477 I^ V

pium aclegisobferuanté. qludicium pro modo autra«tioneinterdum ponitur. Eccle(iaft.8,Et tempus& iu-diciü nouit cor fapientis.i. tum occafioné aut oportu.nitaté agendi, ti etiá formá aGtionis. Iud, 1j, Quod'náerit iudiciü pueri,& opus eius.i, quaratione ac modoeriteducádus ac inítituendus? Sic& pro moderatióeac mé(ura,feu adhibita moderatione quadá ufurpaturHieremiz ro. Corripe Düe,uerüm in iudicio, nó in fu-roretuo. Sic Hierm.30.Caftigabo te in iudicio,nec ex

I; V 478dicauit de hoftib.tuis:2,Sam.18. Et Pfal, 54. 4;. ludicame Dfie,& age caufam meá contra genté non fanctá,ab homine iniquo& dolofo eripe me,Gen.;o. ludica»uit me Deus,& exaudiuit uocé caufam; meá. Iai.59.Expectauimus iudiciü,& non eft:faluté,& elongauitfe à nobis.i. liberationé, Ibidé, Propterea elongauit feiudicià à nobis:in eodé fenfu. Vicina huic fignificatioeft,cü uindicare ualet.ut Deuter.;2, Dominus iudicabitpopulü fuum.i.uindicabit, puniédo impios liberabir,

fcindédo fuccidá te.i.moderaté lepiterd; te caftigabo. zo Iacob idé uidetur uelle,Gen.48. Dan iudicabit popu-

Sic Ezech.;4, Paícere in iudicio: pro, adhibita quadáràtione ac moderatione.Ifaiz 28.Erudit.n.illà ad iudiciü,Deus fuus docet illü.i.iuftituit eü, ut quadá moderatione ominia agat, Iidicium pro forma,fpecie, ueftitu:2 Reg. 1. Quale iudiciü uiri eft, qui afcendit.i. qua fpe-cie,facie ac ueítitu erat ille uir? Iudicia alicuius reietiá€a dicuntur,que quoquo modo ad répertinent.1Reg.6.Cópleta fuit domus cü omnib.reb fuis,&cü omni-bus iudicijs fuis.Porró in ordinarijs ac publicarü per-

là fu&,ficutaliqua alia trib.Iírael.tametíi etiá de gubernationeacregimine acciperepofsis; Iudicaiudiciummeá.i.uindica,autét exequitor. Pfal.119. In hunc ferifumDeus crebró dicitureffe iudex uiduarü& pupillorü,i.eorü uindex& affertor, aut liberator cótra oppreffores. Pfal, 71, Iudicabit pauperes populi.i liberabit.Aliquando tamé ifta locutio, Dominu iudicabit populiz fuiz,idé ualet quod gubernabit.ut Píal.o6. Quoniáuenitiudicare térrá: iudicabit orbé in iufticia,& populü ia

fonarum iudicijs itidé fuas uarietates ac difficultates 59 ueritate fua.In malá parté de executione,reos ac iniu-

uoxhechabet ficut& cü de diuino iudicio agitur.Primüm.n. nomen Iudici fepe ipfam lité aut caufam iudi-candá indicat. Siclíaie t,& fepe aliàs, dicituriudiciüuiduz non uenire ad iudices.i.non promoueri,nó ademitti,fed de die in dié differri in grati& opprimentiumeas. Num.27, Etappropinquare fecit Moyfes iudiciüearü.i.cófuluit Dei de earü lite. Hier.25, 1udicium eftYehouz cum gentibus.i.Dominus habet litem cü gentibus,aut contra eas.Vicinum huic eft,quod iudicium

ftos puniente, crebro accipitur, cum uel hominib.uelDeotribuitur: Rom. 1j. Qui magi(tratui réfiftitiudi-ciü fibiaccipiet.i,punietur. Huc referri poffetillud A-&or.1?,Iudicatis uos indignos uita.i.declaratis,aut fa-€&o ipfo pronunciatis ficut iudex uerbis declarat. Propinquü huic eft, quód aliquando pro ulcifci ponitur.Gen.15:Véruntamen gentécui feruient,ego iudicabo4.ulcifcar,puniá 1 Sam.;. ludicabo ego domüillá ufq;in feculü.i.fubinde puniá,affligá.Ezech.22. Iudicabise

proculpa aut reatu ponitur, Hier.49.Ecce quorü non jo /ne ciuitate effundenté fanguinéz Ponitur etiá iudiciü

