473| VR
id e(t,iufticiam contra malos? Aliàs,quafi quendameius motum aut indignationem contra peccata& peccatores. utlohann.2, Ira Dei manet fuper eum. id eít,pergit habere Deum iratum. Sic Píal.6. precatur Da-uid: Domine nein furore tuo arguas me, neque iniratua corrípias.i.neiratusac commotus me caítiges:feune meita crudeliteraffligas,ut folent nimium irati:fedinira mifericordie tuz recordare. Sicfilj re in Sacrisliteris pafsim& crebro dicuntur, quibus Deus eftin-fenfas,aut inimicus: Ephef.2.& uaía ire, Rom.9. Contrà, filij gratie. Aliquando quafi quandá féntentiá iratiDeiuideturnotare:ut Rom. 1r, Reuelatur iraDei de coelo,&c. Item Rom.?, Num ergo iniuftus eft Deus,quiinfert iram.i.qui nos accufat,& contra nos fententiame ternz mortis profert, Sic Rom.5. Multo magis recociliati feruabimurab ira.Pf:l.2. Tuncloqueturad eosinira(ua,& in furore fuo conturbabit eos.Sic& Rom.12 credo accipi poffe: Non uofmetipíos ulcilcentes di-lecti, fed datelocum irz:ut.f. Deiiudicio adueríarios& perfecutores noftrosrelinquamus. Hzc Dei ira eftionis cofumens peccatores per inalá conícientiam,&poenas téporarias ac eternas. Deniq; aliquando figni-ficat poená,(iue téporariá fiue eterná, à taltira profe-Gam, ut Rom. z, Coaceruas tibi irá in dieirz.i.poenastibiaccumulas in id tempus, cüte Deus pro tuis pec-catis puniet. Baptifta dicitad Phariízos, Quis uobismóftrauit fugere à uétura ira? pro, quomodo imminétes poenas euadere queatis?t Thel.1,£ripuitnosà uentura ira.Ephef 5,& Col. 3. Ob bocuenitiraDei i fili^
bL R 474.
nis. Yravum breuis eo» lon"us: pro iracundo& clementi di-citur, ut Prouerb.14.Breuis irarum facit(tulticiam, ideít,iracüdus,aut qui cito irafcitur,facilé patrat aliquidualde reprehenfibile, Lon; uw irarz, pro tardo ad irá,ual-de crebró reperitur,ut Numer. 14, Nahum 1:& quidénon raró hoc preítans epitheton aut fingularis uirtusDeo tribuitur.Ioel z, Longus irarü& multe miiericordix Iehoua. Eadem proprietas& Exodi 24, 10 deícri-
My
ptione Dei ponitur,pro tardus ad irá.Prouer. 14.Lon^
I0 gusirarum aut clemens eft multus intelligentia.i.ual-
de intelligens,prudens.Prouer.25, In longitudine ira-rum flectitur princeps:pro, lóganimitate ac patientia,Sequitur.n.declaratio: Et lingua mollis cóiringet of^fa. M«gnusira, Prouer. 19. pro eo qui uehementer iraícifolet.& Prouer.22, Virirarum, in eodé(eniu: Cum uiroirarum ne iueris. A/cendere ira dicitur Ezech.28. pro,creÍcere,aut efferuefcere. Auerterc iram,pro tollere, Píal,78Multiplicauit ut auerteret irá fuam.1. multum leniuitDeusiráfuá. ira facere cadere in aliquem, Hiere 2. Reuer-
H
20 tere rebellis Ifrael:bon faciam cadere iram imeá in uos
i. non prorfus opprimarm aut delebo uos meis flagel-lis. Sickob 6,lram in pugilluia faceretis cadere. Idem.ualet Dare iram(uam in aliquem, Leuit.26. Iram effundere dicitur Deus, cum uehementer commotus punit aliquosgrauiísime. Nahpm r. Ira eius cffüfa eft ficut ignis.f.o-mnia cófumens,Sic& Bgredi ira ficut ignis dicitur, Hierem.4. ueluti fi incendium alicunde exortum, perge-retin alios graffari. Ferreiram alicui, Mich 7 ram Do-min: portabo, quia peccaui ei. pro, patientereius fla-
05 inobediétig aut incredulitatis Luc 2t Erit neceisi. 39 gellatolerabo. irajcira magna, Zachar Lpro,ualde. irz
tas magna in terra& irain populo ifto.'.ngentes rerüomnaiü difficultates& diuinitüs inflicke calamitates.Ite crebró coniungitur uox F«o*, uel ordine polito alio poftaliud,tanquá propemodum fyaonyma potita.ut Pfal.2: Tancloqueturad eos in iraífaa,& n furorefuo copturbabiteos. Et Pfalm.6.Domine,neiniratuaarguas me,necin furoretuo corripias me. Significatnihilominus aliquid longé plus furor, quàm ira. namhecetiam de moderata commotione dici poteft: Fu-rorautem non nifi deextrema commotione. Sicut&2 Pfalmus atrocius uerbum perturbsadi, aut protur.banditribuit,quàm irz.Sic& Poetainquit,
