Buch 
Clavis scripturae S. seu de Sermone Sacrarum literarum / Autore Matthia Flacio Illyrico
JPEG-Download
 

É67 M.O

nus commodé coquentis alimentum, quem alioqui«is]l»wocant. Mollis fermo eft adulatorius, aut alioquiblandus,quód& prius indicaui. Hinc Prouerb.2 dici-tur adultera&(cortum mollire fermones fuos: id eft,mollifsimà cum fao amafio loqui.Et Pfalm.55,Lenio»ra fuerunt butyro ora eius,cum habeatbellum in cor-de:& molliora fuerunt oleo uerba eius, cum fiat fpicála,aut potius(tri&i gladij: id eft, uerbis fuum amorem& lenitatem fimulant,cum in corde pefsima mediten-

NM. Q é68

nifi malis de tumidisac fecuris intelligere. Sic& re.

num Chriítiadmodüm crebró mons dicitur,ut líaiauk& Michez quarto,[n nouifsimo dierum eritpraeparatus mons domus Domini in uertice montiü,eleuabiturque fupra colles,& confluent ad eum om-nesgentes, Deeodem quoque monteantregno Deidicitur Ifaiz 11& 65, quód nullz fere ibi nocebunt,inquiens: Non nocebunt neque lgdent in uniuerfomonte fan&itatis mez, quia repleta eft terra fcientia

tur,& moliantur. Contràlob 40 dicitur deillafetoci. Domini. Mens, aut Colis potius Syon in Hierufalem

belua Leuiatan, Non loqueturtibi tnollia: id eft, nonblandieturtibi pre metu, Aliquando tamen mollis fermoaccipitur etiam in meliorem partem, cuti uera qui-dem ac utilia dicuntur,féd tamen uérbis lenioribus&citra afperitatem ac contumeliam, Próuerbiorum i5,Refponíio mollis frangit iram. Et 25, Lingua mollisfrangit offa:id eft, fermo lenis ptudenter adhibitusflectit iratos,& diluit grauifsima crimina aut caufasirarum,ipfofd; uiolentifsimos conatus iratorum.MOMEN TVM,elítbreuifsimum tempus,quod etiam Latinis authoribus notum& ufitatum eft: Grz- drip, quafi dicas, indiuifibile tempus,ob fummambreuitatem, Sed nonnunquam fignificat etiam quan-dam circum(tantiam rerum, aut occafionem, cum illobreuifsimo tempore coniunctam,& quz ut fubitó fesfe offert, ita etiam fabitó euanefcit aut prterit. AGb.r.Non eft ueftrum noffe tempora,aut momenta tempo-ram.tametíi id obfcuritatis werforis culpa acciderit,cum in Girzco fit fimpliciter«api id eít, tempus, cumaliqua opportanitate coniunctum,Idem lapíus eft eti-am 1. Theffal 4. 1.Corinth.15 defcribitur, quod fit mo-mentum in momento,in ictu oculi, in ultima tuba.ca-netenim,& mortui refufcitabuntur incorrupti,& nosimmutabimur. Nuncdephrafibus huius uocis dica-mus. Momentum eft in furore eius, Pfal.30.pro,breuifsfima e(t eius iraerga poenitentes, Sic& Paulus inquit2.Corinth.4, Momentanea leutas afflictionis noftra au-geteternum pondusglorig. Ad momentum /e ab[condesve, líaize 26, fcilicet donec pertranfeat afflidio. Sic&

eus dicitur ad momentum abícondere faciem fuam,cum ad breue tempus nos affligi,& impios furere pa»titurIfaiz 24. Quz locutio conuenit cum illa, Modi-cum me non uidebitis. Pauere ad momenta; Ezech. 2 6.ideftiugiter,afsiduà, Tuxta paruum momentum, Efdrz 9,Et nunc iuxta paruum momentum fuit mifericordia àDomino:pro.fübitó ac repenté mifertus eft noftri Dominus. Namer.16. Et confumam eos quafi momento.Exod.;; Momento uno afcendamin medio tui,& confümam te,id eft fübitó,repentà.

