-tes eum fpiritum fideitz. Cor, 4. Veritas fideisid eft, con^fenfioindoctrina Euangelij. Occurramus omnesinunitatem fidei.Eph.4. Scutum fideiiid eft, firma fiducia.Eph.6. Gaudium fidei, Phil.i. Hoflia facrificiumi, fidei, Si immolor faper hoftiam,facrificioq; fideiueftre: hoc eft,Siinterficior eo quód uos ad fidem adductos obtuliDeo,vtei placeatis: Pbilip.z. fufticia que eftex fideChrifti, pro ea iufticia quam Chriftus parauitacimputauit& donatin fe credentibus:Phil.a. s4iwauafirmitasfida Vidensueftrü ordinem& firmitatem ueftre, quein Chriftum eít,fidei:Coll.z. Moflerium fidei: id eft, do-&rina Euangelij ignota rationi: Timot.3. Verba fidci.
FP 3 316
lla Dei, que à fupernis eft:Iacob 7. wiugegepouii Rom.4.B eingegepío, certa perfuafio intelligentiz, in agnitionémylterij Dei,& patris& Chrifti: Col.2.Accedamus uero corde in waxgogegía wisser, certitudine,aut etià abun;dantia fidei:Hebr.ro. Sunt& alia fimiliter naturam fi-dei defcribentia uocabula:ut Rom.4,in illainfigni de^fcriptione, Concipere talem cogitationem de Deo,qualis ett,utquiuocat ea que non funt,ut que funt.Sicenimin-credibiliacredit fides. Prater fpem m fpem credere: Non
1o fieri imbecillü,aut languere fide: Non confiderare cau
fas fecundas,& quafcunq; difficultates dijudicare, fi-cut Sara& Zacharias: Non dijudicare aut dubitare depromiffione: Corroboreri fide,aut certam ac inuictamanimi fententiam concipere:& deniq;, Dare Deo gloriam ueritatis& omnipotentis.
« Inueteri Teftamento fzpe Fides uocatur Cor /ufzfulium,aut firmatum,qvao Sam uch y23 Nachon,3» v3 Nifean,[fai 26. Pfal.112, Paratum e(t cor eius fperareinDomino, fultum aut firmatum eft cor eius, non time-
Enutritus in uerbis fidei. Tim.4.. Santliffima fides: Iu- 20 bit donecuideatin hoftibus fuis. Item Pfal.27.Expe-
das in fua Epiftola.
« Hzc fermé nunc occurrunt compofita Fidei, autphra(es cum uoce Fidei coniun&z: quas recenferiacexponi utile fuit, ne earum uera genuinaq; fignifica-tio ignorata intellectum Scripture iunioribus adime^ret. Nunc etiam Synonyma eiufdem, feu uerba, phra-fes ac circamloquutiones fidem fignificantes recenfeebimus, ne imperitiores nufquam putent ueram fidemdoceti, nifi ubi nominatim hzcuox fcriptaaut nomi.nata reperitur.Synonyma aut equipollentia fidei uo-cabula funt multa,quz noffe ad perfpiciendam uim fi-dei utile eft:nós igituraliqua recenfebimus. Fidei euavvgay eft woinain, fiducia. 1.Tohan.2: Cum apparuerit, ha-beamus fiduciam.1Iob.;: Fiduciam babemus ad Deü.1. lohan. 4:Fiduciam habemus in die iudicij. r.lIohan.5.Hzc eft fiducia, Eph.3. In Chrifto fiduciam habemus,& acceffum.1. TheíT.2:Si fiduciam& gloríationem fpeiufq: ad&nem firmam retinuerimus.Hebr.4, Adeamuscum fiducia. AG 4:Loquebantur uerbum Deicum o^
&a Dominum,confortetur& confirmetur corueftrü,& expecta Dominum.Et Píal.21. Corroboremini,& cofortetur cor ueftrum, omnes qui fpetatis in Dominü.Píal.51, uocatur fpiritus firtnus. Verüm fedeamus de-nuó adipfius uocabuli Fidei explicationem.De Grze-cz igituruocis zízz; naturaannotant aliqui eruditio-res,quod proprié idem ualeat ac Latinis perfuafto, fi aduerbum aut rationem fuz etymologiz uerti debeat;quia ueniat à uerbo váfo, quod eft fuadeo, aut perfua-
30 deo:de quare& ego fuprà prolixé differui. Sed inhac
parte accuraté uidendum eft, ut deuitetur uanitas&leuitas huius uocabuli, quam in fua fignificatione inrebus humanis obtinet, Quia enim homines( quire-uera omnes natura uani ac mendaces funt) incertis,uerifimilibus,& plau(ibilibus tantum ratiunculis fibiinuicem fuadent ac perfuadét:& quia tota materia re-rum fuafibilium incerta ac inftabilis eft,ut etiam pbilofophi docuerunt: ideo etiam perfuafio inde conceptaeft nana& inconftans noticia, At Chriftianafides aut
