é19 N Anus Dei noftri eft faper omnes requirentes eum ia bonitate;bisibidem. Pro caftigatione aut ui Dei,plagasinfligente.P(alm 39,A' uulnere manus tuz ego defeci.Sam.5.Grauis erat manus Deiibi:pro,grauiter afflige-bat illic Philiftzos,feu graui calamitate.Iob 23, Manusmea grauis eftfapra gemitam:id eft, plaga uel affli&iomea,qua me Deus affligit maior eft quàm mea quere-la.Dara manus Dei,r.Sam.quinto:pro,graut afflictio-ne. Aggrauere mann, fignificat grauius affligere. Alle:uiare,contrà:r.Sam.6. Defcendit fuper me manus tua.Píal.;8.id eft,plaga,percuísio. Exod.7,Dabo manummeáin JEgypto:id eit potenter percutiá eos.Iob rj Remoue manü tuá à me.id eft,caltigationem.A&or.rj Ecce manus Domini fuperte. pro, caítigatio aut plaga e-ius.Daurü e(tincidere in manus Dei uiuentis, Hebrz-orum decimo.id e(tjin eius caftigationem.Sic& 1. Pet.quinto,Hamiliemini fab potenti manu Dei. Pro qua^uis operatione Deiin homines& per homines.AGt. 4.Extende manütuam ad fanationes& miracula. id eít,prata efficaciam.Sic Egypti arioli agnofcunt,& fa-tentur,illam uim miracula per Mofen efficientem effedigitum Dei. Exod.8. Item Nehem.2,& E(dr.7, Deditmihi rex iuxta manum Dei bonáfuper me.id e(t, pro fauore Dei erga me:aut, ut Deus eá mouit, ut mihi benefaciat.Sic forté intelligi poffet de mirabilib.Dei operibus,quod antécitaui ex Ezek.39.Videbuntgentes manum meam,quam pofuiin eis:id eft, mea opera magni^fica.Sic manus Dei erat eum Baptifta,Luce Lid eít,fingularis quzdam uis ac potentia regens eum. Sic quo-

que dehominum operatione crebró accipitur, 1.Sam. 39

21,Quia etiam eorum manus cum Dauide.id eít, opi-tulantur Dauidi fuppeditando ei ui&tum.2.Sam.;,Ma«nus meaeritrtecum, ad reducendum ad te uniuerfümlíraelem.id eft,modis omnibus iuuabo tuas partes, uttibitotus Ifrael fabijciatur.2. Reg.15. Et dedit ipfi Phulmille talenta argenti,ut e(fent manus eius fecum ad rout ei fuppetias fer-

borandumregnü in manu faa:pro,retad obtinendum regaum. Ponitur pro externo o-pere:ut Exod.14. Etuiditpopulus manum magnam,quam fecit Dominus in Kgyptijs:& timuit populusDomini,& crediditin Dominum& Mofen feruum e-ius.ubi manum magnam uocatillud grande opus fub-merfionis /£gyptiorum.laiz 2. Vazimpio in malum,

retributio manus eius fiet ei, id eft, fecüdum mala eiusopera rependenturei poenz. Iud.9,Sicfecundum re-tributionem manuum eius feciftis ei. id eft, fic grati eifui(tis p eius bonis operibus, aut beneficijs erga uos.Filij Ifrael ingrediebanturin manu excelfa,Exod.14.ideft,gloriofa liberatione Dei, eos educente. Alij expo-

nunt,Lzti:quia hilares leuant manü,Sed uerior eft pri 59 omni loco,leuantes manus puras.

-

or fenfus,& cóuenit cü eo quod crebró celebratur ma.nus Dei in eda&tione ex /Égypto.lfrael eft eductus exJgypto in manu forti.id e poen opere Dei,Exod.36.& Píalm.115. Benedi&tus(it Iehoua, qui locutus eftore fao Dauidi& manu fua adimpleuit. 1. Reg. 8.pro,opere ipfo pratitit, quod promiferat, aut certé potentiafua.«Secundo, manus uarias phrafes parit, à ua-rijs eiusgeítibus. Nam leti, plaudimus manibus:triftes,habemus manus complofas,item fuperlatera, obdolorem credo bypochondriorum, ex atraexcitatum, Apud Iudeos habebant,ualde lugentes, manus in capite:ut Thamar,uiolataàfratre. Aliquandoin admiratione fimul& dolore percutimus femur: utIeremias de fefcribitcapitefexto. Orantes& iuran-tes manum in coelum leuamus: pigriabdunt manus infinum,aut etiam alioqui eas ociofé complicant. Vo-cantes,&aliquid innuentes, extendunt manus.Tefti»ficantes bonum aut malum de aliquo,manus eiimpo-nebant. Percutiens,aut agens aliquid,manum eleuat,extendit& agitat eam, Morientibus manus

