941 u R.

uos ipfe iam olim ad hanc rem delegit. Sic dicit A&,2; Paulus, Eft preordinatum ut cognofcatillum iuftü,&audiat uocem ex ore eius.In Girzco eft, Defignauitsut delegit. Denique& ACt.1;, Crediderunt quotquotfuerunt preordinati ad uitam.In Greco eft Ordinati:ideft, quos Deus pro fuabonauoluntate fuo fpirituordinauitac direxitad falutem eternam.

PRAEPARARE uerbum, in Vulgatauerfione alicubi aliquid obícuritatis habet. Eftauté in uereri Te»

ftamento in talibus locis plerunq; 3 Cun, quod non 1ó

tantü preparare fed& erigere, conítabilire ac confo-lidare,fignificat. De Graco uocabulo,& die Parafce-ues,fuprà dixi:ad uerbum autéidem fonat, quod prz»parationis:quia ea die fe ad fequens feftum rité ac fineomni contaminatione& impedimento agendum preparabant, purificádo fe,fermentum expurgando,& a-liacoparando acordinando. Píal.24., Dominusterráfundauit fuper mare,&(uper flumina preparauit eam.IaHebrsgo eft potius cóftabiliuit, aut(utalij uolunt)

P R 942

ueneritis ad terram Canaan,& plantaueritis arboresfrugiferas preputiabitis preputium fructuum eius:tríbusannis eruntuobis preputia,nó comedentur.id efttribus primis annis habebitis eos fructus proimmundis& prophanis, eosd; abijcietis, ficut ueftra prepu-tia foletis. Tertio, itidem per metaphoram indicat becuox natiuam caftnalemi;: cordis noftri cecitatem, peruerfitatem ac prauitátem,que omnino à piorum mentibus remouendafit: nempe totum ueterem Adamü,aut corruptain hanc naturam, quatenus ex utero ma-tris nafcitur. Deut.16, Circumcidetis igiturpreputiücordis üeftti,& ceruicem ueítram non indurabitis atnplius. Ibidetm cap.3o, Circumcidet ergo Dominus cortuum,& cor feministui, ut diligas Deum intoto cor-detuo,& tota anima tua,ut uiuas, id eft, Dominusex»cidet cor tuum lapideum ut EZech. cap. 21loquitur)& dabittibi cornouum ac fpiritule, eu renouabit acregenerabitteperuerbum, aquam& Ípiritum fanctü,Sic& Hier.cep.4 inquit: Auferte przputia cordis ue-

conftruxit. Veritatem praeparari, Píal.89. Mifericordia&- 20 ftri. Et 9,Ecce dies uenient, quibus uifitabo omnem

dificabitur,in ccelis preparabis ueritatem tuá.i. cofta»bilies,ratád: ac firmáfacies.Ibidem:Vfq; in feculü preparabo femen tuü,edificabo folium tuum.i, cóftabiliam,aut etiam perpetuó propagabo pofteros tuos. Ibi^dem, Iufticia& iudicium funt preparatio fedis tuz.IaHebreo 355233 Mechon,habitaculum àut ftabilimentü.Indiepreparationis eius, Nahum 21. pro, expeditio.nis feu armationis,cü fe ad bellum parat aut armat.lía,2&Mich.4 eft,quód mons Domini erit preparatus:i.

circumciíum in preputio. id eft, qui licet fitexteriuscircücifus, tamen intus in corde geritpreputiü,aut eftpreputiatus. Sicmox fequitur: Omnes quidem gen»tes funt incircücifz aut preputiatz, totaueró domuslíracl eft preputiata feu incircumcifa corde. Colof. 2,Vos eratis mortui deli&tis,& preputio carnis ueftra,Huius préputij circumcifionem Paulus Rom. 2 prediacat,& à Iudeis requirit. Quartó,preputium per meto-nymiam;pofito figno pro re fignata,fignificat ipfos gé

regnum Chrifti erigetur,& omnes ad fe inuitabitacat i6 tiles.ficut circutncifio Iudgos.Rom.3, Deus eft qui iu.

