4 I M
dit, ut nundus tales fuos filiolos oderit. Sic deraro,n6 naturali ac cü fingulari incómódó coniunGo dici.tur illud Gal. 4.Teftor quód fi pofsibile fuiffet oculosueítros effoíTos dediffetis mihi. No fimpliciter impof-fibile fuit, Galatas effodere oculos fuos:íed tamen perdifficile,cum ingenti eorum incommodo cóiunctum,rarum,inufitatü. Interdum etiá, Non pofJe aliquem aliquid,fignificat,nó uelle,aut moleftü illi effe:ut in uerbo Poffum dicetur.Corinthus in libello de Diale&is dicit At.
ticum effe,ponere poffe pro uelle:oftendit etiam con- 10
trà Vellepro poffe,à Platone ufurpari.
IMPVTARE uerbum,&(utalij uertunt) Reputare,Hebraicé 3n.& Grecéacyidu, proprié cogitare autratiocinari,aut cogitádo aliquid ftatuere, ut Píal.14 4.Qaid eftfilius hominis,quód reputas uel cóputas eüz.i.cogitas de eo, uel ét quód eü quafi in tuü rationalélibrà infcribis, feu ueluti in albü tuorum refers, quafiminimé negle&urus illá.Quoniá aüt funt multipliceshominá cogitationes,iater quás& ratiocinatioes,aut
I. M 414n2 pro talire,opere, labore uel fa&o: uel contrà, Hicaut illetantü debet precij p hac aut illa re accepta,&c.SicRom.4 inquit Paulus: Operáti merces imputaturnon ex gratia led ex debito. i.bene operanti,aut bonisoperib.merces feu premiü adiudicatur cóftituitur,uelin rationes refertur.fiue iam olim datum fit,(iue auncdetur, fiue in pofterum aliquádo dandum referuetur,non utgratis datum uel donatum, fed ut merces iuítàbono operiaut merito operario ue debitum. Leuit.7:Non placebit offerens illud,neque imputabitur.i.nonplacebit Deo, non merebitur offerenti fauorem apudDeum, nonadífcribetur eius facrificio aliquid meriti,aut premi, fed tanquam nullum ac irritum obliuionitradetur: feu non refpiciet Deus ad offerentem, ut de
*Caino fcribitur. Sic& locutio illa ualde crebra, fre-quens,& celebris Sacrarum literarum,Peccatum bn ita-ri,autuon imputari, utrumq; precedens figniticatum infe continet: nempe& obíeruari,, ac quafi adícribi aliecui ipfum fuum peccatum feu praué factü:& infuper
rationü fubdutióes nó poftremz,quib.illi plurimum 20 peccato füam certam cópenfationem, nempe malam
occupátur:accidituthoc uerbum crebró,& quafi pro-prié,fermé folis ratiocinationib.tribuatur, Quia uerofuntuariz étrationü aut fupputationü partes ícu modi(ut eftprimüm alicuius nomini imputare merces reipfaab aliquo datas autacceptas, feu labores ac meri-ta qualiacunq; alterius in te,aut uicifsim tua iri eü:Se-cundó eft modus aut pars ratiocinationü,imputare eidéillarum ualoré& aut preciü pro illis debitum,tanquauel debitori uel creditori. Tertia ratiocinatio eft,impu
tare,tráfcribereaut adícriberealicuires nó ueré in ali^ 70
qué tráslatas,ei'ue datas,fed ex cómunitátum pattio-
e,confenfa, aut decreto, recipientealio in fe alteriusucl debitum,& ceu onus, uel creditum,& ceu meritü,aut etiá imputatione alias res merees'ue acceptaslo-«o debitarum rerü,& fimilia plané innumera,quz ua-rij cotractus& quotidiaria uità hominum actépórumnatura aut necelsitas fecum affert) ex tali iniquá ratio»nummultiplici diuerfitate fit, ut& uerbum ipfum ra-tionale Imputari,nunc huic,nunc illi fapputationü mo-
mercedem aut pcenam addici, ordinariaut non ordi-nari,& ueluti in libro rationum adícribi, Contrariamomnino uim habet, alicui fuum peccatum non impuetari; quod plané idem eft, ac culpam& poenam condonari.2 Timoth.4:Omnes me dereliquerunt: Non im-putetillis Dominus.i.obliuifcatur Dominus huius e-orum inalcfa&i, condonetd; illis mifericorditer,& nópuniat eos propterea. Idem ualet,tegi alicuius pecca-ta,Pfal.32, Rom. 4: Nonrefpicere Deum ad alicuiuspeccata,non obferuare alicuius iniquitátes: Píal.170.Non intrare in iudicium cum ferüo fuo: Píal.14.Ter-tió,aliàs fignificat quiddá non reale, aut non exiítens,pro reali habere:autrem non datam ut datam, rem nóacceptam ut acceptam, aut folutionem non faCtam utfa&tam, crimen non patratum ut patratum, alicui im-putare. AdPbilem. Si quid iniufté egitaut debet, mi-hi imputa.i.fi quid Onefimus fugitiuus feruusfuratuscít,id itaád fcribe,& in rationes refer, ac(i ego ipfe ef-fem furatus,aut alioqui accepiffem,cum non(im fura-
do aut parti tribuatur,& porro indeuelutiper meta- 40 tus.períoluam.n.tibi proríus,perinde ac fi egomet de-
phoráaut(imilitudiné quadá rerü,actionü ue ad aliasacalias res fignificádas traducatur,atq; ità plané üariéaccipiatur. Primiüm.n.aliàs fignificataliquid reale,&ueluti coràm exi(tés tra&tare, expendere, aut cóputa-re,ut aliquid in rátionesuel dati uel accepti,debitiautcrediti, tanquá ré alicuius momenti,& nequaquáne-gligendáalicui nomini.aut quafi mercatori,feu mercenario,militi,autalij cuipiá cum quo tibi res eft,referri,ut cum patrifamiliàs aurum mercator adícribit: ita.n.