fuper ocu 7o tendere, aut expandere manus,

M A 620

los ponímus.Turantes,ponebant olim fub femur eius,cuiiurabant.uel etiam in celum leuabant, Sponden;tes, aut fanCté promittentes, infigimus autinfligimusdexteram alterius dextrz, Hinc igitur,ob iftos uariosgeítus,uariz locutiones oriuntur, quas etiam percur^remus. Nianw complicare, pro ociari, Prouerb. 6& 24.Modicum dormire,modicum dormitare,modicü complicare manus ad iacendum,& ueniettanquam uiatoregeítastua. Inutroqueloco eaderfi uerba funt. Sole.10 mus autem iacentes aut dormientes, manus in peco-re uel decuffatim,ueltanquam parállelás ponere. Si-milis fermé de pigro phrafis eft Prouerb. 19, Piger ab-condit manum in ollam,& non reducit eam ad os: eoquód etiam leui((ima actiones ignauis funt difficili.mz,ut fermé eos pigeat promptum iatn cibum ori porrigere,nedumlucrarfautparare.—Mamum in finum ponere,aut ab/condere, ocium& pigritiam extremath indicat.Píalm.74.Quare reducis aut retrahis manum? E! me-dio(inus tuj confume:id eft; perfecte educito,& exten

20 deeam ad eosliberandos,& perdendos hoftes.— Auer

tere,aut reducere manum, eft definere agere, definere opi-tularipijs. Porró qui reducit manum ab opere, ille cáad fe retra&tam ueluti in finum reponit ociofam. Eleuatio manus, caftigationem aliquando fignificat, preferetim(i Deo tribuatur:quia percuffuri, manus leuamus-Iaiz r9. Timet,& ftupsbità facie eleustionis autagitationis manus Domini,quam leuaturus eít fuper eum.Contrà,etíam pro liberatione, Píalm. 1o, Exurge Do-mine,leua manum tuam,ne obliuifcaris pauperum.A-liquando iuramentum notat: quia iurantes manum iacoslum leuabant, ueluti monítrantes eum quem in te-ftem uocabát. Pfalm.to6, Leuauit manum luam fupereos,fe proítraturum eos in deferto, pro, fublata manuiurauit. Num.14. Pro qualeuaui manum meam, ut haabitare facerem uos in ea.Ezech.20.Leuaui manus me-as pro femine domus lacob. id e(t, iuramento confir-maui promif(iones meas erga Iíraelitas. Eodem capitealiquoties hecphrafisiteratur. Píalm.6;. In nominetuo leuabo manus meas:id eft,te inuocabo. Exod.17,

49 Manus fuper thronum Domini. id eft, iurauit Domi-

nusperthronumfuum.—Leuaremanw,etiam uim con-traaliquem parare fignificat. ut Iob z1. Si leuaui manümeam contra pupillum,cum uiderem auxilium meuminporta. r.Reg.it. Ethzc eftres propter quam leua-uit manum contraregem.id eít, rebellauit. Zachariaprimo:Leuo manum meam fuper eos.id eft, inuadameos.Benedicentes etiam leuabant manus,ut eft Pfalm,14. ltemorantes. Píal.28. Cum leuauero manus adfan&uariumtuü, Sicr.Timoth.2. Volo uiros orareinÍdem ualet Extenedere,autexpandere manu, ut mox dicetur, Apponere manumori,pro tacere:Iob trigefimonono. Sicut& Harpocra-tes dicebat:Digito compeíce labellum. Iob 21. Obftu-pefcite,& ponitemanum fuper os. Mich.7,Ponent manumfuperos. Nianws alicuius apprebendere, eft, uel erudi-re eü,uel cófirmare.Sicut in Ifaiz 42.& 45 Deus dicit,feapprehendiffe manum Cyri:id eft,confirmaturü, du&urü,& fucceffüm ei effe daturum. Sicenim folemuspuerulos manu ducere,ne cadát,& ut tanto citius& fa

bile effufa 6o cilius progrediantur. Sic Ezech. 16. Manum egeni&

pauperis non apprehendifti.id eft,non confirmafti eü.Sic& tenere aliquem manu, Pfal.12. Extendere,aut expanderemanus, pro orare.If.1.Cum expanderitis manus ueftras,abfcondá oculos meos à uobis. id eft, cum oraueritis,non exaudiam, quia orantes aliàs leuant, aliàs exten»dunt manus:quod naturale eft omnibus gentibus. In»de gefticulationes in Miffa,fine omni uero cordis mo-tu,autfideiaffe&tu. Extendere manus pro confolari.lere,16. Non expandent manus, ut conífolentureos. Exeeft, etiam lamentari ac lu-

gere,