Buch 
Clavis scripturae S. seu de Sermone Sacrarum literarum / Autore Matthia Flacio Illyrico
JPEG-Download
 

1239 V SE

homines cum quib, ueríabere,& contra quamuis mu-

liercalam tecum iurgantem,tibidy; adulterium mecumpatratum exprobrantem. Quod aüt Tegmen oculorum metaphoricé pro excufatione expono, ea cauía eft, quódconte&io oculorum eft ueluti defenfio quzdam in culpane proríus cófundamur. Quareomnes naturaliterinrebus aduerfis, ad id remedium condemittamus, autfaciem tegamus,lané abícodamus& latitemus.

arguimur,&fugimus,ut oculosautetiam alicubi nos p

Quó fpe&at etiam Girecum uerbum iyxaA ados,& 1o píum E

trà vexaAía]«u, Nam tanto maioreignominia affectu-rus adaeríarius, detegit faciem reo,eumdq; cogit fpectarehomines,& uultum eius omnibus patére. Huc per-tinent publice infami ac igaominiz, quz tanto lantacerbiores& grauiores, quáto magis rei propalàm abomnib.fpe&andi proponuntur. Huc pertinet hiftoriaVitellij Caf. cui capto,& ad fapplicium tracto, narratSuctonius aduerfarios mento mucronem gladij fub-ieciffe,ut cogeretur erecta facie homines fpe&tare,& illis uicifim faciem ui(endaim prebere.tegmen oculorum metaphorice, pro defenfione cotraignominiam. Sic etiam in fequenti capite, Abraamusdooat Abimelecho munus feptem ouium, quod uulteffe Gbi teftimonio, quód illeputeus ipfius fit. Sici-gitarapparet,tunc faiffe ufitatum, ut manus effet teítimonium iurisautinnocentiz alicuius apud alios ho-mines. Sicut enim Abimelech accipiens munus 7ouium,teftabatur puteum effe Abraami:ita idem dansmunus mille argenteorum, teítabatur Saram effein;uiolatam.VgNAM uertunt aliqui uocem Hebrzam waMacor,quz magis proprie Ícaturiginem fonat: utun-tur fané Latini hac metaphora pro fcaturigine. Prou.25,Fons cóculcstus& uena fontis corrupta, iuftas nu^tans coram impio,aut iudicio impij: illeenim damnateumtanquam aquam immundáac turbidam fit fuanatura aqua limpida,& facile reltitui queat. Vena maeris;Ier.51.Ego ficcabo mare Babylonis,& ficcabo uenáaut Ícaturiginem eius.id et,opulentiam ac potentiamBabylonis,ut arida ac ficca, paupercula& tenuis fit,Vena uite, fauor Dei ac timor eius uocatur, eo quód in»de fcaturiant omnia bona huius& futurz uite. P(alm.36,Prouerb.14. Sic& Prouerb.ro& 16 Osiufti&lexfapientis uocatur Vena uitz:id eít,cauía multorum acmagnorum bonorum. Vera 1frael, aat fcaturigo, appel-latar uera religio ac do&trina, que(icuthomines rigatacrefocillat,ita etiam Deum glorificat.Pfal.68, Bene»dicite Domino defonteaut uena Ifrael.| Venaaut/caeturigo fanguinis Leuit.20 fignificat fluxà fanguinis muli-ebrem, feu menítrua: Siuenam cius nudauerit,& ipfareuelauerit uenam fanguinis fui. Sic Marc.5. diciturmulieri confeftim à tactuueftis Chrifti exaruiífe fonsaut(caturigo fanguinis.

VENATIO habet(imile quiddam bello, tefte Xe-nophonte in Cyri pedia:imo eft fpecies quedam bel.li,& uicilfim bellum efttanquam uenatio quzdam fer»uilium hominum,ac parere nolentium: ut AriftotelesPolitic.1.differit. Quare meritó, cum dicitur Nembrotfaiffe robuftus uenator, de bellatore accipitur:quod e-tiam ex ipfo textu apparet. dicitur enim ibi de prima.riis ciuitatibus ipfius regni: quod non ad uenatorem,fedadregem ac ducem exercitus recté referri queat,qui deui&tis gentib.ualidas ciuitates códiderit. Trant-fertur uenationis metaphora etiá ad przdicationé do-&rinz,& hominü conuerfion&. Ier. 16. Ecce ego mittoad pifcatores multos,& piícabütur eos:& ad uenato-res inultos,& uenabütur eos,de omni monte,de omnicolle,& de omnib.cauernis petrarü. Loquitur Propheta de reductione Ifraelitarü,aut cógregationefiliorumDeiextotoorbeterrarü. Sic& Chriítus dicit Petro:

