Buch 
Clavis scripturae S. seu de Sermone Sacrarum literarum / Autore Matthia Flacio Illyrico
JPEG-Download
 

$41 p RB

optimas uires ac inclinationes ad obediendum Deoamiferit,fed eti& prorfus contrarias ac pefsimas, Deoaduerfas ac inimicas nactus fit,utque perlegem ni^fi accufetur ac condemnetur: Deus pro immenfa fuamiíericordía nouam doctrinam,& quafi uiam rationéQue falütis homini propofuit, quam Euangelium uo.camus: cuius fumina eft, Venitead me omnes quila.boratis,& onerati eítis,& ego REFICIAM uos: Omnes fitientes& efurientes uenite ad gratuitum idquelautifsimum conuiuium. Qua noua do&rina,nempeex ingéti mifericordia prorfus gratis ob mediatorem,iuftie&iz& glorie autuite zternz donationem ,om.nibus non modó iniu(tis, fed proríus miferrimis pec-atoribus, adeo cupidé offert,& ueluti obtrudit, utnulla benignifsima,dulci(sima ac indulgentifsima mater tanto ardore dilectifsimum filiolum,(i eum uideatfame pereunterm,ad fua ubera inuitare, allicere,ac pertrahete conaripoffet, quantis ille blandimentis& ardenti defiderio nos ad fefe, ueramque falutem ex hoc

Io

L$45

typos ac picturas prophetauerit, modó dictum eft.

Secund9,lex eft ufq; ad Iohannem:quia tum czremo^niz,tum moralis lex eft pedagogus ad Chriftum, adquem cum tunctemporis populum lIudaicü deduxe-rit, fuo officio defuncta eft. Sic& nobis quotidie dicipoteft, Lex ufque ad lohannem durare.i.donec nobisuerus Euangelifíta agnum Dei peccata tollentem coeràm monítrat,nosi; ad eum adducit, Tertio, lex ufqsadIohannem: quia tunc& ceremonialis ac iudicialislex eft penitus abrogata,& moralis per Chriftum im-pleta,fuod; modo abrogata eft,nobisd; quotidie(ue-niente gratiaaut Chrifto ad nos,feu nobisad eum)abrogatur, itautin nos fuum folitum imperium& quafttyrannidem exercere amplius poísit:(icut Paulushancliberationem tum à Morali, tam& à Ceremonialilegeac feruitute elenentorum mundi(imilitudineueri filij fed in fua infantia feruiliter fab tutorib.ufquead przfinitum tempus exiftentis, Gial.4.& alibi fimilitudine mortis mariti declarat. Ob hanc metam finem

eterni exitij barathro pertrahere conetur& flagret.. 20 Quelegis,tü ipfe Baptiíta,tum& Chriftus cum fuis, fe

Quandoquidem igitur hz duz doctrine adeo à fefeinuicem diueríz funt, utetiam ex diametro inter feinuicem pugnare,ac fe mutuó deftruere uideantur: facile eftanimaduertere,quanta(it necefsitas eas à feinuicem exacté& rité feparare, alteranque ab altera pro-culretnouere,ut unam quidem(ficut toties Lutherusinculcat) ueluti fupra in fummo ccelo ponas, alteramueró in ima terra. d enim tum ipfius rei ueritas ac do-&rinzenatura,tum confcientiz noftre tatio ac animzfalus, tum denique& ipía Dei gloria ac tota uera pie.tas extreme flagitant, Duz igitur funtin uniueríumprimarig Scripturg partes, Lex& Euangelion: Lexpeccatum oftendit, Euangelium gratiam: Lex mor-bum indicat, Euangelium medicum,fanationem& pacem. Lex uirtus peccat e(f,ut D.Pauli uerbis utamur:Euangelium, uirtus falutis omni credenti, Sparfaporró funt promiísiones in omnes libros ueteris&noui Teítamenti, Rurfum leges etiam fparíz fantinomnía cium Veteris tum Noui inftfumenti uolumina.