mni fiducia.Petrus uoce vases non utitur.Et e«rv/?»- 40 pfuafio, quia uenit àueraci Deo,& infallibili eius uer-
eis cofidentia fea per[uafio: 2. Cor.3: Fiduciam autem huiufmodihbabemus per Chriftum erga Deum. Phil.j: Egohabeo ziacífszw, perfüafionem feu fiduciam in carne.2.Cor.1o.Ea fiducia, qua exiftimor audax fuiffein quofdam. vaérzaei, expetlatio. Hebr.ir: Fides eft vwézazzs íeuexpectatio. Specs etiam intérdum pro fiducia cordis,acquieícentis in promiffa gratia per Chriftum, accipi-tur.Rom.8:Spe faluati eftis.1. Corint.15: Si in uita hacfpem tatum in. Chrifto fixam habemus,&c, Sperare,
bo, quód non tantum omnibus demonfltrationibus,fed etiam ipfomet carlo terrad; firmius eft: debet procertifsima& folidifsima noticia haberi: nifi, quód huemana imbecillitas eam nunquam fatis plené in bac ui-ta concipere poteft. Ob hoc igitur diuinz& burnanzperfuafionis difcrimé,uocabulum Perfuafionis dehu^manz uanitatis triuio fumptum,nequaquam diuina-rum fpiritualiumQ; rerum maieftatem exprimit. Sen-tentiam porró de perfaafione Valle& Budzitanquá
etiam pro credere accipitur.1.Pet.r:Perfecté fperáte in 50 hominum, przfertim in linguis& philofophia erudi»
eam quz ad uos defertur gratiam. Sitre etiam meta»phoricss, poc.21.Ego(itienti dabo defonteaque uitegratis. Nonbajitar:. Íacobit: Poftulet cum fiducia,nibil haefitans.&ffe in la-e1.Tohan.2,Ambalare in luce.Effein Deo,& ex Deo:tIohani4. Manere in untlione,manerein Deo. r.lohan,2, Senuare fermonemeeiss, feruare iuffaDei.1.lohan 2. Habere fiduciam.iIohan.2. Suadere cordisbus fuis.ohan.j. Nianereincboviatcid eft,fRde; AmpletiiDei beneficum nobis oblatum Llohan.4. Agmitio Domint c
tifsimorum,ad(cribam. Laurentiusigitur(inquit Bu-deus) perfuafionem proprià uocari poffe contendit,quam Latini Chriftiani Fidem, Grzci zíz appellant:hoc eft;certam quandá opinionem& fenrentiá, quamnobis perfuafirnus:id quod mihi Laurentius recté cenfuiffe uidetur,cum à uerbo Grzcoizeeue, id eftper-faafi mihi, s; apud nos dicatur, quam nos fidem di-cimus.Hoc auté ex Quintiliano liquet,qui libro quin»tofic inquit: Pro certis autem babemus que legibus
firmstovis TE SV CHRISTI, periphrafticé pro fide àC* O cauta fant, que perfaafione, fi nóomnium hominum,
cipitur,2.Pet 2. Refugerunt ab inquinarnentis mundiper agnitionem Domini& féruatoris noftri IE S VCHRIS TI. 2.Petr.5. Crefcite in gratia& cognitioneDomini& feruatoris IE$S v CHRIS TI. Eph.t Détuobis fpiritum fapientiz& reuelationis peragnitio-nem fui,illuminatos oculos mentis ueftrz.Eph.4 Donec perueniamus omnesin unitatem fidei,& agnitio»nis filij Dei.Coll.1. Vt impleamini agnitione uolátatiseius,in omni fapientia& prudentia fpiritaali.1.Tim.z,
eius tamen ciuitatis aut gentis,in qua res agitur,in imores recepta funt. Latiné autem fides in hoc fignificatucertam deriuationem non babet:íed Grecorum imitatione ufurpatum eítab antefignanis fidei Chriítianz,qui aliud uerbum fignificantius effe nullum exiftima^bant. Hactenus illi.Etfi autem fuprà multa dixi déuer-bo vá» perfuadeo,& zísw fidem inde deduxi ac quafiquandam perfuafionem fiducie iunctam fignificaredocui,& hic etiam aliorum fentétiam de uoce Perfua-
Vult omnes ad agnitionem ueritatisuenire,$4pimm470 fignis adícripfi,illuftrandi uocabuli Fidei gratia: tamé
hequa^