5 PDE RE METALTLIeA
ubi unam tantummodo ordinariam concedit. Verùm quando ad operas ſitaccedendũ ſonitus magni tintinabuli, campanam barbari uocant, operarijsſignificat, quo reddito uicatim hinc& hinc concurrunt ad fodinas. Similiteridem tintinabuli ſonitus præſidi ſignificat operam iam eſſe perfectam: eo igitur audito putei tabulata pulſat, ſignumq; euolandi dat operarijs. Itaq; pro-ximi audientes ſonitum, malleis pulſant ſaxa, peruenitq; ſonus uſq; ad extremos. Quinetiam lucernæ, ſi ſeuum ferè co mbuſtũ eas defecerit, indicio ſuntoperam eſſe perfectam. Sed operarij die Saturni non laborant: uerum mer-cantur ea, quæ ad uſus uitæ ſunt neceſſaria: nec die ſolis aut feſtis diebus an-niuerſarijs laborare conſueuerũt, ſed tum ſacris operam dant. Attamen ope-rarij nõ ceſſant,& nihil agunt, ſi neceſsitas flagitauerit: nam alias aquæ mul-titudo eos compellit ad labores, aliàs ruina, quæ impendet, alids aliud, atquetum ferijs laborare, ne religioni quidem contrarium habetur. Porrò totumhoc genus operariorum durum eſt& ad labores natum. Sunt uerò inprimisfoſſores, in geſtores, uectiarij, uectores, diſcretores, lotores, ex coctores: dequorum muneribus in ſequentib. libris ſuo loco dicam: nunc ſatis eſt unumhoc adijcere operarios, ſid præſide negligentiæ fuerint notati, magiſter me-tallicorum uel etiam ipſe præſes unà cum præfecto die Saturni orbat mune-ribus, aut parte mercedis mulctat: ſin fraudis, in carcerem mittit. Domini ta-
men officinarum, in quibus metalla conflantur,& magiſter excoctorum in
2
ſuos animaduertunt. Sed de repub.& officijs metalli corum ſatis nunc dixi,
reliqua in opere, De iure& legibus metallicis inſcripto, aperiam.
1
4
Libri quarti De re metallica finis.
L IB ER A NTS
fodiendæ,& artem menſorum. Sed ea, quæ ad priorem parte m pertinent, quia res& ordo hoc poſtu-
lat, prius perſequar. It aque primò dicturus ſum defoſsionibus uenæ profundæ, de puteis, de cunicu-alis, de foſsis latentibus: deinde de ſignis bonitatis
. Que dant canales, quæ, materiæ foſsiles, quæ, ſaxa;einde quo modo& quib. ferramẽtis uenæ& ſaxa cauãtur, uel excindũtur,ü 5 qua ra-
N PROx IMO ſuperiori libro expoſui rationemuenæ cuiuſq; dimetiendæ& officia metallicorum,in hoc exponam præcepta uenæ ſimil iter cuiuſque
e
A