trahet,cun&tis alacriter ad id accurrentibus.Ii.14, Pre-parate filios eius ád occifioné: id eft, occidité eos: uelcerté ita omnia agite ac dirigité,ne éuadant, fed omninooccidantur, Preparauit Deus bona opera, utin eisambulemus: Eph.z. Videturidem effe quod ordina.uit,nandauit,nifi quis id uelitreferre ad fingularia aliqua opera, miracula, propagationem Euangelij,& fi,milia maiora facta, nó ad communia opera Decalogi,&quotidianz uite officia. Calceati pedes in prepara»

ftificabit circuincifionem ex fide,& preputium perfidem. Rom. 2, Si preputiurn cuftodierit iuítificationeslegis,&c. Ibidem:Naturale préputiür legem faciensiudicabittelitetalem autlegalem circumcifionem.SiéPaulus Galatis 2 fuam przdicationem inter gentilesuocat Euangelium preputij,& uicifsim Petri Éuange,lium circumcifionis,& Apoftolatum circumcifionis:id eft,predicationem gentilibus aut Iudeis propofitá,Quinto, fignificat preputium per fynecdochen aliquá

tione Euangelij pacis: Ephef. 6. quod dictum aliquiré 40 do totum gentilifmum, feu gentilem uitam, religioné

fcrunt ad predicandurm Euangelion, ut(imus calceati& preparati ad annuniciandum Euangelium pacis. A»lij malüt intelligere, effe expofitionem eius quod pre-cedit, Calceati pedes:nempe inítructi,& probé erudi-ti, Euangelio docéte pacem, feuamicitiam cum Deo:quandoquidem ibi non tantum miniftri,fed etiam omnes Chriftiani erudiuntur. Locutio: In preparatione R.-uvgeli poteftuel in(trumentaliter intelligi, quod earedebeamus effe ueluti calceati,armati ac parati:uelfina

àc coüditioneri,quatm Paulus Eplief.2 hifce uerbis defcribit: Vósolimuocati preputiü fui(tis álieni à Chrifto,à politia aut Ecclefia Ifraelis,exttaneià páctis& pmifsionibus,fpem non habentes,& fine Deo in mun-do.id eft,fuiftis impij,& caruiftis uero Deo, Hancto-tam conditionemaut fortem Ethnicorum uocat Pr«sputium: quod idem eftac fi diceres, Gentilifmum,

Sexto, aliquando tantum partem gentilifmi,que qua-fi adiaphora eft, feu externam illam fpeciem uocatpre

liter hoc eft.functione feu munere:quodin hocíeu ad 40 putium.Rom.2, Nonne preputium illius procircum-

hanc rem debeamus effe calceatiaut inftru&i. Vterqifenfus eft pius, ac fidei analogus.Ad quod& illud adijcipoteft, quód tunc ob paucitatem miniftrorum,&multitudinem mefísis,ut Chriftus loquitur,feu nume-rofitatem conuertendorum,fermé ommnes pij peroccaáfionem docebant,& Euangelion pacis propagabant.Notantur alioqui Euágeli(te perpedes.ut, Quàm pulchri funt pedes euangelizantium pacem?& ob difcurlationem per orbem terrarum, que propagande ueri;ttis caufa fiebat, oportebat eos habere pedes ualen:tes,& probé munitos.

PRAEPVTIVM, primüm ac proprié notat illanimembranulátegentem extremitatem membri uirilis:cuius fignificationis innumera exempla funt. Genef.7. Inhocfenfu uox hzc accipitur, cum Saul defpon.

detfiliam faam Michol Dauid,ob allata 200 preputia»] m. t 1 f.]

Philiftzorum,t Sam.18,8 2 Sam.5. Hincab abícifionePreputiorum, uocatus eft collis preputiorutib: of. 5.

Secundó,uox hzc per metaphorá fignificat primi tri-

fionereputabitur? Preputiumhic fignificat,id quodprius dixerat Gentes, que legem non habent: nempecaretitiam circumci(ionis externz, tninifterij externi,& ceremoniarum& obíeruationum Mofaicarum, feutotius illius ceremoniarie pietatis,aut fpeciei pietatis,Sicibideminquit:Si legem non feruaueris, circumci»fiotua preputium facta eít.id eft,tua ifta ceremoniariaiufticia,fi uera pietate cordis caret, eftipfifsimus genetilifmus, eft tibiperindeacíinon haberes eam, fed e

6ó Íesimpius gentilis. Preputium ergo hic plenum gen,

tilifmum deriotat. Sic Paulus hafce duas uoces ufur^pat,cum1 Corinth.7,& Galat.5& 6, negat uel prepu»tium uelcircumcifionem quicquam effe: id eft,nop tàtum prefentiam aut abíentiam illius pelliculz, fed 8ctotam cternam acceremoniariam illam iufticiam autpietatem Iudéorum,aut contrà gentilium, liberam, 8cillis obferuationibus carentem uitam, Atq;hactenusdicit Paulus fe Gentilibus factum Gentilem,& Iudz-is ludeum. id e(t, quod attinetad illam externam Ípe»

tnbij fractus arborum nouarum. Leuit.19, Quando 760 ciem uite, qug per feíe reueranequeueré pia nequa

z impia