„—

LIBER X. CAPVT xIIxX. 570

i gari atq; mutari inciperet, media tẽperet, infima ſic ferueret ut lauari

homo commodeè poſſet:à feruida enim incipiebant, ut meatus aperi-rentur, ſenſusq́; ſĩ quis eſſet laſſitudinis, diſcuteretur: pòſt, tepidaabundantius lauabant, ut humectarent,& omnem ſqualorem ablue-rent: pot, frigida perfundebant, in qua non ſolùm uoluptas egregiapercipiebatur, ſed etiam uires à frigore confirmabãtur, demum oleoegutto inungebantur: cuius uſus à Galeno& à nobis alibi eſt expli-catus. Satis eſt hic docuiſſe, eam inunctionem mollem carnem redde-re,& ab æſtu atq; frigore magis immunem. Temperanda ergo erathec aqua nõ obiter, ſed induſtrioſa ſymmetria indigebat: nam non utin eodem uaſe pars ſuperior, calidior eſt inferiore, fed in diuerſis ua-ſis ratio hæc contrario modo ſe habet: plus enim incaleſcunt, ac eui-denti diſerimine inferiora ſuperioribus, quòd illa ſint igni propiora.Ob id etiam quidã figuram apponere ſolent, ut etiam in quibuſcunq;alijs, ut nunc mos eſt: alij omnino figurarum exemplum damnant, utCalenus in plantis. Cùm tamen utriq; aberrent, nam in nullis facereuelle figuras, nimis duri hominis aut uerboſſ eſt, cùm quædam figuraipa ſola facile explicentur, quæ uix longa ſerie uerborũ liceat edoce-re:in cunctis uerò figuras apponere uelle, puerile omnino eſt, ac hu-mile. Ergo tribus in caſibus figuræ conueniunt: primus cùm machi-nas perdlifficiles explicare uoſumus, in quibus plus uno intuitu ſigu-

b ræ intelligimus, q; oratione multis chartis deſeripta. Secundus, cùm

res comparationẽ indigẽt, ut differentiã perdiſcamus:quæ magis hæret ſenſibus, ſi uiſu percipiatur, q; lectione aut narratione. Hoc enimin narratione aut lectione, periculũ eſt, ne unũ omittas quod nõ percibias: quo omiſſo, jam nihil prorſus poteris intelligere. Itaq; in anato-mia maximè figurarum exacta deſcriptio conuenit, atq; non tam uti-lis eſt q; etiam neceſſaria. Tertius, cùm multa ſunt eiuſdẽ generis me-moriæ cõmendanda: quocirca plantarũ hiſtorię non ſolùm delinea-tio, ſed etiã pictura utiliſſimè adhibetur. Eſt etiã genus neceſſitatis aliud cum proprijs nominibus caremus, uelut in antiquorum uaſis, ue-ſtibus, fabrilibus inſtrumentis, quę omnia tantum defecerunt, quan-tum pictura quæ illa exprimeret, defuit. Ex quo liquet, eam fuiſſe ne-ceſſariam. Fomes ex minima cauſa, ignem concipiẽs(eſcam uulga-uo cant) ic fit: fungi arborum maximi, exactè à lignoſa parte munantur, ac ſic lixiuio longo tẽpore decoctos e ac cuilibetbræ ipſorũ addes ſulphuris uncias duas, ſalis nitri unciã mediam:acfielixiuio eouſq; incoques, donec abſumatur lixiuium, ſiceatosq́;in ſole, rorabis aqua uitæ(alij appellant ardentem) ſiccabisq́; denuò:quanto frequentius efficies, ed meliores euadent:ſeruantur aut olibauo, uel uulgari ſandaraca. Aliud eò longè paratu facilius, ſed minusoncipit,& ſi multum ſatisfaciat: lintea goſſipio, præcipuè nigra, le-uter combure,& dum comb uruntur, ſuffoca& ſerua.

8

Figurirumdeſcriptio inquibus con-ueniat.

Eſcæ ignis.