1

e21 P^ O

catorum tuorum. Ezech.1;: Etetiam tu porta feeditaztem tuarm. pro,lues poenas foeditati taz debitas., Poretare itdicim, pro poena:Gial. 5: Qui turbat uos, portabitiüdicium.id eft,punietur. Poruareiguominian, aut cónfutofione, e(t perpeti igaominiam prauz uitz debitam.Ezech. 16: Vt portes ignominiam tuam,& erube(casdeomnibus quz feciíti. Exponit femetipíum: pro,utpudeatac poeniteat te fcelerum tuorum, Sic Ezech.

z Etportaueruntignominiam faam, cum defcendentibus in fepulchrum.pro, qui mortui fant ignominio- r6[iid e(t, ut puniarís turpiter,(icut alij morte puniti.Sapiísiméhac locutio in Ezechiele& alijs Prophetis re^peritur. Porró, quoniam& reus dicitur portare pee-catum,& facerdos aut uictima expians,& deniq; etiáDeus ipfe( nam crebró cam Deus dicitur condonarepeccatum,in Hebreo ett illud idem uerbum x3 Naf-laporto,quod etiam peccato tribuitur, ut faprà in uerbo Leuo docui) ualde opereprecium effet exponere,qua id ratione intelligatar, quód tam diuerfíz perfonepeccata portare dicantur. Exiftimo igitur Deo porta: 26tionem tribui primüm ideo, quia predictum uerbum&v1 Naía porto, eandem pluralitatem fignificationühabet,quam& uerbum Girecum a4»,& Latinum Tollo, Aliás enim geítare aliquid, aliàs remouere de me-dio,aut etiá perdere notat:quam ambiguitatem figni»ficationis Latini uerbi,etiam illud Epigramma in Ne-ronem exprimit:

Quiis neget Ane magni deSlirpe Neronem?Suflulit bic matrem, fuflulit ille patrem.

Quia Eneas quidem geítauit patrem,fed Nero per;didit matrem. ut portare peccatum, cum Deo tribui:tur, itidem quod tollere, armouere de medio, aut re.mouere, Sicatalioqui multis fimilibus uerbis utiturScriptura,ut funt: Deum delere peccata, obliuifci pec^catorum, proijcere ea poft fuum tergum, aut in pro»fundum maris,autad extremum occidentem. Nequetanen hactantum ratione dicitur Deus portarepec-cata noftra, fed& ea quam ipfemet defcribit Ifaiz 43:Fecifti me feruire in peccatis tuis, feciíti me laborareininiquitatibustuis. Ego ego fam qui deleo fcelera 4otuapropter me,& peccatorum tuoram non reécordá-bor. Quare hic locum habet illa fuprà indicata meta-phorica fignificatio, de moleíta geftationeauttolera-tione grauifsimorum malorum: illainquam portatioreatus, iré Dei& poeaarum,de qua inquit Mich, IramDomini portabo,quia peccaui ei.id eft, cogor fuítine-

rereatum,iram Dei,& poenas. If(tam longe iriftifsimágeftationem peccatorum noftrorum filio Dei preftitam,prolixé inculcát Ifaias capite 53:ubialiquoties re-petitur, quód ipfe peccata noftra portauerit,& infirmi 50ttes morboíd; noftrostulerit,quodd; Deus omniumnholtrüm peccata in eum tranítalerit:(icut& Paulus didtquód eum Deus feceritpeccatum. Duplici ergofitione peccata noftra portat: primüm, prorfus aufe-rendo: deinde, quód filius Dei fua bumiliatione protis fatisfecit ac perfoluit:& tertió, fi libet, adde, quódmagna patientia nos tolerat, noftrid; mifertus, filiumfuum nobis largitus eft. Videinfráàuocem TOLLO.Portare aliquem, aliquando fignificat fouere, iuuare acpromouere facta allufione ad maternam liberorum ge 6oBxtionem.Num.rr: Vt dícas mihi, Porta iftum populüin fina tuo, ficut portatnutrix iofantulum. Deut 1: Indeferto portauitte Deus, ficut portat hoino filium fu»im. Sicifaise 46 inculcat Deus multum, fe populumfaum portaífe in utero,& portaturumac feruaturumque ad caniciem. Sic& Píal. 9o: In manibus porta-unt te, ne forté offendas ad lapidem pedem tuum.Yxod.19:Portaui uos faper alas aquilarum.id e(t, per-Inde ut aquilae folent pullos fuos interuolandum fub.

