v Bcat.Ifaiz;,Veftimentum efttitmox: Nolo effe princeps, qaisaut ueftis. id eft, tu potesnos alere,& fuftinere fumptus belli, tu fume principa-tum.Quod illenegat fe poffe& uelle preftare.Sic moxfequéti capite dicüt feptem mulieres ad uirum ünum:Panem noftrum comedemus,& ueftimento noftro in^duemur,fis tu maritus nofter. V eftis uiolentie conte-git eos:Pfal.72: potius puto fignificare, quód fint ar»

1263

omnia neceffaria fignifibi,(is princeps nofter. Ein domo mea non eft pan

^

mati& onerati uiolentia, quàm quo& ali partis uiolentia. vdfis dicitur afcendere fuper aliqué,

qua quis induitur. Leuit.19, Veftis diuerfarum fpecie-rum non afcendet fuper te.Ruth.j, Pone ueítes tuas fuperte.Quid fit vdiis nuptialis qua hypoctiticis Chriftianis defit, Matth.22,ac propterea damnentur, quzri fo-let.Exponere autem€ foluere hoc dubiü uidetur Paulus Gial.3, docens, uefterà noftrám qua coram coleftipatre formófi& accepti Ginus,effe ipfummetfilià Dei.inquit etim, omnes filij Dei eftis, quotquot credidi-ftis. Nátá quicunq: báptizati eftis, ChriOftendit ergo Apoftolus,ueftem illam filialem aut nuptialém qua coram Deo fubfiftere pofsimus,effe,ueréper Chriftum effe cum patre coelefti reconciliatü.Quehypocritis deeft, qui non ueré Chrifti meritum perfidem apprehendunt,quantumuis(intin ceetu filiorumDei,& de ei(dem facramentis uerbo ac precibus participent. Similis fermé loquutio eft Apocal.i6, Beatusqui uigilat& cuftodit ueftimenta fua,ne nudus ambulet,& confpiciantur uerenda ipfius. Porró duoriodotegantür,& non cernantur,acimputentur nobis turpitudinés aut peccata noftra,exponit Paulus Rórn.4,exPíal.52.Beati quorum rerniífe funt iniquitates& tectaeccata. Forté autem iftz phrafes fumpta funt ex illomirabili opere Dei,dui Adamum& Heuam nudos exiftentes,ractaté ouis aut agni Chriftum fignantis pel^lecontexit,ne amplius nudi effent, eorumq; turpitudines cernerentur. Sicetiam Apoc. Chriftus arguit homines turpifsime nudiratis ,ac miferabilis pauperta-iis, eisd; offert aureas ueftes& ornamenta, quibus utfe induant hortatur. Hinc etiam intelligi poteft, quodPaulus 2. Cor.5 inquit:Si modó induti,non nudi reperiemur.id eft,fi tamé bic per Chriftum iuftificati ac re»nouati deprehendemur. Vide fuprà Nudiw,& Induo.VzETV S,& Vetujlu, fuas quaídam loquutiones ha*bét. Leuit.26 dicitur: Comedetis uetus inueteratum,Scuetus propter nouum exportabitis. id eft, tantope-re abundabitis fru&tibus terre,ut non poísitis eos ab.fumere,donec inueteraícát& femicorrumpantur:imóutetiam eos exportare& eijcere cogamini, quo fitlo-cus nouis fructibus. líaie 65,ad uetuítatem perducent electi mfruentur pacifice, donec illas abíumdem:Non fiet,ut cum ipfi plantauerifruatur:cum ipfi e dificauerint, aliusNetus bomo, aut Adam,

ei.id eft; fui$ rebus

nt;alius fructibusinhabitet,&c.

tenus omnino naturalibus uiribus incit, uel in fapientia,atq adeo ipfa etiam requatenus homo per

p quatenusà Deopicitur autem Vet homo,1.Corinth.1; cum eo confertur,quia etiaac corrumpitur, quia prouenit ex illouAdamo,& ad eius imaginé eft genitus:

uiuit.Rom.6:Illud fcientes, quomo cü Chricati,ne amplius feruiamus peccato.

d dicantur ueftiri 10

ftum induiftis. 20 uitutein gignit,

Opus manuum fuarum$6 tneus nunc

ant.dicit enim ibi»

efttotus homo, quántus quantuse(t,quaten? ex utero matris eft nátus, creuitq;,& qua^

duftriad; profe-uelin moribus ac bonis operibus,ligione. Nouus contrà dicitur,Spiritum fan&tum propter Chri;ftum incipit regenerari, iuftificari, acrenouari& ado-er Spiritum fan&tü regitur.quia prior nouo eft: ut etiám inueterafciteteri primod;& deniq;, quiacirca hanc ueterem carnalem; uitam uerfatur, agit&d uetus ille nofter ho»(to crucifixus eft,ut aboleatur corpus pec-

Ephef.4:Vt depo, 70

V E uA

natis ueterem hominé, qui corrumpitür per uolupta.1es deceptionis,aut deceptrices.Colloff.2, Nementia,mini contra uos inuicem,exuentes ueterem illum ho;minem cum fuis aétionibus:fed induétes nouum, quirenouatur ad agnitionem fecundü imaginem eius quicondidit eum. Verüm de hacre& phrafi fuprain uoceHominis dictum eft,— Vetus fermentum uocatur illa diabo,lica maliciaautimago Satanz, que in primo hominislapfu in hanc finceram Dei maífam infufa, eam tranf;formauit,ac peruertittotam. Eami gitur maliciamiu.bet Paulus expurgare ac eijcere ex nobis, 1.Corinth.;inquiens; Expurgate uetus fermentum, ut fitis nouamaffa ficut eftis azymi.id eft, exuite aut deponite corruptam naturam, ut re ipfa fitis mundi, ficut imputz.tionemundieftis, Verüm de hacre& loquutionefupràin uocabulo rermenti prolixius dixi. Veiw teSlamenetum proprie dicitur illud prius foedusad montem Sy.nai factum, quod obligauit populum ludaicum ad obferuationem totius legis, quodd;(tefte Paulo) adfer.& habet eas conditiones iufticiz acfa,lutis, ut dicat: Qui perfetifsime fecerittotam legem,uiuet in ea: Contrà maledi&tus qui non permanferitinomhibus quz fant fcripta in libro legis. Sed appella,turaliquádo V etw Teflamentum etiam prior pars facri Bibliorum uoluminis,ut 2. Corinth. ufurpatur. Sed dehoc di&um eft in uoce Teflamenti& Fcderis plenius, Ve»tuflas litere. Rom. 7: Vt feruiamus in nouitate fpiritus,non in uetuftate litere, Vetuftatem literz uocat Pau.lus,illam cognitionem religionis, praefertim totius le.

jo gisillamá; pietatem quam uetus feu non renatushó-

mo poteft confequi& preftare:& preftiterunt oinnesoperarij,prafertim apud Iudzos,antequam ad ueramcognitionem Chrifti peruenerunt. VocaturautemLietera;quia tota illa cognitio ac pietas nó cordi infcriptaeft,uelin corde ueríatur,fed in ipfa litera parum intel»lecta,& ita fonata ficut pfitacus fuum y: aut faluenóintelle&um fonat. Tales funt, ut Paulus dicit,tantumqualefcunq; auditores,non etiam fa&tores legis Dicitur uero V etuflas litere, quia tantum uetus homo uerfae40 turin ea,nó nouus:quia etiam eft& confiftit in illa ue-teri externad; fcriptione tabularum lapidearum, autchartaceorum librorum:nonin fcriptione coidis,quiDeus in nouoTeftamento pollicetür, lerem ji Seddehac quoq; phrafiin uoce Sprritw agitur prolixius:VEXILLYM,fghutn militare eft:tametfi rpcenon raró proponantur uexilla. Exodi r7 Moyfestubricat altare in inemoriam, quód Deus praceperitàfequeüitibus Ifraelitis Amalek deleri; Idaltare uocatDominas Vexillum meum: id eft, Doininus adiutor& in pofterum, contra Aimalekitas&alios

.Pfal.6o,Dedifti metuentibus te uexillumft, dedifti ueram

nes tuitanqué

adueríariosad eleuandum propterueritatem:idereligionem ac minifterium,quo nos ommilites ad uexillum conflueremus:idd; fecifti propterueritatem,feu ut nobis promiffa praftares. Sic fepealiàs fignum aut uexillum,& cleuatio uexilli,ignificitdo&rinam coleftem.VIA,per metaphoram plnaiftauia fimilitudine quadá cor refpondet: Hebriif-éo mos eius fuperius in Semita, maxima ex parte expofui,Primüm igitur denotat do£trinam. Pfal.25: ViastussDomine oftéde mihi,& femitas tüas doce me:Facmeambulare ín ueritate tua,& doce me. Idem quaterdi-cit, Ifaiz 2: Docebit nos uias fuas, X ambulabimusinfemitis eius.Píal.67: Vt cognofcant in terra uiam tüà& in omnibus gentibus falutem tuam. Sic cuftodireuiasIehouz,eít obedire preceptis eius. Píal.8, viampreceptorum tuorum fac me intelligere.Píal.irg Ieeft,Dirige coram me uiam tuam:Pfalm.5: Timotheus

uobis in memoriam reducet uias meas iP Chrifto,quemad

ura fi gnificat, quibus exter