ricordi in Chrifto, rejpbos ueró indurationi in Ada»to deftinarit: ut in utriíq: ppofitü gloriz fuz exequatur. que ité predeftinatio non ad ultimü finé dütaxat,fed ad omnia ét(ingularifsima pertineat, Qut uero preíciétig nomé referüt ad qualitates in hominib. preui-fas,quib.Dfis ad eligédá uel re;pbandü ducatur, putafidé nel incredulitaté,perfeuerátiá aut defectioné, bo»na uel mala opera,illiÍciant fe efTe ita ineptos& impe-ritos,ut nerefutatione quidé indigeant. Sed inter E--
D BR 942
fan&ificatióne Spiritus, in obedientiá&afperfionemfanguinis Chrifti.Rom.n.Nonabiecit Deus populumfuü,qué precognouit,aut przíciuit. Quod alij de ater,na przdeítinatione intelligunt:alij, quód Iudaicü po-pulü fibi prius adfciuerit aut adiunxerit, quàm genti,l&:ficut inquit Deus ad lfraelitas Amos 5: Tátum uoscognoui ex omnib. familijs terr.& Hof. 1j. Ego co^gnoui tein deferto,in terra arente fiti. id eft,mihi adixi,tuid curam habui fpecialé negle&tis alijs gentibus.
Aectioné tame,& predeftinationem ,ffubtilius omnia go PRAEDICARE, epfarsp, Hebraicé gv Kara, eft
fcratemur, quü alioquin Ele&ionis nomé latius pate»at,hocintererir, quod electio refpicit partim Dei ppofitá,partim oppofitü reproborü membrá: quü mutuofe refpiciant electi& reprobi:predeftinatio uero refpicitpartim ipfius ppofiti executioné, ac jpinde totá tácaufarü pgreffum,quo Deus fuos deducit, ut quü hicdicimur predeftinati ad adoptioné,alibi ueró ad ope-ra bona,alibi ad ferendá crucé,ut Rom.$8.& ad cogno»fcendá Dei ssi, A&or.25.partim fines quos fibiDeusin eligédo jppofuit, népe uitá eternáin honoreele&orü,ut A&or.1;, Rom.9.& gloriá ipfius Dei,qui finis eft ultimus,ur Ephe. 6. Synonyma.n.funt,vresifev,wpeeroiidfap swexsgifeon,& fimilia,in quib.omnib.vgi declarat cófilium Dei, quod quidé nó modó euétus,(ed&tcaufas ipfas ex omni eternitate antegreditur. Sanehzc fubtiliter omnino,& limaté dici uidentur,de qui-bus nunc pronunciare nó libet ob graues cautas,pra-fertim quód(ut dixi) ardua& quafi in myfterijs Deiadhuc abfcendita effe uidentur. Áddá igitur adhuc tá10m quzdá pauló crafsiora,nó tamé negligenda. ngo.eíf«v fignificat decernere& prefinire. Vtuntur ea uoceA poftoli,cü loquuntur de talib.Dei decretis, que qui.défao tépore fuerüt occulta: fed tamen poftea in uer»bo Deireuelatafunt. Ná A&or.5 cü Apoftoli uoluntindicare,iá impleri ea que in Pfalmo fcripta funt, Qua/ze fremuerunt gerites:dicuntea nunc fieri,que manusDei& cófiliá Dei prefinijt: hoceft, que Deus reuela:uit in uerbo futura effe.Rom.8.Quos preíciuit,illos étwyópiés predeftinauit: hoc eft, decreuit& reuelauit inuerbo íuo, quod oporteat eos conformes fieri imagi-nis filij fai. 1 Cor. 2. Loquimurfapientiamin myfterioabíconditá,quá Deus wpeapgroiu: hoc eft, decreuit reue-lare. E&dem fermé fignificatione /gifav ufurpatur Act.2&17:& win Ephef. 1:& epeyrüvos, preordinare,a Per.1.Synonyma étferé funt wpéyroedA Pet.i, AGor.2:B speuas b, przfinitum cófilium: A&tor. 2. x&r x Awz$ 25, manus& cófilium Dei, AGtor.5.«idlmín 7$ 0x3 fio i-par beneplacitü Dei uoluntatis: Ephef.1.zpfve, propofitum, Ibidem: xus Pains 0i, cófilium uolun-
clara,aut etiá intéfa uoce aliquid, aut aliqué celebrare.Hec certe uis prefertim Latini uocabuli eft.Noui ergoTeftaméti fcriptores fumpta dictione à preconibus, q,funt regá& gubernatorü miniftri, ac intenía uoce po-. pulouoluntaté aut decretü magiftratuü denunciant,eod; uocantur»4pvxisà predicto uerbo xxploreu,ob.qu&dá(imilitudiné perfonarum,rerum aut functionis,mi-nifteriü& propagationé Euangelij exprefferunt, ut indicarent, Euangeliü claré, publice& liberé cü quadá
2o dignitate ac authoritate omnib.tradendüac inculcan.
dü effe:ficut olim praecones folebát aftante aut fequé-te rege.Sicut& in Propheta dicit Deus,doctorem de.bere exaltare uocem fuam,uttüba facit,ac indicarepopulopeccatafua. Significat autem fermé idem quoddocere. Quare nihil neceffe eft de hac perfpicua uoceprolixius differere. Quomodo porró Chrittus predi.cauerit in inferno fpiritibus, in uoce INFERNI(u:perius plené indicatum eft.