V

Facite pifcatorem hominü. Venari animan cliczim, eiginfidiari ei,aut moliri exitià.1.Sam.24.Ezel.r, Quilfratrem faüuenatur reti: Mich.7.id eft, inst aesaL

ris(truitexitiá fuis artib. Venari gre[fus alicuius, Threnid eft,a&tionib.alicuius infidiari. Sic Pfalm.140, Virouiolentá uenetur malum.id eft,fiteiexitio. Venandguenati funt meuelutiauem:Thren.s, Venationem adusrere,e(t preda frui. Prouerb.12,Non aduret frausuen;.tionem. Sic Genefis uigefimoquinto, Dilexit Ifaac j-fau, quia uenatio in ore eius. id eft, quia fo.lebat uefci& delectari ferina carne, quam ille ei uc.nabatur.

VEND O,uerbü perfe notü ac perfpicuü eft. Dubitatur quid fignificet Luc.12,cá Dominus dicit: Vendi.te bona ueítra,& date eleemoíynam parate uobis marfupia que non ueterafcunt, thefaurü in coelis. Hince.nim probant monachi,oportere eos qui germani Chiiftiani effe uolunt,omnia fua uendere,& diítribuere inmendicos,& ex mendicitate uiuere. Que nequaquam

E 149

Accipio ergo 20 fentétia Dominiac(eruatoris noftri eft:(ed ut idforté

non malé ad uerbü exponi poteft de Apoftolis acdi.fcipulis ipfius, quos ab omni cura ac operarerü terre.narum ab(trahebat ad fcholam fuam, paulo poft able.gaturus per orbem terrarü ad inftituendas nouas cholas:ita non eft uniueríale mandatü ad omnes Chrifti.nos,fi ad uerbü exponatur:quos poftea Paulus o(téditpié poffe non modó brutarü& mortuarü rerü poffe(-fionem habere,fed etiam hominü aut mancipiorüidd;Chriftianorü. Metaphoricé itaq; intelligendüeftid30 datü de quadam renunciatione autabieCtionererumhuius mundi,de qua Paulus 1.Cor.7.inquit:Qui habétuxores,(intut non habentes, qui flent, ut non flentes:qui gaudent,ut non gaudentes:qui emüt,ut non pofldentes:qui utütur hoc müdo,ut non abutentes. id e(tutnon ita inhzreamus noftris opibus ac ex eispendéamus tanquam inde omnis noftra fodlicitas acuta de-pendeat,ficut ille diues putabat,de quare in toto eo capite agitur. lubet ergo ibi Chriftus, ut foli Deo feruia-mus,non mammonz,non nimiü diuitias amemus,In-40 de pendeamus, noftram; follicitatem inde expedmus:fed potius parati fimus liberaliter fratres egentesadiuuare, Hucfpectant omnia ibi praecedentia Chrifti, de abiicienda folicitudine rerü terrenarum,& que-tendo thefauro cocle(ti. Hzcigitur fit prima fignificetio uerbi vendere, quafi negle&tionem[rei que dici.tur effe uendita,(ignificat. Sic poífis exnonere illud di&um Pfíal.4 4, Tradis nos ueluti oues in leuorationé,& uendis populum tu& abfque precio:ideft, negligis,abiicis,&c. Secundó fignificat hoc uerbum, penitus50 inalienam poteftatem tradere ac dedere,ficut aliz res,aut etiam mancipia cum uenduntur,in alienum iusar-bitriumque prorfus deduntur: cuius traditionis autdeditionis dicta ac exempla reperiuntur tum de iftacommuni corporead; uita, tum& de fpirituali. Premüm exempla prioris proponam. Deut.32.Quomo??períequitur unus hoftis mille Iraelitos,& duo fugant10000 iplorum?Non'ne id ideo, quia Deus eoru uendidit eos,& Iehoua conclufit aut tradidit eos? Sicludicum 2& 5, Iratus eft Dominus Iíraeli,& uendiditeos60 hoftibus fuis per circuitum.id eft, tradidit, deditqueineorum feruitutem. Sic fuprà citatum dictum Pfal 44intelligi re& poteft, Ifa. 5o, Ecce propter iniquitate?uenditi eftis,& propter fcelera abiecta e(t materue-ftra: quod& deditionem, de qua iam agitur,& negle-&ionem,de qua in prima fignificatione, denotat. Sim"lia exempla reperiuntur Iud. 4& 1o. In fpirituali quo"que uenditionis aut traditionis| genere ufarp?^..Sic de Achabo dicit Elias, quód uendiderit fe ad faci»endum malum coram Domino. Etmox additur:n03

79 faiffe alium qui femet pesinde ad peccando n

de uli, ufu iQ, 0)