.

S

2% GEORGII AGRICGLAE DE RE METALLICA

p

1K DE uenarum foſsionibus, de puteorum ſtructuris, de cuniculorũ, foſſarum latentium, cauerna-rum ſubſtructionibus, de arte menſoris: nũc dicamprimode ferramentis, quib. uenæ ſaxaq; excindun-tur: deinde de uaſis in quæ conijciuntur glebæ ter-rarum, ſaxorum, metallorũ, aliarumq; rerum foſsi-lium, ut uel extrahi uel euehi uel efferri poſsint:atq;etiam de uaſis aquarijs& canalibus: tum de diuerſieneris machinis: poſtremò de malis metallicorũ,

quæ omnia dum deſcribentur accuratius, iterum multæ laborandi rationesexplicabuntur. Ferramenta autem ſunt ea, quæ proprio nomine metallici ſicappellant, cunei præterea, laminę, bracteæ, mallei, bacilla, conti, ligones, ru-tra, batilla. Sed eorum, quæ proprio nomine ferramenta ſunt, quatuor exi-ſtunt formæ, quę ferè nõ figura, ſed longitudine uel craſsitudine inter ſe dif-ferunt: etenim omniũ pars ſumma eſt lata& quadrangula, ut malleo percutipoſsit: ima in mucronem deſinit, ut ſaxorũ& uenarum duriciam acie diffindat: omnia quoq; præter quartum ſunt perforata. Primum quidem, quo foſ-ſores quotidie utuntur, longum eſt dodrantem: latum, ſeſquidigitum: craſ-ſum, digitum. In ſecũdo eſt eadem quæ in primo latitudo, itemq; craſsitudo,ſed longum eſt duos dodrãtes, quo foſſores duriſsimas quaſq; uenas ſic fin-dunt, ut rimis fatiſcant. Tertium eandem quam ſecundũ longitudinem aſſu-mit, uerùm paulò latius& craſsius eſt: quo fodiunt ſolum eorum puteorum,qui paulatim colligunt aquas. Quartum ferè longum eſt palmos tres& digitum unum: craſſum, digitos duos: ſuprema parte latum digitos tres, mediapalmum, ima, ut cætera cuſpidatum. Hoc uenas duriores excindunt. Verùmprimi ferramenti foramen à ſumma parte diſtat palmum: ſecundi& tertij, digitos ſeptem. Quod que uerd circa foramen hinc illincq; extuberat, in id in-duunt manubriũ ligneum: quòd altera manu tenent, cum ferramentũ,, ad ſa-xa applicatum, malleo feriunt. Hæc ferramenta maiora uel minora, prout reshoc poſtulat, fabricari ſolent. Omnia retuſa fabri ferrarij rurſus, quoad fieripoteſt, acuunt. At cuneus plerunq; longus eſt palmos tres& digitos duos:latus, digitos ſex: ſumma parte ad palmi altitudinẽ craſſus digitos tres, dein-de paulatim tenuior, ut ima fiat acutus. Sed lamina alta& lata eſt digitos ſex:ſumma parte craſſa digitos duos, ima ſeſquidigitum. In bractea uerò eſt ea-dem, quæ in lamina altitudo& latitudo, ſed admodum tenuis eſt. His omni-bus, ut proximo libro explicaui, utuntur cum uenas duriſsimas excindunt.e etiam cunei, laminæ, bracteœ modò maiores, modò minores ſolentconfici.

Terramentum