475 r.sgfimilitado, dum fubitó excitatur ueluti flamma qudam:dumd; inftar ignis ruit,& nulli parcit: fiue quia,ut Phyfici definiunt, ira fitinflammatio fanguinis, fa-€&a circa cor,ex cholera effufa.IRRIGAR E,notumuerbum& fignificatio eft.Deut. it negat Deus talem effe terram Canaan,ut JE.-gypti,quá irrigare queas adpedem tuum. id eftin quapofsis aquam irriguam ex Nilo deducere quocunqueuclis,ob planiciem,autlenem decliuitatem. Sequitur
autetn aquz riuus preeuntem acducentem canalem: 16
ideo diciturirrigare ad pedem,quia àqua przeunti pediimminet. Atterram Canaan dicitcaelitüs irrigari,eod; à Deoimplorandam effeopem. Trigue pecudes, ppinguibus, Ezech.45. De irriguo Ifrael ih facrificium:id eít, de pinguibus aut fucculentis. Transfertur ali^quando hocuerbum ad potationem largiotem.
IRRVERE dicituráliquis in hoftes fuos,que fignificatio nota& perfpicua eft. Sic Salomon prcipit1 Reg 2.lrrue in eum,& fepeli eum: pro,interfice eum.Dicitur& fpiritus Domini irruere in aliquem,cum fu.bitó ueniens excitat eum ad aliqua.Iud.14.Et irruit ineum fpiritus Domini:pro, fubitó adueniens fpiritusDomini,fecit eum robuftifsimum.1 Sam.10. Et irruetinte fpiritus Domini,& murabitte.
ISRAEL nomenlacobo effe impofitum ab ange-lo,cum quo lu&tatus eft,fide ac precibus eüexpugnando,cum hac etymologiz explicatione, quia cum Deoprinceps fuerit,ex Genef.32 notum eft. Porró hocno,men poftea omnibus pofteris Iacobi tributum eft,a-
deó ut tota illa gens lfrael uocaretur. Czterüm poft 20
Salomonem,lacerato regno in duas partes, coepit propriétantü pars decé tribuum regn lírael uocari, ma.iore portione gentis nomen uniuerfale occupante re-liquis duabus nomen Iuda obtinentibus. Nonnüquátamen etiam poft id tempus Ifrael regnum Iuda figni-ficat,ut przfertim 2 Paral.21& 28 pleriq; exponunt;Filij lofaphat regis Ifraelis:id eft.Iudz.Sic& Mich.i.Domus JEchzib eruntin mendacium regno lfrael:id eft,Iudz.lnde fa&um eft,ut ficut Iudeus aliquo modo nó
tam ex ea gente progenitum, quàm eius religionis ho 49
minem fignificat, ficut Paulus de interno& externoIudzo differit: fic& líraelita aliquando fimpliciter uerum Dei cultorem fignificet. ficut Chriftus Iohannis1,de Nathanaele inquit:Ecce uerus Ifraelita,in quo dolusnon eft.quod idem eftac fi diceret,Ecce uerépius,aut Chriftianus, Sepe fané in prophetijs, Ifrael&Iu-das noui Teftamenti populum figuificant& denotát.Czterüm, ut de illis duobus regnis adhuc aliquid di-camus,(ciendum elt, quód regnum Ifrael&Iudahoc
D£V 476
lis iuftorum.i. celebrationis Dei,autgratiarum actionis de donato beneficio liberationis.Sic Pfal.89,Bea^tus populus qui fcit iubilationem.i. ueram Dei cele-brationem,inuocationem& do&trinam. Sic& fubditicum gaudio fuum regem excipientes,ad eum iubilaredicuntur. Ad me Philiftea iubila;Pfal. 60. Dicuntur e^tiam hoftes uictores iubilare fuper uictis, ut Hiere. 51.Et iubilabunt fuper Babel coeli& terra:id eft,angeli&homines gaudebunt,& tripudiabüt de ruina períecu-tricis Babyloniz. De Iubilzo foprà in Iobel dictü eft.
IVCVNDARL&IVCVNDITATES,aliquan-do fienificat fumma ac fuauifsima bona, feu fruitionéillorum. Pfal.16,Iucunditates funt in dextera tua in e-ternum: id eft, fuauifsimis delicijs fatias perpetuo acinzternüm tuos.
