Buch 
Clavis scripturae S. seu de Sermone Sacrarum literarum / Autore Matthia Flacio Illyrico
JPEG-Download
 

D L

963ftatam faciunt. Sic dicitur Hab.;,plenam effe terrálaudeDei. Etfuprà diximus, plenam effe terram gloria

Dei. Plenum effe ira autfarore Dei,aliàs actiué acci/pitur. Sic dicit Ieremias cap. 6, fe plenum effe furoreDei,ut uix continere poffit, quó minus effundat eumfuper paruulos ludentes in platea,& fuper chorum iu»uenum id eít,fe adeó irafci iufto zelo, ac comprobareiram Dei erga cum populá,ut uix córinere poffit, quominus exitium imprecetur etiam maximé innocéti acflorenti parti illius coetus. Contrà Iía.51,paífiue accipitur: Filij tui moerore affe&ti iacueruntin capite omniüplatearü,ficut bos fylueftris irretitus, pleni furore Do;mini& increpatione Dei tui.Domus erat plena maie(tate Dei, Ifa. 6.id eft,illà quafi nube,quz circumambi-bat Deum. Plenus benedittione Dei Deut.5;.id eft,fauore& beneficijs Dei. Naphtali fatur eft diuino beneplaci-to,& plenus benedictione Domini;PLEROPHORI A,Grecauox wisgogepía e(t. Etfiautem non fithzcuox ufquá in Latina Sacrarum lite-rarum uer(ione,nec mei inítituti fit Grecas uoces ex-plicare:itamen cum magnus fiteius ufus in Nouo teftainento Graco,& fidci naturam preclaré explicet, di»cam aliquid de ea. Sigaificatheec uox Paulo,aliquidpleno animi motu agere: ut refertur ad plenam no-ticiam, Rom.i4. Vnufquifq; in proprio fenfu sastegegá^»,certa noticia conftituat, pleno animi affenfu ftatu,at. Item ad actiones aliquas externas:ut 2, Tim.4. Mi-nifterium tuum gagepépueey id eít.conftanter& ardéterperfice. Ibidem,/ra 4f&u£ v? xbpvyiin zupegepiói,id eft,utmea opera predicatio Euangelij diligeater ac ferió ,p-inoueatur. Ítemad fiduciam ac fpem, ut Hebr, 6,Cu^pimus aütunumquéq; ueftrüm idem przftare ftudiüwie vio apiptpeglaw vis v(AG*, ad conítantem& firmamÍpem üfque ad finem. Ex his exemplis apparet, wazresg»tii fignificare pleno animi affenfu ac motu aliquid a-gere. Potiffimum tamen dicitur de certitudine noticiepractice,ac ei coniuncta fiducie aut fpei.ut Roman 4,sxgegipiláe, quód id quod Deus pollicitus erat, etiamprzitare pofsit. id eft, firma& conftanti fide ftatuens,quód Deus& po

ffit& uelit ea facere,quz erat pollici-tus. Eítautem dictio hec plane G

tLI

reca.nam& Ifocrates ea utitur in zgemifrrins. Ei AA roAAy Fsérzup fapvouarapegegxDds yiygrá Das uad nxsidu:ubiitidem magnamnoticiz certitudinem fignificat. Porró quoniam fepeutiliter Etymologiz ac primarie fignificationes inquiruntur,eo quód aliquanto penitius uis ac natura uocüea ratione perfpicitur,breuiter de huius quoque uocisorigine dicemus. Opinor hanc uocem hic metaphori-càponi Nam necproprié, necia slia aliqua figura,quantum quidé animadaertere poffum, hic accipi po-teft. Sumptam autem opinor metaphoram à nauib.cum plenis feu inflatis uelis incitatz feruntur. Ex quaratione fimilitudinis& prouerbium, Plexis uelis nauigare,ortum e(t:ac de eis dicitur, qui toti& ueluti proni in a^liquid incumbunt,ant alioqui felici curfu fruütur. Adhanc fimilitudinem uidetur& Cicero allufiffe in ora-tione pro Murena inquiens:Cum cótento curfu,acerrimis ducibus, hoftium claííis fpe atque animis infla»ta Italiam peteret. Et enim quedam conuenientianavium plenis uelis nauigantium,& animorü plena perfuafione ac fpe aliquid concipientium& agétium, autin aliquid prorfus incumbentium: ficut in hoc ipfo exemplo apparet. Nam perindeac naues ille plenis uelinflatis uelis rectà& celerrimo curfuin Italiam cóten-debant:ita etiam hoftes,opes Italiz tam firma fpe diri-piebant&partiebantur. Eadem porró ratio eft& fi.dei.nam& illa uerbo Dei ac Spiritu fan&o, noftro fpi.ritui teftimonium perhibente,quód filij Dei fimus,có:firmata, fic plena fiducia ac fpe mifericordiam Dei, re-

