Buch 
Offenbarung der Natur vnnd Natürlicher Dingen, auch mancherley subtiler würckungen / Durch den hochgelerten Hieronymum Cardanum, Doctorn der artzney zuo Meyland erstlich zuo Latin außgangen. Alles durch Heinrich Pantaleon der artzney Doctoren, zuo guotem Teütscher nation, gantz fleissig vnd auff das treüwlichest verteütschet
Entstehung
Seite
CCCCXXVI
JPEG-Download
 

cecerxvi Von mancherlei wunderbaren

Vnit mit im harũb fůren/ es bꝛeche dann alles zůſamẽ was daran ſthet/als in der bewegung gegen dem ſelbigẽ oꝛth. Oder es wirt in gar nit ziehen

als wann es in den gegen theil lauffet. vnd diſes fürnemlich wann der be 1

gung vꝛſpꝛung/ von einem fürnemmen oder ewigen rad vnnd thurn ſeitwirt/ wann der ein ſeil hat. 1 10 5 8.run aſſ Deßhalben ſag ich daß der au ſſer kreyß/ auß gemeldeten vꝛſachen zinc gb ß bewegt echtig/ oder mitt dem treibenden rad eingefaſſet /oder gar zůſamen gethel,den imer. iſf. der ier aber nit /ſonder er iſt allein an das ʒinckechtig rad gehefftet/ aſo dz er von dẽ bewegt wirt. Doch mag er durch ein widerwertigen trib/ voß

dem groͤßeren kreyß bewegt werden⸗ an woͤlchen es/ nach der gleichfoͤem ggen bewegung/ mit zweyen zicken ſo in die hüle ghond/ angehefft iſt. Aber

in dem gegentheil mag es nit ſein/ daß ʒwen ebene kreyß oder ring/ wit 25

bie für die hoꝛologien beſchꝛiben/ auff einem centro moͤgend bewegt w 10den/ alſo daß einer den anderen mitt im nemme/ vnnd aber von dem albengen nitt moͤge hingenommen werden. dann wañ das A B das C De hinne

met/ alſo daß ſich das D gegen dem M ziehe/ ſo iſt das C D mehꝛ an das 5

B gehefftet/ dann an ſein eigen bewegend rad. darumb mag ſein eigen 1

das E Y/ ihn nach dem gegentheil bewegen. doch beſchicht es in abwechßlung/ als wann die haͤnd oder ʒincken vnderſich getruckt werend. n

Deß halben ſoll man zwen kreyß beſtimmen/ Dyauff de 5 6tro A/ aber das Cauff B/ vnnd wirt das Centrũ in den kranD angehefftet/ das Caber ſeye nit an den kreyß De gehen 1

darumb wann das D vmbgetriben/ wirt das centrum 1das A lauffen/ vnnd deß halben auch der punct C. Doch w.das C mitt einem wider wertigen lauff bewegt werden von ſeinen reders-

x

vmb ſein ſelbs eigen centrum/ weil es nitt an das D gehencket iſt. himif

Weil ſolliches nun bedacht/ vund wir wolten deß achten kreyß odmels lauff in xxvvj tauſet jaren beſtimmen/ iſt bekanndt daß diſe jar/tauſet mal tauſet CJ I tauſet tag haltend. f

Wañ nun vier reder geſetzet/ vnð woͤlchem eins in vliiij tagen vmbla 10fet. dz and aber habe vlvin zincken/ vnder woͤlchẽ ein yeder/ ein gantze ellution vnd vmblauff deß erſten erfoꝛdere. das dꝛitt aber habe lxxv ziß bee,deren yeder nach dem der gantz lauff am anderen rad vollbꝛacht fürſe 1 lerſt das viert/ woͤlches an den zeiger gehencket vnnd lvvxiij zin 4 vollbe/ die auch anfahen vmb ʒů lauffen/ nach dem das dꝛitt rad ſeinẽ lauebꝛacht. alſo wirt das viert rad in xin tauſet malen tauſet vnd C vij ta arédar ʒzů C E tagen vmblauffen/ das iſt in xvxxv tauſet D CCC Ev Cf. 0alſo daß allein fünff jar manglend⸗ woͤlliche zeytt vnnd weil in ſollchegantz vnbefindtlich iſt. So vnns aber gefallet ſolliche reuolution eile f vitchen vollbꝛingen/ auch inn denen ʒalen/ ſo kein theil habend/ we 0 C/ein exempel von deß Martis lauff handen nemmen/woͤllicher in 60 2div nach dem dꝛitten theil beſchicht. deßhalben will ich diſe in ein war ir bi-zal bꝛingen. dieweil wir auch diſe in C Cyv vii tag ziehend/ moͤgend gigenſen kreyß inn ein anderen kreyß ʒiehen/ woͤllicher durch ein gegen lee inlauff bewegt wirt in Jh DE CC CNxxviiij tagen/ vnnd w. ie re

CC xx vii tagen an einem theil verhinderet werden. deßhalben Wire, 4nolution in CC vviv vollbꝛacht. 8 1 10Sonſt iſt nach ein anderer weg der leichter iſt/ wann das letſt va zin

e