Buch 
Clavis scripturae S. seu de Sermone Sacrarum literarum / Autore Matthia Flacio Illyrico
JPEG-Download
 

é24 M^ V

Virginem.Sic Eua;antequá tangeretut ab Àdamo, Mulieruocatur,& Virgo à Chrifto:i Rebecca G6.24,an-tequá effet fponfalíaaci. de qua fignificatione differitAuguít.ad Honoratum,& Orig. fuper Leuit.12; Hie-ronymus uidetur diuérfum fentire,cü ideo dicit Chriftum non comprehendi illo dicto, Inter natos mulierünon furrexit maior Ioanne:quia ipfe fit de Virgine,de Muliere natus.(ed recte in Annotationib. Eraími fuperidem di&um refutatur. Mulier nomen etiam im-becillitatem,aut fragilitatem quandam(imul denotat.Non fine caufa igitur in defcriptione humiliationis fi:lij Dei Gal.4 dicitur, Mifit filium fuum factum ex mu-liere,factum fub lege.Et Deus ueluti infultans callidif-fimo ferpenti;aciaim parta de humano genere uictoriainfolefcenti,dicit fe ei oppofiturü foeminam, eius;(e»menillicaputcontriturà. Sic&Iob14, hominemfine emphaf(i deícribit,quàd naícatur ex muliere& breuitempore uiuat, Contrahüc uerà ufum uocis Mulier,uir& mafculus aliquid(trenuum ac ualidum in omni-

M V égárandigratia,quz fua fpecula ad id opis, ae alia taber.naculi contulerant:ficut& aurum, argentum& gernmas ad edificium tabernaculi promiícue omnes líra.elitzfuerantlargiti. Sic& Chaldáicus uerfor Ooke-lus& Kimhihunclocum exponunt.| Poíterioriníu-perexponit uerbum Mlitare, per nomen collectionis:ut eo magis clareícat,locü intelligi de omnib, mulieti-bus ad orationé ac facrificia uentitantibus. Milierue-nabitut animam preciofam uiri, Prouerb. 6.id eft,adul

10 tera aut Ícortum,dum fuis blanditiis pellicit hominem

in turpitudinem,fimul ei crebró eft caufa extremi exi-tij. Allufio eítad(tudiumambitionemüe amatoriam.,q.d. Adultera quidem uidetur captare iuuenem ad uo;luptatem,íed reuera uenatur eum ad extremü exitiü;

Mulieríeruabitur per procreationem liberorü, fi per-mahferit in fide:prime Timotheilecundo id eft,fexusmuliebris feruari poteítin coniugio,quantüuis in maeledictione grauato,(i modo perrexerit credere, Con-

ftru&io eft collectiua,Mulier:pro, mulieres permanfe-l

bus linguis fonat.Hincfit,ut in omnibus linguis imbe 20 rint in fide. Amormulierin, fecundo Samuelis primodd 9

cilles aut imbelles, igaauiQue, foeminz& effaeminatidicantur.Sic fepe Homerus(aos Graecos dicit effe A-chaidas,non amplius Achzos:id e(t, Gracas,no Gra«os. Notum eft& illud Neuij:

Vos uiri animos geris muliebres,

Va uirgo wiri.In Sacris fant multa exempla huius locutionis. Ifaiedecimonono:In die illa erit /&gyptus licut mulieres.id elt, Viri£gyptij.leremiz quadragefimoo&auo: E-

rit corfortium Moab,ficut cor mulieris affli&tz. Et Na 30

humtertip,Ecce populus tuus mulieres in medio tui,hoftibus aperientur porte.Ierem 51 Fortes Babel fa&tifuntmulieres. Mulier fzpeper metaphoram uocáturciuitates& gentes.Hzxc metaphora,aut etiá fimilitudoplurimüm tractatur& inculcatur. Ezek.16& 25.In pri«oriloco inter alia inquit:Et facientin te iudiciain oculis mulierum plurimarum. id eft, hoftes tui, meid; iaminte caftiganda mini(tri,affligent& punientte, audié-tibus& ftapentibus,& quafi corám fpe&tantibus plurimis gentibus& ciuitatibus.ec mater quedam, Ierufalem autem eius filianomina-tur. Sic paffim in defcriptionibus locorum, prz-fertim in Iofua,oppidula alicui ampliori ciaitati adiun&a uocátur filie eius:ficut& Greci tales ciuitates Me-tropoles.id eft, matres ciuitates nominant.Iíaias quo.que Cap.32,mulieres opulentas ad poenitentiá uocás,ipfas ciuitates putat Ratio metaphore, cur maiores ciuitates uocentur metropoles aut matres, e(t, uel quiafimiliter prefunt& regunt minores, ut mater filias:uel,