erat iudicii ut biberent calicem, bibédo bibent.i.quorum culpaid non meruerat. Secundo, rudicare figaificatnon raró accufare, ut Rom. 2, Preputium feruanslegem iudicabit circumciíos.i. exemplo fuz obedien-tiz eos accufabit corá Deo. tametfi Matth. 12 expona-turper condénabunt:fed condénabunt, nimirü ut ac-cufatores,& exéplo fuo contra eos te(tificando. Ter-tio, iudicare fignificat preeffe,regere.Sic fzpeinlibro1udicum legimus, aliqué iudicé totannis iudicaffe populum: pro, gubernaffe. Si es irPíal. 110, Chriftus iudicabit in nationibus.i. potenterregnabit in toto mundo. Pfal. 105. Iudicabit orbéter.rarum in equitate,& populos in ueritate fua. Zach. 5;Siinuijs meisambulaueris,tu iudicabis domum me»sm. Quartó, fignificat litigare: ficut Deus Gen.6 pro»nunciat, Spiritum fuum non perpetuo iudicaturü, ideítlitigaturum cü hominibus. Sic dicit Ioel;, fe uellecontendere iudicio, autlitigare in ualle tfofaphat,cumomnibus gentibus. Vnicus uenit ad peregrinanduin,

pro inftruméto penz.Ezech.14.Quáto magis, fi quastuor iudicia mea mala mifero,gladiü, fam&, beftiá ma.lá,& peftilétiáz Hinc toties iudiciü pro posna pofitumreperitur.2 Pet. 2. Quorü iudici iá olim nó ceffat. Et,Neuit Dfis iuftos é tentatione eripere, iniuftos aüt indie iudicij puniédos feruare.i.in dié caftigationis.Ifai,14, Retributionis annus ad iudicii.i. ad caftigationé.Vicinüd; huic eft, quod iudicia ponüturnonnunquáp memorabilib.exéplis posnarü,quib,Deus tyrannos

Sic poffes interpretariillud 4o& perfecutores afflixit.ut Píal.48,Exultabüt filie tuse

propter iudicia tua.& Pfal.19,Recordatus fum iudi-ciorá tuorü à feculo Die.i.ultionü& horribiliá ponarü impijs infliétarum.Hier.48, Hucufq; iudicia Moab;-igrauifsima Dei ultio, Moabitis infligenda, defcriptaeít.Ponitur quoq; crebro iudicium Fed rnpacaufa damnationis aut poenz.ut loan.;. Hocaüteftiudici&, quód uenitluxin mundü,& dilezerunt magishotnines tenebras quàm lucé.de quo prolixius in fynzecdoche& metonymia dixi. Ita nónulli& uerbü Iadiá

& iudicabit iudicádo.i.& audet nobiícü litigare ac có? 50 candi ibidé precedés exponüt. Non.n. mifit Deus fili

tendere,;uel etiá nos obiurgare.Significat iudicium e-tiam ipfum ius. ut, Hocerit iudicium regis:1 Sam. 8.Quinto, fignificat difcernere aut dijudicare lites. Sicdies iudicij particularis aut extremi dicitur, in quaDf cognofcet caufas& uitá homini, iudicabitq; ui.uos& mortuos: Matth. 25. 2 Cor.5. SicdicitDfs 1u-dzis,1ohan.7: Nolite iudicare fecundü uifum, fed iu»ftà iudicium iudicate. id eft, nolite iudicare ex profo-polep(ia, uel etiam e& folis& incertis externis notis.Sexto,fignificat pronunciaré de lite.i, tum abfoluere,tum condemnare: prefertim ueró condénationé cre-berrime notat.Sic Moyfes dicitur iudicaffe populum;Exod.18.pro, ius dixiffe, de eorü caufis pronunciaffeEtibidé à focero monetur,ut cóftituat iudices,qui iu»dicent populi. Sic Píal t. Non coníurgent impij in iu-dicio.i.non dominabütur,ut aliqui exponunt: uel po-tius,Deo eos iudicante peribunt. Septimoó,fignificatexecutioné, quoniá ea uel maxime ad iudicem perti-net:& primüm quidé in boná parté. Sic dicuntnuncij

fuü in mundü,ut iudicet mundá,fed ut feruetur mun»dus per eü.pro,nó ideo uenit Chriftus ,utmateriá autcaufam efficienté iudicij feu dánationis afferret mun;do.feu eü peccatis oneraret,fed ut falutis caufam ope-raretur; Verüm uidetur propemodü cómodior illa ufitata expofitio, quód in primo aduentu ueneritnon utiudexac dánator fontiü, fed at liberator eorand&é. Si-gnificat tamé& abfolution& aliquádo,ac ueluti collaudationé. Ná iudex ficut fonté dánat, ita infontéabíol-

6o uit;eid; teftimoniü inocétie dat. Sicuideturfermà

accipi, quód Paulus Rom.14 dicit: Alius qdé iudicatdié pre die.i.aliá di&alij;ut fanctioré, prefert:ueluti hácà pphanitate abfolués, illá uero spphauitatis damnás,Alius porró,ingt, iudicat om dié.i;perinde uel ipphan&uelfanéctá iudicat uná dié utaliáIta& illa Pauli fentétia, ex natura iudiciorü& officio iudicis optimé acclarifsimé exponi póft; P erinde.n.de duab.aut plurib.reb.céfere Íolemus, ac iudex inter düos,reür& actoré;iudicat:nobiltüm deliberátes, aut difpicientes,utram

euangelizátes Dauidi uictoriá de Abfalone,Dís teiu- 70 alteri przferamus, Nennurquam fignificat& Deigere;

uel po.