we UY

^

ves aeftri iniquitatis in me,ut fe elongsüerint àme,&ambulauerint poft uanitatem,& uani facti(int 7 Ifa. 41,Ecce uos eftis ex nihilo,& opus quoq; ueftrum minus

gàm nihil eft,abominatio elegit uos. Sic Deut. 32,1ra^fcifecerüt mein uanitatib. fuis,&c ad zelum me prouocarunt in non Deo.& Paulus 1. Cor. 8, Scimus quod i?dolum nihil eft. AG.14, Annunciamus uobis,ut cóuer-tamini ab iftis uanis ad Deum illum aiuá,qui fecit ce-lam& terrá.Solet alioqui.etiam paffim Scriptura ueri-

V B 1258

inmanafuaide(larma. Vafa proomni fopelle&ileuel farcinis.G&.51, Ecceperue(tigafti omnia uaía mea.Gen.45.Non parcat oculus uefteruafis ueftris. id eft,fupeliectili aut rebus, fi forté quas non poteftis uo»biícum accipere ob poadus.Sicr.Sam.r.Res à Dauidefratribus in caítraz!lzce uafauocantur:& 1. Samu.1o,Saul dicitur latitaffe inter uafa, ne in regem affumere-tur.SicIfaie 22 dicuntur omnis generis uafa fuiffe íu-per clauum parieti infixum fufpenfa: id eft, omnis ge^

titem nomínare ueram Deum,& ueram religionem: I9 nerisutenfilia,&res domeítice. Sic Chriftus utitur

ficut Chriftus fe dicit effe ueritatem,& ad hoc ueniffeutde ueritate teftetur: cótrà autem falfam religionemappellat mendacium. Sic Paulas Rom.r. dicit, genti.lescommutaffe ueritatem Dei in mendacium: id eft,ueram Dei caltum in falfum,&/pro uero Deo falfumDeum amplexifünt. Vamum uidere,eft falíam uifionemaxtdo&trinam docere:Ezech.s. Quinto, Venu di-citurid quod eft impiwm, Quare Paulus Rom. dicit,rerum naturam uanitati fubiectá effe.id eft, abufuiim^

hacuoce,cum dicit,fortis armati uafía diripi: Matth.1z,&, Vas pertemplum portari non finebat, Marc.it. pro,nullam prorfusrem.^ V« pastorale uocat peram, 1. Sá.17,in quam Dauid pofuerat lapides fundibulares. SicZach.rtSume tibi uafa pafforis ftulti.id eft fupelle&ti-lemtali paftori conuenientem.^ Vafatranfmigrationis,Ierem.46.id e(t,neceffariaad migrationem, Va fignificat aliquando corpus bominis,ut 1.Sam.21.Siuafa puerorum fintfan&a:id eft, munda& cafta, nonlibidine

piorum,ut non cultui Dei ac pietati,fed potius impie: 29 polluta.Sic 1L. Theff. 4, Sciatunu(quiíq: usftrám poffi-

ntiferuiatfamuleturd;. Quam impietatem paulo póftuocat corruptionem, ea nempe fignificatione hoc uo»cbalum fepe impietatem denotat: ut Omnes corru-pi fant& maíchitim e^n"2v2 corruptores, Sic& E^phef.4 eft, ueterem hominem uoluptatibus deceptri-cibus corrampi.id eft, in extremá impietatem incide-t, Sextó, Vana dicuntur inftabilia, non durantia&faxa.Prou.;t, Mendax eft gratia,& uana eft pulchritu-do id e(t tum nihil eximij boni in fe continens, tum e-

dere uas fuum in fanCtificatione. Sicaliquiillud Pauliexponunt, Habemus thefaurum hunc in teftaceis ua-Ículis:pro.in imbecillo corpore: 2.Cor.4. Tametfiib&potius de toto homineaccipias,qui eftadmodum im-becillus acineptusad tantum thefaurum. Aliquandauas totum hominem fignificat, quia eftin(trumentumquoddá uiuü( ficut& Ariftoteles in Politicis feruos.inftrumenta appellat)per quod Deus aliquid agit cle-menter,autetiá iratus, Sic Paulus Rom. 9 alios homía

tiam fragilis ac inftabilis, Iob 7, Vanitas funt dies mei. 39 nes dicit effe uafa ire,& alios uafa mifericordiz.Expa-

ideft breuiffimi.Pfal.14 4.Homo uanitati fimilis eft,&dies eius ueluti umbra tranfiens. Textus ipfe exponit,quid fit uanitas. Septimo, Vauw eftirritus. Siclabor

anus eftcarens omni bono fructu. Vanum eft uobisentelucem furgere:Pfalm.127.Vanus eft omnis qui ferseitDomino:Malach.2.id eft, inutiliteracfruftra. Sicinuenum laborare: Pfalm. 78, Confumpfit dies eorum invanitate,& annos eoram in perturbstione. id eft, inu.tiliter uagando in deferto,& tandemibi moriendo. Et

nitetiá ea nomina:fe illos uocare uafa mifericordic,erzgà quos mifericordia utitur:& uafa irz, quos ad inter£tü dirigit,acin quos fuá iram effundit.Sic& z.Tim.z d&cit,Deü in fua domo habere uafaad honoré,& etiá ad.ignominiá deftinata.id eft,uarios homines,pios& im^pios ele&os& reprobos. Sic Petrus 1cap.;. mulieremuocat imbecillius uas,cui etià à marito fuü honoré tri-buiuult.Sic Paulus uocatur uas ele&ionis AGt.9.id eftinftramentü Dei fele&tif(imü ac pre(tantiffinum,quo

