643 M E

cumbere:ut neceffe fit deuera menfa conuíuij,inlocoSacro habiti,Pauli uerba accipere. Quód Lazarus di-citur cupiuiffe faturari de micis, que cadebant de m&fa diuitis:forté eftaliquaallufio ad tyrannicum potentum morem, de quo lud. rinquit Adonibezek: LX Xreges mutilati pollicibus manuum& pedum fuorum,colligebant micas fub menía mea. i

1. MENSIS fignificat communiter nobis fpaciumtemporis,quofolin uno figno zodiaci uerfatur.Iudz»

is fuit fpacium ab uno nouilunio ad aliud. Aliquando 16

tamen hec uox pauló breuius tempus indicat:nempenon plané expletur, aut integrum menfem. Contraauté Men/is dierii fignificat integrum menfem, Gen. 29,Habitauitlacob cü Laban menfem dietum:i.eft,inte.grum plané menfem,omnib.fuis dieb.cóftanté. Num.it, Víq: ad méfem dierum. Deut.21, Lugebit patré fuá& matrem fuam men(em dierum.i,unum totum men»fem. 11. Menfisctebró pro ipfonouilunio aut primadie menfis ponitur. Nuim.29,Preter holocauftum mé-fis:i.nouilunij,aut prima diei,que illis femper facra e-rat,& fingularibus quibufdam ceremonijs aut facrifi-cijs peragebatur,que defcribuntur Numer. 28. Sico-pinor de nouilunij fefto accipi, quod Amos 8 dicebátdiuites: Quandotranfibit nouilunium& fabbathum,utuendamus frumentum?Namillis folennitatib. nonlicebat aliquid publicé emere aut uendere, quia erantdiuinitüs folis facris actionibus prorfus deftinatz.SicIfaiz 66 predicitur,in regno Meíchiz fore perpetuosmenfes& Sabbatha:id eft, nouilunia: nempeomnib.

dieb. à pijs uere effe colendum Mefchiá, ac patré eius 30

cocleftem.In primo,in 14 menfis:Num.g Ezech.1& 20roin primo menfe,in 14 die eius. Sic antecedens po»niturnon primo loco, fed ubi eius relatiuam poni de-bebat, Holocauftum menfis in menfe:i. holocauftumnouilunij unoquoq; méfe totius anni. 1I I.Menfis fimepliciter protempore:Iob.29, Vtinam effem iuxta menÍes priores,iuxta dies quib.feruabat me Deus:i. Vtináin eo ftatu effem,in quo olim,cum me Deus tuebatur,acfouebat. Sictum Latini, tum& Hebrziuoce dieipro tempore abutuntur: utMulta dies uariusi; labor mutabilis eui,Rettulit in melius.—

Effe alicui menfes, aut dies: pro expleuiffe tátü temporis.Efther2, In fine cá effent ei 12 menfes:i. cü iam explef-fetibiintegrum annü. Menfisprimus;aut nouorum eft,cuius initium aut nouilunium fuit proximü equino»&io uerno.Tunc enim Iudzis inchoabatur riouus an.nus,& 14 illius celebrabatur Pafcha.Dicebatur aüt A»bib,aut nouarü fpicarü:quia tüc in illis calidis locis e-rüpebát fpice,qué fic uocabátur eorum fermone.CorTn aütis menfis magna ex partenoftro Martio.

MENSVRA, per metapb;cuiufuis,etiá fpiritualis,autcerté incorporez rei modum quátitatemq; figni-ficat.ut cá Chriftus inquit: Qua menfura menfi fueri-tis, metiétur uobis.pro,utuos ergaalios geffetitis,bo-numüe aut malà feceritis fic etiam rependetur uobis.Quód ueró addit Dfis, Menfurá boná,preffam,concuffaia& fuperfluentem dabunt in finü ueftrá: fignificatforeampliísimam noftrorum benefa&ctorü remunera-

M E 644.

tudiné gratiz, ut unigenito, ex cuius plenitudine oéshaurire oporteat, loan.t. Ad menfura igitur dare, fignificatparcé dare. Cótrariü eft,plenitudin? largiri. Men[urdimpleereper metaph.fignificat, eá quátitaté peccatorü explere,quá Deus przfftituit, cü ad puniendü exurgere ue-lit, ut iá ultrà ferrenó uelit aut pofsit,quin mox& gra-uifsimé puniat.Mat,2; Dicitur nihilominus Deus cti-am alia per menfuras partiri, ut calamitates& poenas,quas Deus ueluti deméfum fingulis partiri diciturzutHierem.12, Hzc eft fors tua,& pars méfurg tuz à me,dicit Dás.Demofth.itidé de calamitatibus, fingulis gétib. inflictis, dicit z? uridaAsy ui(Gr. Yn men[ura punire, eftmoderaté caftigare.Sic 1(a.27 negat Deus, fe fic pror-fus perditurü ludzos effe, ficut gentiles, eorü hoftes,fed tantum in menfura caftigaturü effe eos. Mtenfura eo*menfura abominatio eft Domino,Prouer.10.i.cum quishabet duas menfuras aut pondera, alterá minoré quauendit,& alterá maioré qua emit, grauifsitné offenditDeum.In Hebrzo eft: Lapis& lapis,epha& epha,abo

20 minatio funt Dfio ambo ipía.ifta reduplicatio diuerfi-

tatem fignificat. Resmenfurarum uocátur Hebrzis, quegrandes ac eximiz funt: ut Hierem.22, A dificabo mi.hidomü menfurarü. Et Num.1;, Viri menfurarü funt:pro,admodü proceri. Sic 1 Par.11, Percufsit uirum m&-fürz. EtIfaie 45, Viri menfurz perte tranfibunt.i.hominespregrádes. Mev/ura dierum alicuius: pro,tempusuitz alicuius. Píal.39, Fac me fcire méfurá dier meo-rü;i.quantitaté téporis uit meg. Lacbryme in menfarazi,grádes aut copioíz. Píal.8o, Propinafti eis lachrymasin menfura: i. magna copia lachrymarum fatiafti eos:feu grauiterafllixi(ti ut haberent iuftam caufatn pro-lixé dolendi& fendi, Ratio locutionis eft,quia non folettanta effe copia lachrymarum, ut ulla quantumuisparua menfura expleri queat, Sicut aüt bic menfura copiá fignificat:ita contrà Ezech.4,Bibes aquam in menfura, magnam paucitatem fignificat: quia aqua, ob co»piam, non folet meníurari, ut uinum ,autfimilia. Itamenfura ob diuerfas caufas aliàs copiam, aliàs patcitatem auttenuitatem fignificat, Vicina aliquibus harum

49 locutionum eft Germanica,nit vollem maf.

MENTIRIuerbum,exfuo nomine MENDACIvM intelligi poffet.Sedtamen adijciam aliquid etiamdeipfo uerbo hocloco: Lector utramq; explicationé,ut& fuprà monui,legendo coniungat. Mentiri falfa di.cere fignificat,ut notum eft. Sed nonnunquá fimplicieter decipere, aut etiam iniufté agere fignificat: ut Ge^nefis z1. Si mentieris mihi& filio meo,& nepoti meo,iuxta mifericordiam quam feci tecum, facis mecum:dicit Abimelech ad Abrahamum. pro, iura quód non fis

56 quicquam fraudulenter aut omnino iniuíté acturus

contra me,meos pofteros aut fubditos. Ifaiz 6j. Vriq;populus meus funtfilij,qui nó mentientur:i.non defi-cient, Mentiri fignificat etiam fubijci:quia inferiores,ut fubietiaut ferui,pre metu multa mentiuntur.Pfal,1$;Filij alieni mentiti fant mihi:i.coacti ficte feruierüt.Píal.66,Propter magnitudinem fortitudinis tuz mentiéturtibi inimici tui: i.erunt fubie&ti& fupplices.SicPfalmoS$8L&(epifsime aliàs. Aliquando etiam ueramfubie&ionem denotat. Mentiri im ueritatem, eft fallere

tion&. Luc. 6, Sic& dona Spiritus dicunturpijs dari 69 promiffa. Pfalm.89, Mifericordiam autem meam non

ad certá menfurá. Aliud.n.alij,& fecundü aliá quátita-tem largitus eft Deus.Rom.12,Sapiat ad fobrietatem,prout cuiq; Deus partitus eft menfuram, ficut in unocorpore mébra funt multa,&c. Nec folum dona,fed&fucceffum& opera feliciter peragenda, Deus diciturfuis miniftris dimenfus effe: 2 Cor.10.ubi Paulus dicitfetantü de fua menfura gloriari, quod Deus eü uolue-ritnon tantü in Afia, fed& in Grecia& ufq; ad Illyri-cum fpargere fuü Euangelion.Contrà aüt Baptifta ne

auferam ab eo,nec mentiar in ueritatem meam: id eft,nihil faciam contra ueritatem meam,aut contra uerif-fimas promifsiones meas. Menuri in palo aut ficdere, eftfacere contra foedus. Pfal. 44. Hecomnia eueneruntnobis,nectamen mentiti fumus in pacto tuo, nec de»fecimus retrorfum. Pofteriora uerba exponunt, quidfit precedens mentiriin federe. Mentiriin Dominum: p,contra Dominum:Ifaiz 49,Przuaricati fumus,& mé.titi fumus in Dominum& retró cefsimus in Deo no»

. gat,patré dare filio fpiritü ad méfuram:Io&.;. fed pleni7o ftro. Mentiri etiá res inanes dicuntur,cum id non pre-

ftant