berem,.Verüm omnino necefle eft, uerbuti Imputare,praefertim in hac fua tertia fignificatione( ubinon fo-làm computatio aut impütatio fit fola ratione,fed eti-am ipfa res fola ratione transferri folet) diligentifsiméexponere:quandoquidem Scriptura dicit, nobis fidéimputari ad iufticiam,& pij Ícriptores fecündum Scripturas dicunt,etiamChri(ti iufticiam nobis imputari,ut fit noftra. De quare aclocutione, quoniam fubobsÍícura eft, pluribus modis dicam fi forte ali; alia ratio
dedit aut accepit,laborauit aut meruit. Num. 14: An- 50 plus lucis afferre,ác hoc dubium explicare pof(sit.
nus pro die imputabitur.i.habebitur,adícribetur illis:Leuit.11& 15.Iater inmundareputabitur i.annumerabitur,adfcribetur. Num.18: Et oblatio illa ue(tra repu-tabitur uobis,ut oblatio ue(tra,& repletio detorcula-ri.i.perinde uobis ó Leuitz ad(cribetur, perinde grata& accepta ei erit oblatio ueftra, facta(acerdotibusacDeo,de decimis uobisab Ifraelitis datis, ut(i effet deueítra propriaarea aut torculari:feu perinde plane, ac
fi uofmet eam ueftro labore ac füdore in aeftris agris -
«IMP VTATIO igiturin hocrationali, non realiimputationis genere, uidetur figificare generaliterquandám translationem alicuius rei, fed non realem:uerüm tantum rationalem, aut fola cogitatione facta,Certum porró eít, plurimum differre Imputationem;cü dicitur fides nobis imputariad iuíticiá; ab ea cüimdicitur, meritum aut iufticia Chrifti nobis imputari;utfintnoftra. Accedithuic difcrimini, etiam phrafis
, ipfiusuariatio. nam Scriptura cómodé dicit fidem no
acuinetis paraffetis. Deut.zr: Ne des fanguiné innocé 60 bis imputari ad iufticiam, feu pro iufticia: fed iüfticia
tem in medio populitui.i.ne imputés.Iudic.4: Victo:rianonimputabiturtibi.i.non tibi Barac adfcribetur;non pro tua habebitur, aut in memoriá hóminum, acquafi libros rationum referetur, fed pro ui&oria meaautfoming, Secundo, aliàs Imputare fignificat, alicuirei, operi aut fa&o, itidem reip(a exi(tenti,fuum debi.tum precium,aut premium,bonum aut malum proutipfius rei ualor aut natura e(t, adiudicare; adícribere,aut attribuere, Sic folet mercator aut curator rerü ad
fcribere:Ité huic autilli tantü debetur premij aut poe.
aut meritam nón perinde recté diceretur impütari adiufticiam, cum ipfamet per fefe(it ueranoftra iufticia.Confideremus ergo quid fit, Aliquid alicui in aliquid,aut pro aliquo imputari:& conitrà,taotum per fefe àliequid alicui imputare: quódná(it difcrimen inter iftasduaàimputationes. Cum igitur iuíticia aut meritum,obedientia aut pafsio Chrilti riobi$ imputari dicitur,idem plané eft,ac imputatione,ftatione,íeu firma ac folida cogitatione, uoluntate& decreto( ut eft Dei) à
70 Chriíto in nos transferri: ficut cü alterius folutio aut
$ 2 debitum