Plilm. 67, Vtique in uanum aui in mundicia manus 4? ad conuertendas gentesutiuolebat. Va/zire fuperius

meas.id eftinnocenter uixi fraftra. Auerte oculos me^ps,ne uideant uanitatem: Píal.119.id eft,rem uaná cone£upifcant,fiue idololatriam,fiue etiá res huius uite cüperfe luxas,tum alioqui illicitas. Sic Ioannes dicit, o-mniaeffe concupifcentiá oculorum. Pfal.24 interno-135 uer? pij hominis ponitur, Quinon in uanum leua-uitanimam fuá. Leuare animam,ualde fzpe fignificat a-liquiddefiderare acexpetere. Porro uanitatem proidololatria poni,fuprà oftendi. Quare poteft fignifica-

fuerunthomines,quib.Deus iratus eft.& quafi paífiu&ea loquutio accipitur, At Ifa. 1; actiue intelligitur, dehominibus,per quos Deus alios caítigat ac perdit;Daeminus& uafa irz eius ueniuntad perdendam uniuerafamterram. Siícuafa mortis, pro mortiferis telis. Pfalm.'7, Arcum fuum tetendit,& parauit illum,& ei paraui£&uaía mortifera,

VECcTES,Íuntrepagula, quibus fores portarum,ciuitatis aut domus confirnantur:per metaphoram fi-

re: Quinon cupit aut expetit idololatriam, aut falfam 5? gnificát omné munitioné ac robur alicuius rei, Iob 38,

tcligionem.Re&té igitur uidetur uertiffe Lutherus, der«it'ifl bat zu der lofenlebr,qui n6 dele&atur falfa doGrina.Nonnunquá cóftruitur Vanites cá mendacio. Pfal. 11Odi obferuátes uanitates mendacij: ego aütfn Domi»noconfifus fam.id eft,uanas idololatrias.

VA8 Hebraeis quoduis inftramentum,& quamuisomnino faupellectilem fignificat: inde in Scriptura uasfabellijuafa mufica,uafa paítoris, uafa peregrinationisuaís ornamentorum muliebrium,ua(a uenationis, ua-

Étdecreuifuper mare decretum meum, appofuiq; illuectem& offía:feu fores,& uectem quo confirmaren-tur fores:id eft, quádo ftatui certos terminos mari, ue-luti carcere aut repagulis quibuídá reprimens fororeseius,ne longius excurreret.Sic Ezek.;0,Dü cótriueraibi ue&tes Egypti: id e(t, munitiones& robur. Píalm,147.Laudaleruíalé Dominü,lauda Deü tuü Sion:quoniá cófortauit uectes portarü tuarü,& benedixitfiliistuis in te.id eft, Deus Ecclefiá corroborat& tuetur,fin,

fa pellicea,pro inftrumentis aut fupelle&iletali. v4; 60 gulad; eius membra clementer fouet.

fivitid e(t teftaceum: Pfal.2.Faétus far ficut«a perditi,

íal.1,id eft,perinde fum obliuioni traditus. Idem fer-mé ualet us on defiderabile, Yerem. 48. Vefadefideriorum,2.Paral.20,[nuenerunt in eis multum diuitiarum,& cadauera onu(ta uafis defideriorum: id eft, ornamentispreciofis, Sicz.Paral.22, Omnium uaforum defiderijthefauros oftendit.id elt, uaforum precioforum. Va/a»Peris,Num, 3rid eft,operofa. vafabellica funt arma:lud.15, Sexcentiautem uiri accincti uafis bellicis fuis fta»

VELAMEN,fupràin Tegmine expofitum eft. Tan-tum igiturunülocü fuprà neglectü hic breuiterattin-gam.Abimelech reftituit Sará Abraamo, multad: aliadonans,ut pro feac familia fua oret, tandé dicit ad Sa-rá:Ecce dedi fratri ruo mille argenteos:ecce illud eft cíbiuelamen oculorum, coram omnibus& erga omnesquitecum funt,& cum omniiurgante muliere. id eftzEcceillo dono teftor, me diuinitüs monitum& coa«&ü effe teintactá reddere marito: quod etiam donum

bant ad oflium porta, Sic 2, Paral. 2. Quifque uaía fua 70 tibi erit yice teftimonij ac Sseafaronts erga omnes

4 homi.

—— auia

—