MON S,per metaphoram& alios tropos habetua-ria fignificata in Sacris literis: parit& alioqui uariasphrales ac Hebraifios, de quibus compendio agam.Primüm per metaphoram fignificat regna ac imperia:ut Hierem. 51. Ecce ego contrate mons peftifer( autperdens) dicit Dominus, qui disipas uniuerfam ter-fam:&extendam manum meam fuper te,& deuoluáte de petris,& tradam tein montem confafionis. Sicuocat Babylonem,licet faerit in plano fita, ob altitudinem dignitatis& potentiz, qua, ficut praaltifsimusquidam mons,fuper reliquas ciuitates& populos eminuit. Montem autem combjlionis uocat, alludens admontem cuius fylua exuritur. Sic& impiorum tyran-norum regoa, ob perpetuas aliorum direptiones&fpoliationes, montes prede uocat Píalmo 75, dicensde monte Syon aut Ecclefia:Illuftris es tu,& magnifi-centior montibus prede: id eft, regnis iniufte graffantibus,& latrocinantibus in debiliores. Sic Iíaie fe-cundo dicitur adfore diem Domini contra omnes ce-dros,& omnem montem excelíum: id eft,quo uelitlitigare cum eis, arguere& caftigare omnes homines:

fuit admodum celebris: quia ibi fuit ciuitas aut arxDauid, ibi& tabernaculum, cultus& tractatio uerbiDei, Quarecrebró mons uocatur fan&us,autfan&i,tatis.item mós Domini, ac per metaphoram uera pio-rum Eéclefia, in qua eft uerus cultus& minifteriumuerbi,in quafauor Dei,remifsio peccatorum,& deni.que Deus ipfe habitat: qua de caufa etiam Domus Domini dicitur. Ifaie quarto, Et creabit Dominus fuperomnem habitationem montis Syon,& fuper omnes

20 ccetus eius nubem per diem,& flammam ignis per no-

&em.Pfal. 48, Latabitur mós Syon:id eft,incolz eius,feu pij.Pfal.?, Exaudiuittne de monte fan&titatis fuz:id eft; ex Syon, ubi erat tabernaculum& propitiato-rium,ubi Deus fe habitaturum& exauditurum promiferat,& quà omnes orantes refpicere iufferat. Sic Pfal.43 petite reduciin montem fanctum: id eft, in arcemSyon, ex fuo exilio, ut ibi Deum recte colat cum alijspijs,ubi erat fedes minifterij ac cultus.Sic dicitur Pfal,121, Leuabo oculos in montes, unde ueniet auxilium

19 mihi,Sic& Daniel.cap.9 dicit, fe oraffe pro monte fan

&oDomini:id eft,pro inftauratióe Hierofolyme tem.pliac cultus,atq; adeo uere Ecclefiz.Regnum Chriftifub fimilitudine montis hifoe uerbis Pfal.68 defcribit:Mons Dei, mons Ba(an, mons gibbisaut collibus tu-mens,mons Dafan: quare exilitis aut infolefcitis uosmontesgibbofi? Hic'eft mons Dei, in quo ei compla-cuit habitare:utiq; Dominus babitabit in eo in perpe»tuum:id eft, e(t pinguis& pafcuofus(icut mós Baían,& ita ctiam collibus ornatus: eod; cultui& habitatio-4o nihominuüm aptus,non arduus,non preceps. Intelli»gendaautem funtper metaphoram hecomnia fpiri-tualiter. In Píal.15& 24 quzrit Dauid, Quis habirabitin monte Domini?& mox pium hominem à fuis fru.&ibus defcribit, ubi neceffarió per montem Dominiintelligitregnum eius, uel hoc militantis Ecclefiz,uelillad triumphantis& regni coelorum. Sic aocatur Ec«clefía mons Domini,etiam Ifaie 56,Hosinquam abduam in montetn fanCtum meum,& exhilarabo eos indomo orationis mez:id eft, recipiam eosin meum fpi

50 ritualem populum,& intimam cufatp. Mozies etiatn

dicuntur fuperbi ac tumentes de fua operum iufticia:utcumlIfaig 40 dicitur precurfor Domini przparaturusuiam Domino,clamádo omnem carnem efle ficutgramen,& omnem eius iu(ticiam effe ficut lorem euanidum: id eft,predicando feueriísimé contritionem.fimul ueró predicitur, quód omnis mons deprimetur,& uallis exaltabitur, ut(ic uia Mefchiz preparerur. ideft tum fuperbi ac fecuri, qui(tant fuz iufticiz fiduciaerecti ficut montes, deprimétur& profternenturlege,66& fuorum peecatorü agnitione:tum contrà nimia contritione deprefsi, acueluti defperabundi, qui quafi inprofundis miferiarum iacent falutari coómonftrationeagni peccata mundi tollentis erigentur.Sic pofsis etiáexcelíos cedros& montes Ifaiz 2 exponere,« À' montibus uariz hypotypofes& fimilitudines,& etiam profopopoiz petuntur in Sacris: ut Pfal.98.Flumina plaudant manu, fimul montes exultent autiubilent. Sicenimibi Pfaltes omnia inuitat ad lzti»ciam, propteraduentum& iudicium Domini. Sic&

79 líaiz 55.Siquidé cum lgticia egrediemini,& cutn pace

deducemini.

bE.1

i

MEE