20 apertam ueritatem infi

PaL

994miffionem peccatorum acalia dona fibi fápit ac uendicat. Et quemadmodum eiuímodi naues célerrimé cur-rentes nu(quam hzrent,non circumípectát Ícopulos,

fyrtes& faxa latétia,(fed re&tif(imo curfu antrorfus tendunt(fciunt enim fein alto nauigare) fic& fides nut-quam hafitatinon claudicat,tion diiadicat(ut Scripturaloquitur) dubia,num hocan illud fequendum fit:ubique trepidat:fed immota ueritate uerbi diuini, promilfionibus Dei ac Spiritu fancto Abba pater claman.

te,inflatá& incitata, recta contentiffimoque curfu in

Deui placatum ac prormiffa bonafertur. Alius por: quidatri fic de hac uoce annotat* z?ugegrgáy de»clarat z) wsgei, id eft implere: fed plené certiorare, utfepe loquitur Vlpianus Iureconfaltus:unde zsjegepáo$a cuni ad perfonam refertur, fignificatcertiorem abaliquo fieri,itaut dere quapiam nulla fit amplius dubitatio. Sinautém ad res ipfas accommodetur z:zasgegepussa vpdyusra dicuntur, que certis teftimonijs ita funtcomprobaf&,ut de ijs ambigi non poffit, nifi quis uelitciari, Indefactum, ut Paulusvider teftimoniü illud Spi-ritus fan&ti, per quem in corda ele&torü effunditur di.lectio,qua nos Deus dilexit, cum peccatores effemus:partim uero illius teftimonij efficaciam in nobis,cuiusui fcilicet certo fcimus fore,ut nihil nos poffit feparareà dilectione illa, qua nos Deus in Chrifto dilexit ab«terno. Cui eargegegía coniuncta eft wizeíonei illa,que facitutin mediis affli&tionibus gloriantes, cumfiducia clamemus,Abbapater. Suntautem hi proprij39& peculiares in electis effectus fidei, à qua Fideles ap-pellamur.

PLVERE,& Pliuis m" primüm habent quafdamlocutiones proprie accepta,deinde fipuraté, Pluiamatutina,aut Tempe$tiua,aC Serotina, crebrólegitur in Sa-cris. Non autem fignificat heclocutio pluuiam ma-neautuefpere decidentem: fed Matutinaaut Tempeeftiua pluuia eft,quz cadit mox facta femente, qua adradicandü ac naícendum eft fegeti neceffaria. Seroti-

. naautem pluuia eft,qua fpicas iam agéte& grana for»48 matte fegete cadit, cum ei eft maximé neceffaria hu-mectatio& alimentum.Déeut.rí,Ierem.5.Ioel.2. Piuuiafpontaneitatum, aut munificentiarum, eft pluuialar-ga,& tamen falutaris: per metaphoram autetn crebroomnia fpiritualia fanentis Dei beneficia denotat, Píal,68.Ioel.2.Pluuiam liberalitatum leuabas Deus, tu hzredi,tatemtuam exhauflá reficis, Pluuia benediclioniz, Ezek.34,Faciam defcédere pluuiam iri tempore fao:pluuizbenedictionis erunt.id eff, falutares frugibus,& nullíreinoxiz. Plinuacrebró comparaturrebus ualde ex-50 optatis&falutaribus. Iob 29, Expectabantme nelutipluuiam, Solentenim agricolg, praefertim in illisio-cis feruentibus,fepe ingenti defiderio pluuiam defiderare, Beneuolentiaregis ueluti nubes pluuis fero-tinz.Prouerbiorü 16.id eft,tam defiderata, falutaris acgrata. Veniet Mefchias tanquam imber nubis,& plu-uia ferotina& temporaneaterrz. Hof.6.id eft, perindedefideratus ac falutaris in fpiritualibus, ficut pluuia inexternis,prafertim frugibus. Aliquando contrà,cum

re ingrata& noxia comparatur, ut pluuia in meffe, fic60 ftulto non conuenit gloria, Prouerbiorum 26: Quiaftiuo tempore pertrime(tre folet apud eos pluere,

ut eftin primo Sam.rt. Noxia etiá effet eis pluuia, cüm

ad collectioné&triturationé,quá illi fub dio faciunt,&ubi eft neceffariaariftarum ficcitas ad excuffioné granorum: tum etiam,ne inillo calore accedente madefa&ione,mox incipiant putrefcere fruges& ftramen. Anima benedi&tionis impinguabitur,& inebrians etiamipfecompluetur, Prouerbiorum ri. pro, quialiis be:

7o nefacit, accipiet à Deo beneficium,| Pluuianonnunquam

winpgegepíay uocet, partim q