Buch 
Den eersten boeck van Architecturen : [aus dem Italienischen ins Niederländische]
Entstehung
JPEG-Download
 

Van der Antiquiteyt.Engaende de orthographie oft den grondt van dat amphiteatre van Pola/hebick ghenoechghtenteert/ maer nu behoef ick die orthographie oft dat opstaende te bewijsene/ ende beghinnende aenbenedenste deelen/ als aengaende den basemente dat en heeft gheen termynen van maten: de ookis dat den berch niet gheluck en is/ wandt inden berch en coempt hem niet alleene dat pedestaltemliesene/ maer oock die gheheele ierste ordine vanden bogen met alle zinen cornicen daer oppe waerdat den berch de hoochde vande pleyne der tweedder ordinen is / darromme en sallick vande hoochdes basements gheen maten met allen gheuen/ maer ick zal van daer opwaerts beghinnen: Soe dan die hoochtenden pedestale onder den pilaer/ is twee voet en haluen: de hoochde vanden pilare oft platte colonne met den copiele/ is ontrent van sestien voeten: de hoochde vanden voghe/ houdt seuenthien voet en haluen: darghitrabe in hoorenen voet ende neghen oncen: de hoochde vander frisen is neghen oncen: de hoochde vander comitenis einenen thien oncen: de hoochde vande vorstweringhe (ofter anders een is) vouen de cornite/ is hooghe gelijck de comde hoochde vanden pilaer/ is eenentwintich voeten/ ende neghen oncen met den capiteele: de hoochde vanden byhoudt achthien voeten ende een onte: die dickte des boechs/ houdt eenen voet ende neghen oncen: darthienenende cornice/ zijn vander seluer hoochden dat de onderste is: dat basement gheteeckent .X. houdt vier voetenenoncen: vanden basemente tot onder de cornice is neghenthien voeten: die hoochde vander corniren/ is eenen vanhaluen. Ende dit is aengaende dorthographie van den Amplicheatre/ de welcke orthographie is inde navolgendegheteeckent met. P. Ende om dat (alsoe ick in dat tractaet vander ichnographien ghefeit hebbe) dit amplicheaenvier zijden sommighe pilasters heeft/ de welcke tot versterkunghen ende contraforten des nuers ghemaeckt warenwelcken muer sonder geselschap daer binnen alsoe alleen stondt/ soe hebbick willen verhoonen hoe datse ghestaenstben: daeromme de figure gheteekent met .Q. bewust de zijden van dien conterforten/ ende dat deel ghereeckenrepresenteert eenen pilastre: dat deel geteeckent met .I. bethoont profil vanden muet des amplicheaters tusschenpilastre H. ende den muer oft pilastre. I. is eenen duerganck van dry voeten ende een derde wijdt/ alzoe datter twemsoonen ghelijckerhant duer gaen moghen: dese conterforten hebben op elcke ordine haren grondt daer volck opfmocht/ maer daer en zijn gheen opganghen noch oock litteeckenen van trappen/ maer zu worden van houte gemachtalzoe men mercken can duer sommughe gaten voer de vensters. Ende op dat de cornicen van deser tegenwoordigher edificien te dat verstaen moghen worden/ soe hebbickre in grootter formen daer bezyden geseltop datmense meten ende huer leden kennen mach duer de caratteren oft letteren die elcanderenroepen: De maniere van desen cornicementen is seer different vanden Roomscen alsoemen sien mack/ ende ick voer my seluen en soude sulcken cornicen niet willenin mijn werck maken: maer van den Theatre deser selmer stadtsoudick my dienen/ midts datse van beter manierenende vat verstaen zijn: ende ick houde voer-waer dat dit een ander architeit was/different vanden anderen/ hetmocht oock wel zijn datdese architeckt eenhoochduits was/om dat die cor-nicen seer derduydtschermanierenghelijcken.Den haluen ghemeenen voet / daer ditAmphiteatre mede gemeten is.