Iv DA S àconfitendo accelebrando beneficia Deidi&us,fepe fignificat totum populum Iíracliticü pro-pterea quód eius tribus celeberrima fuit;diu imperitauit,& promifsiones tum deimperio, tü& de Meíchia
20 exfeorituro accepit. Habuit auté hecuoxhuncufum
etiam ante diuifionem regni Iíraelitici.Nec raro líraeslijut fynonymon,coniügitur:utr Reg 4,& in Píal.r2.1n exitu Ifrael de /Egypto,&c. Facta eit Iuda fanifi-catio eius,& Ifrael poteftaseius. Pot difítractionemautem,ut fuprà dixi, fignificauit illud Hierofolymita-num,& minus regnum duarum tribuum. Szpealio,qui uox hec ponitur pro uerz fideireligionisüe hominibus,tum in Veteri,tum& in Nouo teftamento:ficatnuncnobis uox Chriftianus accipitur. Contrà etiam,pofteaquam reiecerunt, atque adeó crucifixerunt fuüMefchiam,pro impijs.ut funt habentur: eoQ; hecuoxquofuis impios denotat. x
1IVDICARE, ualde uaria fignificatababet, multiplicesque Hebraifmos parit, Primüm enim fignificatintelligere: ut 1 Cor. 2, Spiritualis omnia iudicat i. po-teft iudicare,intelligit.1n hacfignificatione crebro iu-dicium, ipfam dinofcendiaut difcernendi facultatemdenotat. 1 Reg.. Daferuo tuo cor audiens,ut iudicetpopulum tuum, ut difcernat interbonum& malum:id eft, utre&té omniaintelligere& difcernere queat.Di/cernere rcs dubias,aut controuerfias:ut i Cor.14.V nusaut duo loquantur,reliqui iudicent. Sic Pí2l.26. 10di»ca me Domine, quoniam egoin finceritatemea ambulaui,&c, Etmoxidem terrepetit inquiens:Proba meDomine,& tenta me:examinarenes meos,& cor me-um. Aliquando etiam fignificat Carpere, arrodere,autetiam alioqui fine omni officio ac necefsitate aliena fa€aac dicta malitiofé in deteriorem partem interpre-tari ac uituperare, ut plurimüm omnes in omni gene-
inter fe differunt, quód omnis populus prius appella. 50 reuitz folemus factitare. Eft uero illud iudicare alie»
batur lfrael:& poftea regnante DauidefuperIudam,& Roboam filio Salomonis fuper duabustribus ludá& Beniamin,ij qui erant in Samaria hoc eft, decem tribus uocabantur Ifrael:& quiregnabant de genere Dauid,appellabantur Iuda. Item lItrael fepeponiturproIuda,quód fzpiufculé occurrit:2 Paralip. 29. EtlIírae;lis fimiliter teges, hon rar pro regibus ludaaccipiü-tur: Michez i,in fine. Item,lírael uidens Deum,uel uifor& contemplator Dei uel directus Dei dicitur:hoc
eft, qui recto itinere àfolo Deo ducitur, Aliquando 66
populum 1fraeliticum carnalem, aliquando ueró ele»&os Dei,ut fepius in Prophetis:ficut Ofez i4. Non-nunquáét Chriftum ipfum figura quadà defignat, 1fa.49, Ofe. ri. de quo&fupràin uocabulo£ P HR AI M.
IVBILARE ,aliàs letioré cantum fignificat, aliàsetiá alium clamorem gaudentium. Crebro admodumdicitur populus iubilare Domino, ubi non femper cátationem fignificat, fed& przdicationem ac inuoca-tionem ueri Dei, Ioel2, 1ubilate in móte fancto eius.
na dicta aut facta, non utemendes ea,proximum autteipfum, tibiüe caneas, autalios moneas: fed ut infaemes,denigratod proximo, tibi uel probitatis opinio-nem,uel praui animi oblectationem concilies ,explo-rare& cenfere. Oritur autem ex praua quadam curio-fitate:& habet feré comites inuidentiam,& animi foe4dam peruerfitatem, ex alienis peccatis& ignominiauoluptatem percipientis.De tali maliciofoiudicio di-cit Dominus Matth.7. Nolite iudicare,& noniudica-bimini:id eft, non punieminià Deo, propterea quodalienam feftucam adeó odioíé exaggeratis,non cernétes in ueftris oculis trabé:aut non permittet Deus, utuicifsim alius ueftra ita liuidé peruertat,laceret,car-pat,&c. De iftis temerarijs ac maliciofis iudicijs accuefat Paulus Cotinthios,i Cor.4,qui Paulo pfeudoapo-ftolos,utlongé preftantiores uiros,anteponebant.1ubetergo eosnon temere ac properanteriudicare: fedexpectare iudicium Domini, qui illuftraturus fit occulta tenebrarü. Vicina huic eftillafignificatio Rom.
& Palin. 1$, Voxiubilationis& falutis intabernacu- 70 14, Abítinés,uefcenté non iudicet.i,condénet, ut parü
pium