LIBER XVII. CAPVT XCIX. 285
& ferrum, aut chalybem, aut aurum. Quæ igitur hæc eſt durities: ancertè, ſeu leuitas, non perſpicuitas: uitrum enim perſpicuum, nec 55rum:& onyx bicolor dura, nec perſpicua: pluresq́ achatũ ſpecies. öigitur hæc durities, leuitas, unde lima non adhæret: eroſio enim om-nis fit, cùm corpus mobile fixo, aut alteri mobili hæret: at non poteſtita hærere, ut occurrat, ſi non occurſarit, non auellitur. Propterea fruſtula ſi occurſarint, à lima auelluntur, ſed nõ eſt hæcero ſi o, ſed fractura. Ergo gemma non eroditur, quia leuis,& quia leuis polita nitet:&leuis eſt, quia denſa, nec ſenſi bilib. foraminibus peruia. N. eq; tamenomne denſum eſt graue, ſed quò d materiam in ſe plurimã continet.E ſubtiliſsimis ergo partibus gemmæ cõſtant, quæ ſic ſi bi inuicẽ ad-hęrent, ut nullum foramen pateat:tenuis tamen ſub ſtãtia illarum eſt,& ob id pondere leues ſunt. Quomodo ergo leuis ſubſtantia, denſar N
hoc pulcherrimũ eſt quęſitum: ſed quia ad rem noſtrã nihil facit, præ
ſtat omittere. Eſt enim hoc ex pręceptis etiã utilib. unũ, omittere quęnon ſunt neceſſaria: quandoquidẽ ipſa neceſſaria ſola, plurima ſint, etlonga per ſe indigeãt ingſitione. Quę igitur cogere poſſunt, poſſunt
& duram efficere gemmã, cùm replere foramina haud liceat. Quòd
ſi quis uehementius lima angulum premat: palàm eſt quòd auferet
quicquam ob concurſationem partium: ſed fractura erit, non eroſio.
Et hic aliud dubium eſt, cur fractura dicatur:quia maior eſt pars quę
aufertur, quàm ut limę denti reſpondeat. Et rurſus aliud quæſitum,
cur ergo aurum, quod denſum eſt, lima atteritur: Itaq;, ut dixi,& hocunum eſt ex pręceptis maximè neceſſariũ ſcire, quę omittenda: ac utin pictura finem imponere, manumq́; amouere. Verùm ut ad rem re-deam, aſtringenda eſt ſubſtantia gemmarum: id frigore fit, ſed maxi-mè poſt calorẽ, ut in pennis, dum cinere quaſi liqueſcunt: at non colliqueſcunt, niſi diu igne calefacta. Oportet etiam quò d terreum eſt, ſe-parari, quoniam prohibet partes cohęreſcere. uitrum quãdiu coqui-tur, durius euadit, partibus terreis euaneſcentibus. quæ igitur colo-rata ſunt, dum ulterius excoquuntur, colorem amittunt. natura ueròcolorem retinet exhalatione factum: uerũtamen uix& ipſa quicquã
durum& coloratum efficere poteſt: ob id adamas gemmarum duriſ- Adamas 4
ſima. in ultima enim ac perfectiſsima coctione color euaneſcit, quia n*
terreum abſumitur, nec exhalatio abſq; ſubſtantia manere, aut uix po.
teſt. quę igitur e ee eſſe deb et, neceſſariò& candi-
diſsima. Rurſus& molliſſima, candidiſſima ſcilicet cryſtallus: nã cùm Cryſtalle cur
pura ſit, facillimè cõcreſcit: atq; etiam ea cauſa cryſtallus in frigidis re- gemmerũ molgionibus,& in ſuperficie terrę naſcitur, cùm nulla alia gemma ſic poſ- lime.
ſit perfici: ſed inalio genere molles euadunt,& à lima tangunt ut car
bunculi, amethyſti,& ſmaragdi, atq; hi quos irides uocãt. quò d ſi ali-
qua dureſcat, non in ſuperficie, ſed imo terræ cmam ullam igne fieri haud licet: nam ſi dureſcere debent, oportet at-
ogitur. Igitur gem-