ile.“ni-
na-chlorteron
da
O-
cu-ali:
lis:
au/on-te,Ir?inm-
lügeus,di:11orunraEtedla-n-U-nag,1
U
„ 99
duobus aut tribus perſæpe, ſed artifices ſolum congruentes præſcindunt: nec plures tribus, quo niam uiſus multitudine confunditur,&in annulo nimis extuberat. In quibuſdã colores replicantur bini ter-ni ue, atq; hi ſolũ uerè onyches aut tricolores, reliqui incerti generisſunt. Cauſa autem multitudinis colorum, ordinem in magnitudineſeruantium, in fine alterius operis explicata eſt.L A PID VM MIR AC VL R.APV XIX.
lx iIvs alias eſſe tria hyacinthorum genera, imò quatu-or. Optimum quod carbunculo, ad unguem ſi aeri exponatur ſimile eſt. Chryſolitheum, quod uulgare eſt atq; pulchrum, aureo colore ſplendens. Eſt autem horum& priorum maxima copia. Sed optimi uix lentis aut rarò ſuperant magni-tudinem. Sardicum, quod ſardę ſimile eſt, colore ſanguineo, ſed cro-ceo& turbulento. Nyacinthorum enim omnes ſpecſes inter aureumcolorem& croceum poſita eſt. Quanquam(ut dixi) genus primumdum perſpicitur in aère, ſit&rubicundum& clarum ut carbunculus.Sunt qui exiſtiment, genus id quod ex Hiſpania aduehitur, eſſe huicaffine, uel etiam ipſummet:de quo non laboro, cùm ſolùm de orien-talibus ſermonem hic inſtituerim. Omnia tamen hæc genera cogno-ſco,& illorum apud nos maxima copia eſt. Primi uerò etiam incredi-
bilis. Quartum genus quod aqueum eſſe dixerunt,& ualde diluti co
loris, non agnoſco: aureum tamen& ipſum colorem referre, neceſſa-rium eſt. Differunt tres primæ ſpecies(ſeu genera dicas) hoc modo:ut prima tertiæ ad unguem opponatur è directo, ſecunda quaſi me-dia ſit. Sardicus enim hyacinthus annulo incluſus, aut ſuppoſita bra-ctea metallica, rubet& ſplendet adeò, ut carbunculus à uulgo poſsitexiſtimari. Idem perluſtratus dum aèri exponitur, aureus uidetur, dilutiq́; coloris,& nihil ad carbunculũ attinet. Sed& turbulẽtus quaſieſt,& ſardæ(ut dixi)unde nomen traxit, perſimilis. Primi generis ue-rò hyacinthus, qui& carbunculum imitatur, huic opponitur: ſiqui-dem incluſus annulo, aut ſuper bractea, aureus uidetur,& quaſi tur-bulentus:ſi aeri opponatur, rubens& carbunculo ſimilis. In ſole hicpoſitus, obſcurus redditur& in aere claro: ſed in tenebris mediocri-bus ſplendet. Super ignem autem poſitus rubeſcit, ut carbunculus,fitq́; pulcherrrimus. Nec ab oppoſita luce, ſed à calore: quoniam ſu-per carbonem cineris flos erat, ut ignis non uideretur. Contingit&ſuper ferrum calidum non candens. Hæc igitur omnia cùm ſuppo-
Hyecint bortgenent qua.tuor.
Hyacinthi mutationes.
ſuerimus quæ conſtanti experimento deprehendi, liceat horum tum
aliorum quæ ad hæc conſequuntur, rationem reddere. Cùm enim in
luce obſcuretur, idemq́; contingat in candela radijs Solis expoſita,
neceſſe eſt id fieri ob imbecillitatem proprij luminis, quod ab exter-
no diſsipatur. Rurſus cùm à uehementi calore rubicundior& ſplen-2