AME APUL

ES

«c» o» c

165 V 1

quemadmodum ia omni Ecclefia doceo:1, Corinth. 4.ideft, doctrinam meam.A G9: Si quos inueniffet eiusaizuiros,captiuos adduceret.id eít,eius doctrinz,in-fiitati. Sic& fophi(tz accepta phrafi ab Arabibus, di^cunt uiatn Ariitotelis,Thomz, Scoti,& aliorum: pro,fententia. Fait magnus tumultus de uia, At.19: id eft,de Chritiana doctrina, quam idololatre atrociter per^fequebantur. Secundo,lignificat morem acrationemviuendi,& agendi. Ifaiz 10; Etbaculum fuum leuabitfaperte in uta JEgypti.id eft, more ac modo 4E gyptio-ram,ficat olim JEgyptij te caftigarunt.lfaig 8: Domi-nus apprehendit me manu, neirem peruiam populihuius.id eft, ne eius rationem diaendi fectarer, fiueinreligione, fiue in uita. Ierem.6: State fuper uias,& ui-deteque nam(it uia bona,& ambulate peream. Píal.49. Hecuia ipforum ftulticia ipfis: id eft, hic prauusmos uiuendi eft fumma ftulticia, Tertio,fignificat re-ligionem. Amos 8: Viuit Deastuus Dan,& uiuituiatua Beerfeba: ficut iurabarit per illa idola,& idololatri^«m. Sic fepifsimà prophetz uiam malam populi uoaotidololatriam:& cotrà,uiam Dei,& ambulare perviam Dei,ueram religionem. Vtrunq; tamen comple.&itur,nempe tum uitze, tum religionis puritatem.lIeremig 12: Si difcendo didicerintuias populi mei, ut iuerentinnomine meo. Sic A&t.14 dicit Paulus, Deumpermiiffe ire gentes uias faas:id eft,colere fua idola&idololatrias.Sic A&.22 idem dicit, fe perfequutum effeuiamiftam.& 24: Secundum uiam iftam, quam hzre-finuocant,colo Deum.id eft, Chriftianiífmum. Quar-to, fzpé fignificat opera& actiones, confilia ac cona-tus.Pfal.t, Nonit Dominus uiam iuítorum, iter autemimpioram peribit. Pfal.102, Stulti propter uiam rebel.lionisaffliguntur. 2.Par.r;, Reliqua gefítorum Abia,&viarum eius.Sic& Dei actiones ac opera,uic eius uo-cantur, Prouerb.$, Iehoua poffeditme principio uizfaz:ideft,faorum operurn.lob 46,Ipfe ett principiumviarum Dei: id eft, robuftifsima beítia inter omniaDeocreata. 2.Sam.2, Dei perfe&ta eft uia.id e(t, fynce»riacperfecta funt eius opera& actiones. Prou.j, Vielipientie,uiz delectationis,& omnes femite eius pax.idet,omnia fapienter acta fuat,& iucunda,& falutariaaut pacifera. Sic Pfal.25. Omnes uie Iehouz clemen:tia& ueritas cuftodientib.fosdus eius.id eft,pijs Deusf:ubig; benignum ac propitium preíftat, in omnibusfnis confilijs& actionibus, Prouerb.5, Coram oculisDiüifantuiz uiri.Idem dicit Iob.24, Oculi Dei funt fu^ptr uias uiri,& omnes greífus eius uidet. Idem Iob zt.Zach 3,Dabod; tibi uiam inter hofce a(tantes:id eft,cóuerfationem. Quintó,figaificat uitam,feu totum cutlícentia tua, quód non audieris uocem meam. Pfalz.Nepereatis de uia: id e(t, de uita,ac intereatis, Gen.6,Vniuerfa caro corruperat uiam faam fuperterram: idtdem omne(d; actiones ac mores. Sici. Reg.2,& 8.Sieitodieriat filij tui uiam fuam. Aliquádo utaipfamDituram, mores& ueluti ingenium declarat. Ifaiz 55,Nonfuntuig mez ut uiz ueílrz.fic orat Mofes Exod.jutoftendat(ibi Deus uiam fuam:id e(t,fummam(uinoticiam fibi communicet Ille ueró dicit fe illi tantumpotteriora fua mó(traturum. Et fimul ei exhibet illamlui patefaCtionem ac noticiá, qua eít defcripta fequenti Capite, Viammundi, aut feculi, aut(empiternam ire,eit mori.[of.25, Vado hodie peruiam uniuer(z terra.H: I. Reg.2.Abeo per uiam uniueríe terrz: pro, breuimoritutus lam,ut& ceteri homines.Sed Píal.159 Ducmeperuiatn feculi aut(empiternam,fignificat, Perducnem uitam eterná, Obíeruabo uias meas,ne peccem^^gua mea.Pfal.;9.id eft,cauebo feduló. 1re4bzrcaut"rc qtam,uel uiam fuam, eít, iter ingredi,& aliquó per»

-

V I i266

loquatio. Aliquando per metaphoram fignificat fuosmores ac uite inítitutum fequi. In uiam gentium ire, e(tàd gentes proficifci.Matth.1o.Ia uiam gentium ne iue:ritis,& ciuitatem Samaritanorum tie iogrediamini: ideft,nolite nunc ire predicatum gentilibus aut Samaritanis,fed ite tantum quefitum perditas oues de Ifrae-le.P(a.19, Sol oriens gaudet ut fortis currere uiam fui,id eft, fuum curriculum aut fpacium conficere geftit.lerem.20:Quid tibi uis in uia /Egypti^ id eft, cur eó cur.fitas? Sicrerraautfpacium Nephtalim& Zabulon di-citur eífe ad uiá maris.id eft, uerfus mare Gienezareth.Per uiam bonam dimittere aliquem,eft,eum amicé& pacificeà fe abléegare.1.Sam.24, Nunquid inueniet quifpiá ini-micum,& dimittet eum per uiam bonam. id eít, fineteü abire faluà.Longior eít à te,aut pre te uia:. Reg.19.id eft, iter eft longius, quàm ut pofsis illud conficere.Eadem loquutio eft etiam Deut.14, Quod fi multipli.Catafuerituiameá. Ddicare alicui[aam uam, eft,eum do-cere,quod'ná iter fufcipere,& quid conari debeat, ueletiá quisnam fit futurus exitus eius uiz aut conatus.Sici.Sam.g dicit Saul ad famulum: Eamus ad prophetam, fi forté iudicet uiam noftram. per quam ambule-mus,autambulamus. Vielibrica,eft uita periculofa&calamitofa.Ieretn.2?, Idcirco erit uia eorum eis tanquálubrica.In caligine impellentur,& corruent in ea. Pfal.25, Sit uia eorum tenebre& lubricitates,& angelusIe-hougperfequens eos.id eft,tenebrofa& lubrica,ut nóqueant intelligere aut cófiderare fuam uitam& a&io-nes,& in eis aliquid boni facere. Cótraria eft loquutio

50 lob 22,Superuiastuas fplendebitlumen. visizpei.

pfam progrefsionem aut profectionem denotat. Cienefis 24, Domine fi profperá facis uiam meam, quamproficiicor. id eft, hác meam peregrinationem aut ne^gotium quod ago.Sic Iudic.18,Itein pace.coram Ieho^ua eft uja ueftra. id e(t, ueftrum iter, ueítra profzcViz lehouz in tempeftate& turbine. Nahumr. Vide(denpeflas, Viaintelligentiarum lai 40,Quis erudiuit eüÍcientiam,& uiam intelligentiarum oftendit illizid eft,intelligentiam aut prudentiam. lfaiz 26. Viaiu(to re-

46 Gitudines pro,uia equafeu zequabilis, plana: eritiu

fto. Peruer[u uis, qui peruerfa confilia, actiones ac co»natus fequitur.Prouerb.t4, Peruerfus uijs fois defpi-cit Deum.Pronerb.28, Praftantior e(t pauper qui amebulatin perfectione fua, quàm peruerfus uijs,& ipfe diues. Lob», Vir cuius uia abícondita eft. id eft, qui pro»pier multitudinem miferiarum nefcit quà fe uertat.

Ambulare in uijs alicuius, eft imitári eum. r.Sam.8, Filij Sa^muelis non ambulauerunt in uijs eius.id e(t. non funcimitati mores parentis.Hzc loquutio ualde crebra eft

fam uel curriculum uitz.Ierem.22.H£c uiatuaab ado 50 in Regibus& Paralipomenis, Multi dicuntur ambu-

laífe per uías leroboam,pauci per ciasDauid:quod deIofia dicitur? 2, Reg.22. Ambulare in ujs Del crebro fignisficatobedire eius preceptis:r. Reg.8.Sed ambulare in uiiscordi: fui, eft uiuere pro libitu ac libidine fua. Ecclefiafteii: Ambula ip uijs cordistui,ac fecundum afpectà oculórum tdorum. Viam fuam bonificare, e(t excufz2: Quid borníificabis uiam tuam, ut quzra

as dilectioneAliquanto poftfequitur:Dicis,innocés ego fam.AliàsBouficare aut bonas facere was, eft emendare eas. Ierem.7:

Go Bonas facite uias ueítras,& opera ueítra. Etmox: Sí

emendando emendaueritis uias ue(tras,& opera ue-fira. Fru&u uie alicuivs, eft eius effectus, aut lacrum,uelpremium operum factorumq eius.Prouerb 1.Come-dent de fructa ui fuz. id eft, digna praemia fuis factisrecipient.Prouerb.14:De uis fuis faturabitur peruec-fas corde, Idem eft, ueddere wam alicuius fuper caputi-pfius:t. Regum 8.Ezech.9. Sic leremig 12 dicitur, Dareunicuiq; fecündum uiam fuam. Et Iob 24. Iuxta uiamfaam facietinuenire unumquemq;. Ofez 4: Viíitabo

ktrequg eft perfpicua, nullad; explicatione indigens 7o fupct eum uias eius,& opera eius reddam ei.