Buch 
Georgii Agricolae De re metallica libri XII : qvibvs officia, instrvmenta, machinae, ac omnia denique ad Metallicam spectantia, non modò luculentißimè describuntur, sed et per effigies, ...
Entstehung
Seite
38
JPEG-Download
 

38 DE RE MPTALLIeA f

torum nominare: ſunt nanq; uenti, ut partes mundi, principes quatuor, ſub-ſolanus qui ſpirat ab oriente,& ei contrarius fauonius, qui flat ex occidente:hicà Græcis de οο appellatur, ille πννντẽ, Auſter præterea, qui exmeridie procedit,& ei oppoſitus ſeptentrio, qui ex ſeptentrionibus: illumv0, hunc Græci ννẽ]τs uocant. At uenti non principales, quemadmodum etiam partes mundi ſunt uiginti numero: nam inter binos uentos principes ſemper ſunt quini non principales intermedij. Inter ſubſolanum ſcili-cet& auſtrum, ornithiæ primò tenentes locum ſubſolano proximum: dein-de cæcias: tum eurus, qui inter hos quinq; medius eſt: poſtea uulturnus: poſtremò euronotus, uicinus auſtri: quibus omnibus, excepto uulturno, Græci hæc impofuerunt nomina. Itaq; hunc, qui ratione tam ſubtili uentos nondiſtinguunt, eundem quem Græci nominant tb ν eſſe dicunt: rurſus in-ter e fauonium primò eſt altanus à dextra auſtri: deinde libono-tus: tum africus, medius inter hos quinq;: poſtea ſubueſperus: poſtremò argeſtes à ſiniſtra fauonij, quibus, exceptis libonoto& argeſte, latina ſunt no-mina: ſed Africus quoq; à Græcis. uocatur. Bodem modo inter fauo-nium& ſeptentrionem primò à dextra fauonij ſunt eteſiæ: deinde circius:tum caurus, qui medius eſt inter hos quinq;: poſtea corus: poſtremò thra-ſcias à ſiniſtra ſeptentrionis: quibus omnibus excepto cauro Gręci nominapoſuerunt. Iterum autem qui tam conciſa ratione uentos inter ſe non diſcer-nunt(dgο A Græcis, caurum, à Latinis eundem uentum dici aiunt. Rurſusuerò inter ſeptentrionem& ſubſolanũ, primò à dextra ſeptentrionis eſt Gallicus: deinde ſupernas: tum aquilo, qui medius eſt inter hos quinq;: poſteaboreas: poſtremò carbas à ſiniſtra ſubſolani: atq; iterum qui tantam uento

rum non pepererunt turbam, ſed duodecim tantũmodo uentos eſſe cerſue-

runt, aut ad ſummũ quatuordecim, eundem uentum eſſe dicunt, quem Græ-ci Boęicu, Latini aquilonem appellant. Sed ad hanc noſtram rationem nonmod hanc numeroſam uentorum multitudinem utile eſt approbare, ſed e-tiam duplicare, quòd germanorũ nautæ faciunt. Qui præterea ſemper interduos medium ex utroq; compoſitum numerant: iſto enim modo etiam in-termedias partes per flatum uentorum ſignificare poſſumus: ergo ſi uenaavl. orientis tendit ſe in v i. occidentis, ex ſubſolano procedere dicetur in fauonium: quæ uerò ex medio v.& v l. orientis progreditur, in medium v.& vl. occidẽtis, ex medio carbæ& ſubſolani procedere dicetur in mediumargeſtæ& fauonij: ſimiliter de alijs mundi partibus earũq; intermedijs ſen-tiendum eſt. Metallicus autem propter naturam magnetis, qui ferrei indicisaciem in meridiem dirigit, neceſſe habet ſic ſtatuere iam deſcriptum inſtru-mentum ut ortus ei ſit ad ſiniſtram: occaſus, ad dextram. 118

b N ATUVO