i*]

v

Pp O 921eft,ex Iudzis uenit falus& uerítas, indehabemus omine fpiritua]je bonum,non illi ànobis gentilibus:nos:nillam bonam oleam populi Dei ac Mefchiz, ueluti Íyl-ueítres quidam farculiinferti fumus, Portare iov mabadolefcentis, Thren.3, id cft, affuefieri ad piam inftitustionem, fubiectionem, difciplinam& crucem, indeàpueritia, Portare femina,& Portare mai pulos Pfalm. 126.Prius eft, quafi ferere, portando cracem propter Do»minum: poíterias eft, iade uberes fructus percipere.Chriftus fert aut portàt omnia uerbo potentia fug,Hebr.1. pro, fuo potenti nutu, uoluntate, aut imperioomnia gerit& adininiftrat: ut cum dicit mari& nen-tis, Obmutefcite. Aliqui exponunt: Suítentat, feruatac fouet. Non poteftis portare modó: lohan. 16. pro,non poteftis modó omnia quz dicenda funr uobis,intelligere& meminiffe. Hebr. 12: Non enim ferebantaut portabant quod imperabatur. id e(t, non poterantillam terribilem uocem& feuera imperia fuftinere, accoràm audire fuisauribus. Sic& Latini loquuntur.A&orum 15 dicunt Apoftoli, Neque fe neque maioresfuos legem portare potuiffe:id eít,preítare.Actor.9 dicit Chriftus, fead hocuocaífe Paulum ut portet no-men fuum coram pentibus.id eft, ueram doctrinamcircumferat ac propaget. Vtiturautem hocuerbo, utoftendat quàm graue onus fit minifterium Euangelij.Hebr. 15: Exeamus ad Chriítam extra ca(tra, oppro-brium eius portantes. id ett, ignominiam& crucem,qua nobis propter Chriftam infligitur. Vide(upràinuoce LE VO,ubi non pauce huius uerbi phraíesexpofitmíunt, Portare alicut calcco: eft, ínfimum& ma-ximéteruile minifterium przbere, Marth.2: Noo fumdignus ut calceos Mefchiz feram, inquit Bsputta. ideft, quiinre omnium minima ac fordidiísima uili(si-mus eiusferuusíim. Sic Latini dicunt, aliquem noneffe dignum qui alicui matulam porrigat. Eundemfenfum Marcus pauló alijs uerbis expre(sit, nempenon effe dignum qui corrigiam calceamenti eius depede foluat.Vicinum quid habet,quod Chriftus Apo-ftolorum pedes lauit:id eft,ignobile& plané feruile officium przttitit,fefe extreme demittens.talia enim in-finis feruülis aut ancillis mandámus;

POSSIDERE aliis fignificat primüm acquirererem aliquam, aliás firmiter tenereacfruiea, Poniturautem hzc Latina uox pro uarijs Hebrzis. Genef, TT.Poffedi uirum, ipfum Dominum. pro; nata fum, ac-quiiui.Non raro fáné ponitur pro acquifitione pergenerationem.. Sic Deuter.32 legitur. Ipfe Deus eft pa»ter tuus, qui poffedit te, fecit te,& parauit te. Aliquipro poísidere exponunt Redemit te,quia feruos pof-leffuri emebant ex aliena(eruitute. Sic Deus(uum populum acquifiuir, redimendo euin ex feruitute gypiia:& Chriftus, redimendo eum ex féruiture diaboliac peccati, Exod. 15 etiam clarius pofsidere ponitur,pro acquifitione per redemptionemtiesin nouo T eítamento dicuntur C!acquifitionis, aut ad acquifitionem: id e(t, qu«fi ein-puionis,aut emptus. i.Petr.2. Ephef t. 1. Theffal. 5. 8&c2. Theffal.z Bisbr.ro. Hzc eadem acquifitio& redem-ptio populi etiam in Píal. 78 celebratur, hoc ipfo uer-bo: Quem acquifiuit dextera tua. licet enim loquaturde monte, tamen intelligit Ecclefiam ibi habitantem:Sic ACtorum uigefimo, Ad pafcendam Ecclefiam fu-am,quam acquifiuit fuo fanguine. Quadruplexigiturfignificatio elt in uerbo Poffeísionis aut acquifitio»Dis, cum piorum populus dicitureffe popuus«cquifitioeni: nempe primüm, quod fit redemptus à Chrifto abhoftibus& exitio: Secundo; quod ceflerit in poffef-fionem, feu(itacquifitas à ilio Dei, quam ei peter of-fert( Pfalmo fecundo) ufquead finesterrz. Tertio;

M MEEuare& aliquo-

" 4!ilt;ant poi utus

J

"ure; Non tu radicem portas, fed radix te. Rom.u.id 70 quód eundem populum etiaui quiété& quafi perpe-

QJ tus