pro fummo ac ardentiffimo ponitur. Dicit autemDauidibi,lonathan fupra mulierum amorem fibi fai(-feamatü. Huncardentiffimum affectü cum Deus vi-deret,uiro dixit: Propterea deferet matrem& patremut adhaereat uxori fuz, Et Paulus caufam tantiamorisexponens,oftendit eam effe, quód fit propria bominiscaro:nemo autem fanus foleat carnem fuam odiffe. InChrifto non eít mafculus, nec mulieraut foemina, fedomnes fant unum: Gal.tertio. id e(t, quód ad f;lutemconíequen dam per Chriftum attinet,nullum e(t difcrimen inter fexus aut conditiones,omnesibi funt fimi-les&pares, Vi« aut Serta mulierum: id eit fluxus meneftruus. Gen. decimooCtauo: Defierat autem Sarz uiaaut femita lecundum mulieres. id e(t, uena aut fluxusmulieribus confuetus.quo indicatur fuiífe iam prafus effeetam,quia fine ea matetia non aliturfoetus, sicRachel excuíans fe erga patrem, Gen trigefimoprimoinquit:Non poffum fargere à facie tua quoniá uia mu-lierurm e(t mihi.id eft, Vehemens fluxus me inusfit, ut

Sic Zion ueluti mulier 4o partim imbecillitate, partim& pudore, ne cófpiciatur

Íanguis,nó queá furgere exhoc ftrato lecto,alioqui fas... cerneretur. Sicut porró uox Virifzpé ponitur prounoquoq; homine, ut Genefíis nono, Dixit uirad ui-rum.id e(t.alius ad alium. Matthzi fexto: Si remiferi-tis alijs offenías ipforam,&c. Siautem non remiferistis alijs,&c.Sicut Germanifolentloqui, M« bey man.Sic etiam Muliernonnüquam in facris ponitur, ac ex-primit non tantum alias feminas, aut mulieres qua(?uis,fed étiá quaslibet res foeminihi generis. ut Exo.uis

quia fic eas ut colonias gignunt. Mulier,per metapho- 56 gefimofexto:Quinq; cortinz coniunéte, mulier fo»

ram,etiá Ecclefiam notat Mulier enim mox initio for-maturex carne& offibus Adami: quo prafiguratü e(t,fore ut Ecclefià formetur excarne& of(ibus Chrifti,fui poni. In eo etiam quód mulier ferpeati,utinimi-ca, opponitur, Ecclefiam figurat: quz.fola cum Satana& femine eius,nempe impio mundo, belligeratur, Sic& Apocalypfis duodecimo mulieramiéta fole, Eccle-fiam reprelentat: eft enim Ecclefia amicta ac ornataChrifto,fole iufticiz:& calcat pedib. fuis mutabilé&

rore fua.id eft,aliacumalia, Lztare cum muliere adolefcentiz tuz.Prouerb.quinto id eft,cum muliere quàin iuuentute aut adolefcentia duxifti:xquam Greci£veidilb dsysy dicunt, Mulier fedula corona eft uiri fui,Prouerbiorum duodecimo.id eft, fingulare&(alutareornamentum. Netradas mulieribus fubftantiam tuá;Prouerbiorum trige(imoprimo.id eft,ícortis. Mulie-res alicui genti dominari, lía 2,Populi mei gubernato-res funt pueri,& mulieres dominantur ei. Triítiífimus

uariabilem,atq; adeo ítultü& infanü mundü,per luná 6o ftatus indicatur,quando pueri& mulieres,autalioqui

notatum.Sic lfaias nonuno inloco Ecclefiam per mulierépingit. Notiffimus eft ille celebris locus Cap. 54,Lztare íterilis qua non paris, prorumpe in laudem&iubila quz non parturis:quia plures funt filij defolate,quàm maritatz. Mulieres militantes ad oftium taber.naculi fuprà in uoce Militia funt expofite. Exodi trige-fimooctauo eít,quód Moifes fecerit labrum de fpecu-lis mulierum militantium ad oftium tabernaculi. Veri^fimile eftjibi latius patére hoc uocabulum,& indicare

tnatronas fubinde confluentes ad tabernaculum ado- 70 quafi non rectá uituperare,

parü idonei gubernatores imperitát alicui ciuitati autgenti:ut de Atalia& lezabellegitur,Apprehendent fe.pté mulieres in die illa uirü unü:lfaiz 4.id eftmaximaerit paucitas uirorum,& numerofitas uiduarü, ob tri.ftia bella.ut non fitabfurdü tale quid accidere, ut plu.res fee uniin uxores obtrudere conentur. Vzeiquidicit patri, Quid generas? X mulieri,quid parturis: If,quadragefimoquinto. id eft, Ve illi qui cótendit fa-&ore(uo, uultQ; eius facta,iudicium ac prouidentiamVir cum muliere capien:

EB 4 tur;