PRAEFECTVRAmuvnpekudain Hebreo,perin
o de jp functione accipitur, ficut in Latino fermone Prouincia, Num.3.Et przfe&ura cuftodiz filiorum Mera-ri afferes tabernaculi,& uectes eius.id eft, functio eo-rum eritgeítare hzc. Numer, 4, Prefectura Eleazirf»lij Aaron oleum luminaris,&c.id eft, eius officium ausfunétio erithecrecté curare.
PRAEGNANTIVA& parturientió periculoíaconditio cum fummis periculis, meerorib. dolorib.sodifficultatibus conferri folet, Ifai 26, Sicut pregníás,cum appropinquat partui, dolet, clamatin doloribus
4o fuis: fic fuimus à facie tua lehoua.pro,in tales diíficu^
tates nos perduxifti. Sic& rex Ezechias dicit lfaigj7.Veneruntfilij ufq; ad matricem,& non eft uis parien«di. Matth.24,& Luc.21, Chriftus predicens fummatribulationem fuo tempore in gente Iudaica fequuturamjinquit, Ve pregnantibus& lactantibus: non illi$fingulariter malum minatus, fed indicans fore ingenstes calamitates& neceffariam fugá. Tales ueró muliesculi eiufmodi onere impedita, parum funt idonee adfugam,aut uitandas irruentes clades, Eft ergo tantum
tatis diuinz, ibidem. Videnturautem Apoftoli banc 5o amplificatio quedam magnitudinis calamitatum. ui4
ob caufam huiufmodi phrafib. uti, ut rmoneant, operaChrifti& resin Eccleba euenientes non cafu accide-re,(ed à Deo olim preuifa& decreta,& in uerbo ipfiusreuelata effz Rom. rhabet Vulgata, Qui pradeftina.tus eft filius Deiin uirtute. In Girzco eft proprie, Declaratus,demonftratus,aut certó comprobatus, quódfituerus uiuentis Deifilius. Non tantum igitur aber-rauit Verfor à uero locifenfu&uoce Cireca,fed etiamimpie fententiz occafionem przbere uifus eft: quafi
Chriítusnó fit effentialis Dei filius, fed adoptiuus ex 60 foret, quod tandem premium
predeftinatione folum, ficut& alij pij. Alioqui ratio»ne officij aut muneris recté dicitur Chriftus praícitusante iacta fundaméta mundi Peta. Prefientia Dei,o»mnino aliàs noticiá fine efficacia indicat.ut, 2 Reg. 19,& 1ía.57,Ego prefciui(aut noui)fefsionem tuá, exitütuü& introitu tuü,& furiofam cómotionétuá contrame, Aliquando ueró noticiá efficac&,& ordinanté effi.cientemá; fatura indicat. AGtor.2. HuncIefum defini.to cófilio& prefcientia Dei deditü,accipientes inter.
deluprà uerbum P ARIO.
PRAELIVM.uideinfráinuoce Py GNA,&füpráinuoce BEL LV M.
PRAEMIVM,aut MERCE s, Matth.5 uideturgnificare caufam premij,ac ueluti meritum.Si dilexe4ritis diligentes uos,quam mercedem habetis?Non'né& publicani idem faciunt? Aliqui putant illud Hab«tiósper futurum Habebitis exponendum effe. Sic Premiumittfuo natiuo fignificato intelligendum effét:& fenfusmeritó confequemini»
PRAEMITTO ,pro Deduco uertit Vulgata,?uerbum zpesiuzo. Tit.;. Zenamlegifperitum ftudiodeducito, ne quid eis defit.
PRAEOCCVPARE: uide infrà PRARVENRREB,2autPRAEVERTERE.
PRAERORDINARE, eftiam olim conftituereieordinare aliquem ad aliquid. Vía eft Vulgata uerfiohocuerbo A&o.1o, Deus manifeftauit Chriftum porefurre&ionem non toti populo, fed tant teftib.pr*^
feciftis.1 Pet.1Eleti fecundà prefciétiá Dei patris,in 79 ordinatis ab eo. in Graco eft, Priusab eo deledtis ib--——^ M H--— 0M 9t d-—---— quo?