Contrá ueró Ephef. 4£v&ic uidetur nominari illa pri-ma commotio,aut(ut Cicero uertit)excandeícentia:iraueró,iam plenus affe&tus, Ná ibi quafi gradus quofdam cómotionis conftituere Apoftolus uidetur, pri-müm quidem amaritudiné aut dolorem animi,quo offeníus cruciatur: deinde incandeícentiá: tertió plenüaffGum irz,quitandem erumpitin clanores& maledicta,atq; adeo uerbera. Aliás ita connectiturnomenire Furori, quafi ira fit quedam proprietas autnaturafuroris,ficut ille ait,lra brevis furor 5. ut 1Sam.28, Necfecifti iram furoris tui in Amalec:id eft, Dei ualde iratifententiam aut rhandatum contra Ámalec nones executus,ubi ira favoris, pro grauifsima poena aut uaftatio-ne Dei ponitur.Iofuz 7, Auerfus eft Deus abira furo»ris(ui.i. placatus e(tpoítpunitum Achan. Sic Moyfesdicitür egreffus à Pharaone cum ira furoris: pro, uehementiísimé commotus. Adder- adhucad iam faro: is Domini,Nahum;».pro,uehementifsimé commotum,eti-am magis inflammarenouis peccatis. Dicitur& fiaalicuius vafe, Num.22, Exodi 32. 2 Sam.12. Dominusproirato,aut etiam iracundo,ponitur.Prouerb.22.? efias amicus cum Dominoirz, aut habente iram, Eadélocutio& Deotribuitur, Nahum t, DominusirzlIe-1
T
1oua ulcifciturfe de hoftibus fuis. tam bominis covfueriDeo, dicitur Píal.76 i.(tulta& impia hominum contraDeum,ueram pietatem ac pios comotio, tandem diui
nitüs repreffa& punita,ceditin gloriá Dei:ut Pharao, 7o ptafuntab igne,calore,incendio,áma: fiue gait qdá
eJJe acu. pro eum irafci:1 Paral. 12. Iram multiplicare, Iob10.Renouas plagas tuas cótra me, multiplicas iram tuam mecum.i.caltigationes auges. Retinerc iram, Michee7.& D jfinere ab ira, Píal.37. perfpicuz locutiones funt, ficut& Succendi iram, aut Oei iram e[je fuper aliquem:quodtüde cómotione, tum& depona accipi folet. 1ram noreuerti, Hierem.30. Nonreuerteturira furoris Domini,donec fecerit.i, non conquieícet aut fedabitur,donecperficiat conftitutá poenam,| EfJ iram in oculi: pro indi-
40 gnari. Genef.;t, Ne fitira in oculis tuis.Gen 45. Nefit
ira in oculis ueftris, quod uendideritis me. pro,ne z-gré feratis, ne cruciemini dolore ulterius de hoc ue-ftro triti facinore. Iram alicutus[uper aliquem incumberesitem, iram ilicuiis fuper al quem tranfie; Pfal 88, Super metranfieruntiretuz, terrores tui fucciderunt aut debilitarunt me.pro fenfu irz Dei,terrorib.incuísisg& ponaaccipi deber. Seu ire,pro iratis factis:(icut mox mífericordiz,pro benigne factis dicuntur, In ira mi/ericoredi« recorderis,Habac. 3(ignificat,mitigare iram ac poe
50 nas. Contrà,u ira coscludere nufericordias, Píalmo feptua-
ge(imo feptimo, eft finire mifericordias, ac definerebenefacere ob nimiam iram. Amarwin ira, Ezech. mEtabijamarusin irafpiritus mei:id eft,iratus& ualdetriftianimo.| Facere aliquid in ira fortitudinis, Danielis o-€tauo,Et cucurrit ad eum in irafortitudinis Íue:id eft,magnoimpetu, SicHabacuctertio. Iniraincef(siítifuper terram, in furore triturafti fuper gentes: pro,ualde iratus, Ifaiz fexagefimo. In ira mea percufsite,& in beneplacito miíertus fum tui. Sic 1Samuelis ui-
60 gefimo.; Surrexitin ira furoris fui: pro, uehementifsi-
iméiratus, Inixa alicuius effe aliquem. Hieremiz trigefi-mofecundo. Quoniam in furore meo& ira mea fuitmihihecciuitas, à die qua edificauerunt eam: pro,femperei fui ualde iratus ac infeníus, i fe fecerunt fan-&um Ifrael, Ifaiz primo,pro, irritauerunt. Difcrimeninter IZ& Iracundiz, aut tratz,& iracundia, annotare nihiladmodü opus eft, cu id fitaliog omnib.notü, necheclingua aliquid jpprià in eo genere habeat prz Latina,In pleriíq: uero linguis uocabula irz alludüt,aut fume
fimilitue