3o

fepararuntà templo,& tumnouum cultum, tum& alibi feorfim à Leuitico ordinarunt,fubinde Leuiticas csremonias neglexerunt, uiolarunt, ac etiam reprehen.derunt.Hoc quoq; illa laceratio ueli templi teftata eft,& uox Chrifti in cruce, Confummatum eft: ité, quodidem erga Apoftolos poftrefurrectionem teftatur, ta»li fua morte impletá effe Legé, Prophetas& Pfalmos.Denique Apoftoli A&.decimoquinto proprio decre»to hancabrogationem legis ceram tota Ecclefia tefta.tifunt, Mofemque quafi lepeliuerunt: donec tandemfunditüs euerfo templo, reipfa totus ille cultus Leui-ticus abolitus,eft, manetQue abolitus iam 1500 annosLex eo» propbete pendere é Cbri$lo dicuntur ex duobus preceptis charitatis, Dei& proximi: Matthei uigefimo fecundo:& eiufdem feptimo, fumma legis ac propheta-rum dicitur effe illa regula, Omnia quecunq; cupitisuobis fieri ab hominibus, facite illis. Intelligitur autéutrunque dictum cum hac reftri&ione,quatenus fcili-cet de moralibus documentis aut priceptis loquun-

Legis nomine quid D. Auguítinus intelligat, uide de 46 tur,eatenus eftillaeorum fumma. Nonauditores Le

Trinitate libr.decimoquinto,cap.decimoleptimo.Ia-ter cetera inquit: Lex data eft,ut gratia queratur:gra-tiadataeít,ut Leximpleatur. Videetiam fententiasdecerptas ex ipfo D. Auguftino, cum eius operibusimpreffas. Et ad Optatum epift. centefimá quinquaegelimam feptimam, de Origine animarum.

« Hzcnuncbreuiter de diftin&ione Legis& Euangelij dixiffe fafficiat, Percurremus nunc porró uariasScripturz locutiones, in quibas nomen Legis reperi-tur: quarum cognitio ad Bibliorum, praefertim Pauliintelle&um,extremé eftneceffaria. Lex&prophetzufquead Iohannem,inquit Chri(tus Lace decimofesto: quod di&um ualde multa in fe comple&titur.Namprimüm, ficut Prophete prophetarunt de uénturoChrifto: ita& lex ceremonialis eundem fuis typis, fi-guris, umbris ac pi&uris pinxit. Venienteautem lu-ce ipfa.feu re(ignificata, prenunciata,& prophetata,defieruntlex ac prophete praftita iam fua promifsio-ne,futura promittere ac prenunciare. Ideo Chriítusibidem hocdictum exponens ait, Ab eotemporere-gnum celorum annunciari: ficut ipfemet iubetfuosApoítolos ubique annunciare, iam regnum cotlorumappropinquare,atque adeó adueriiffe: id e(t,ipfum re»gem Mefchiam cum fuis fpiritualibus bonis, in qui»bus( tefte Paulo Romanorum decimoquarto) re-gnum Dei confiítit, exhibitum effe. Sic& Mattheiundecimo,idem di&um exponitipfemet Dominus dicens: Omnes prophete& lex ufque ad Iohannemprophetarunt.id eft,uenturum Mefchiam prenuncia»

50

gis.fed fa&ores fore iuftos, dicit Paulus RomanorumÍecundo:id eft, quinon tantum audiunt ac docent le-gem, eiusque ceremonias utcunque obfíeruant: fedqui etiam reipfa ac factis, plenifsimaque obedientialegi Dei fatisfaciunt. Ibidem dicens Paulus eos qui finelege peccarunt,fine lege etiam perituros effe:intel-ligitdeijs quilegem Moyfis non habuerunt, fed gentiles fuerunt, eos propria confcientia& alise leges cot-demnabunt. Contrà Iudeos Moyfes coram patreccelefti accufabit in extrema die, ut& ipfemet Domi-nus teftatur. q Sinelege c[Jv multipliciter intelligitur,Nam primüm Romanorum(ecundo, fine lege dicunstur gentiles effe, quiacarebant lege Moyfis. Secuned6, fine lege effe, eft, non agnofcere ueram uim legis,ficut Paulus Romanorum feptimo dicit: Ego aliquando uiuebam fine lege.id eft, non propriéagnofcebamuerum fenfum legis,& quomodo ei fubiectus effem,

Contrá autem mox utituf phrafi Venire legem: pro,intelligere eam. Tertió,& ij(ine lege effe dicuntur fuo

60 modo,quiiam liberati funtàlegeper Chriftum,&

fab lege,fed fub gratiaagunt: qui ita demum fine legefünt,quód necceremoniales aciudiciales legeseos ulla ex parte amplius obligent, nec ipfa quoque moralislex eos dánare poteft, liberáte eos Chrifto ab eius de;bito perpetua remifsione peccatorum, gratisd; eis ui-tam donante. Quartó, lex éftetiam corrupto homini,eam; agnofcenti,imbecilla ad falutém, fui natura,fed ob carnis corrupte maliciam,quz ei üeré obedireaut fatisfacerenequit. Italexefteidém homini extra

runt. Quódlex prophetauerit,& quomodo per(aos 70 gratiam exiftenti imbecillaad falutem. Romanorum

1 4 Íeptimo,