Buch 
Georgii Agricolae De re metallica libri XII : qvibvs officia, instrvmenta, machinae, ac omnia denique ad Metallicam spectantia, non modò luculentißimè describuntur, sed et per effigies, ...
Entstehung
Seite
479
JPEG-Download
 

479

2 GEORGII AGRICOL AE DE ANIMANTIB VSS VB TERRAN EIS LIBER; ABautore recognitus.

oy vs ſubterraneum, ut res ipſa demonſtrat, inanimatum diſtribuitur,& inanimatũ: quod autemanimi expers eſt, rurſus diuiditur in id, qͥd ſua ſpon

te erumpit ex terra,& in id, quod ex eadem effodi-

tur. De altero inanimi genere dixi in quatuor libris

De natura eorum quæ effluũt ex terra inſcriptis, de

iltero in decem De natura foſſiliũ: nunc de ſubter-

f 2 N raneis animantib. dicam. Cum uero genus animan2 2 tium omne cõſtet ex quatuor elementis,& corpushumidum ac ſiccum, id eſt aqua& terra, ad accipiendũ apta ſint, neceſſe eſtea ipſa duo elementa animãtium materiam eſſe. Ex quo rurſus illud quadamnaturæ neceſſitate cõſequitur, ut omne animal& in aqua uel terra gignatur,& in eis cõmoretur atque uita fruatur. Nam beſtiæ uolucres,& ſi paſſim peraerem uolitant, tamen in terra, uel in ſtirpibus ex ea natis, uel in ædilicijs ſu-Per ipſam collocatis, conſtruunt nidos,& eis aut terra aut aqua cibos ſuppe--ditat. Vt enim uerũ ſit quod perhibent, aues raras illas, et non adeo magnas,quarum pennas longas, et colore luteo dilutiore ſplendentes, rex Turcarumin ſuperiore parte coronæ, multis gẽmis precioſis ornatæ geſtat, in aere per-petuum uitæ curſum tenere, fœminam ouis quæ parit, ſuper dorſum marisſinuatum, locatis uentre item ſinuato incubare,& pullos excludere, neutramuiuam unquaàm pedibus breuiſſimis,& in plurima reconditis terram attin--gere, tamen ſolo aere nec ali uidentur poſſe, nec augeſcere, ſed his quibus ue-ſcuntur. At uerò etiam beſtiolæ, quæ wvelyoroi, propterea qudd in terrenoiſtiigni gignuntur, à Græcis nominantur, terra& aqua non carent: gignun-tur autem, ut Ariſtoteles ſcribit, in his Cypri fornacibus, in quibus lapis ærarius multos dies crematur: atq; magnis muſcis paulò maiores ſunt& ſubla-. In igni ambulant& ſaliunt, ſed emoriuntur quàm primum ab eo dimotæfuerint. Animantiũ autem partim, tametſi latere ſoleant, ſubeunt terræ ri-mas, nec foramina, nec ſpeluncas: quæ in ſubterranearum numero non ſunt:partim noctu, aut interdiu ſubterraneas ſuccedunt cauernas, partim certo anni tempore: quarum utræq; eo ipſo diei uel anni tempore ſubterraneæ ſunt,atq; dici poſſunt: partim ferè perpetuò occulteè in terra latent: quæ ſubterra-& ſemper ſunt,& propriè dicuntur. Vt autem res expreſſior& illuſtriorfiat, paulò altius ordiar. Quoniam animantes omnes natura mutationes temporum ſentiunt, pleræq; frigoris aut caloris uitandi cauſa, uel regionem, lo-cumꝭ ue mutant:uel ingrediuntur in domicilia, aut arbores exeſas& excaua-tas: uel ſubeunt terram. Barum autem quæ regionem mutant, aliæ ſemel e-greſſæ nunquaàm reuertuntur, aliæ reuertuntur: nunquàm redire ſolent ra-tionis participes, hoc eſt homines. Etenim hi non modò frigoris aut calorisuitandi