Buch 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici De Rervm Varietate Libri XVII : Adiectus est capitum, rerum & sententiarum notatu dignissimarum Index
Entstehung
Seite
42
JPEG-Download
 

Aquarum dif-ferentiæ genemales,

Flumina quæin oceano in-fluunt cur deaterlora.

Aquæ ubihabeantur.

Libri de Subtilitate, ſunt utprincipium edoctrina ge-nerulis ac me-thodus libro-rum de Varietate rerum.Aqua coctio-ne emendaturquod eſt Aui-cẽnæ, decoctione, ſed de-ſtillatione eſt

intelligẽdum.

DE RERNNMNMVARI EAT E

halat enim,& in uapores uertitur: in deſtillata autem, ignei uaporesſunt. Cauſa autem corruptionis celerioris, etiam in ſtagnis;eſt terra:miſcetur enim: ob id, turbidæ aquæ celerius corrumpuntur:& quæſunt clarę, antequàm corrumpantur, conturbantur. igitur corruptioaquæ, quæ dam eſt permixtio. Aqua autem ſi moueatur, expurgat ſe,& peregrina omnia reijcit, ut in fontibus liquidis apparet: quod e-nim graue eſt, ſubſidet: quod leue, propellit èꝭ ſuperficie ad latera:quod uerò immixtum uehementer, ut ſal in mari, non poteſt: quo-niam non habet quò reijciat. Si tamẽ longius procedat, expurgatur:quoniam ſenſim quod immixtum eſt à tenuiore ſubſtantia præcur-rente, relinquitur. Quę igitur uelociter fertur, omnino pura eſt. Obicibus autem propoſitis maiore impetu erumpit, non quòd maioremuim acquirat, ſed quia maior copia aquæ dum retinetur, cõgregatur:quæ arctius compreſſa, uelut ferrum quod uibratur, diſtentum uehementius:& ob multitudinẽ maiore ui erumpit,& aggeres diſsipat.

Aquarum natura multiplex eſt, ſed quæ expers eſt omnis ſaporisatq; odoris,& frigida non multum, ea optima eſt: cæteræ, malæ: deteriores autem, quæ ſaporem aut odorem improbum habent. Omniscalida, medicamentoſa. Omnis mali odoris, aut ſaporis, aut turbulenta, quæ non clareſcit, exitialis& peſsima. Quæ odorem aut ſaporemgratam habet, utilis, ſed non in cibo. Flumina quæ in oceanum influ-unt uſq; ad x xv. millia paſſuum, corruptam habent aquam. Quan-doq; etiam uſq; ad centum millia paſſuum. Quæ uerò in alia maria,non ita, ſed ad quatuor duntaxat, aut quinq; millia paſſuum. Cauſaeſt quòd Oceanus refluit,& refluẽdo longius inficit aquam ab oſtio,quàm maria reliqua.

Aquas multis modis, locis in quibus non haberentur, præſertimdulces, conati ſunt habere, ſeu montibus, ſeu in maris ſcopulis, ſeu inlocis aridioribus, ut in deſertis Africæ, ſeu ubi quæ habetur mala eſt,ut in Italię quibuſdam locis, ueluti Romæ etiam. De tranſmutationeigitur ſalſæ aquæ in dulce, ſuo loco diximus, in libris de Subtilitate.Gui methodum habent generalem,& ad quos omnia quæ hic ſcri-buntur, tanquam ad principium referri debent, ac ad normam. Spe-ciatim autem& propriè primùm quidem deſtillationem, de qua di-ctum eſt. Deſtillentur igitur& ſalſæ aquæ, ſi licet,& corruptæ: emen-dabũturq́; prorſus. Sed etiam ubi nullæ ſint, de- 8ſtillatione ſict habentur. Vas in imo figulinum aatq; rotundum, latum cubitis tribus, tantundemin ſupremo, in medio autem O ſeptem aut am-plius minis ue, altitudine duodecim& ampliuscubitorum, canalibus terreis totum refertum, itaut unus alium in emittendo aquam impediat: Eambo extrema habeat x& aperta,& quæ occludi ac reſerari poſ-

ſint: