Buch 
Georgii Agricolae De re metallica libri XII : qvibvs officia, instrvmenta, machinae, ac omnia denique ad Metallicam spectantia, non modò luculentißimè describuntur, sed et per effigies, ...
Entstehung
Seite
57
JPEG-Download
 

2 IA

erd=A-15n.e-1

0.

111

LIBER QYARTVS. 37

que fodinas diſtribuit: moris uerò eſt metallicorum, ut ultra flumen pri-mus habeat in uenæ parte aduerſa aream noui capitis fodinarum, quòd ad-uerſum nominant: alij uerò tantummodo aream fodinæ. Quondã unaquæque area capitis fodinarum conſtabat ex tribus demenſis duplicatis& unoſimplici, id eſt paſſus habebat longitudinis x LIx. latitudinis vii. Itaq; has

duas ſummas in ſe multiplicato,& fient paſſus quadrati ccc XIII. quæ

ſumma efficit aream ueteris capitis fodinarum.Areæ ueteris capitis fodinarum forma.l i

CCCXIIII

X LIX

Veteris uerò cuſuſq; fodinę area demenſi ſimplicis formã habebat, id eſt,

paſſus longitudinis& latitudinis v 1 1. eratq; quadrata: quam reſpicientesmetallici uel hodie latitudinẽ cuiuſq; areæ, quæ eſt fodinis uenæ profundæ,quadratum nominãt. Hic autem ſolennis ritus dimetiendæ uenæ olim fuit:Quàmprimum foſſor reperiebat metallum, eam rem magiſtro metallicorũ& decumano indicabat, qui uel ipſi de oppido exibant in montes, uel ed mittebant fidei bonos uiros, ad minimũ duos, ut conſpicerent uenam metallisgrauidam. Itaq; ſi ipſam dignam dimeniſionis putaſſent, magiſter metallico-rum rurſus ſtato die egreſſus, primum uenæ illius inuentorem ſic interroga-bat de uena& fodina: quæ tua uena eſtꝭ quæ fodina metallo fœcundaę tuneipſe digitum ad uenam ſuam fodinamq; intendens, eas cõmonſtrabat: moxiubebat eum accedere ad ſuculam machinæ tractoriæ,& imponere capitiduos dextræ digitos, claraq; uoce iurare hoc iuſiurandum. uro per deum diuosq; omnes,& teſtor eoſdem, hanc uenam meam eſſe:atqʒ adeò ſi mea noneſt, neq; hoc meum caput, neque hæc mea manus poſthac ſuum officium fa-ciat. Deinde magiſter metallicorum orſus à media ſuculæ parte metiebaturuenam funiculo, dabatq; uenæ inuentori demenſum primò dimidium, tumtria integra: poſtea unum regi uel principi, alterum eius uxori, tertium ma-giſtro equitum, quartum pincernæ: quintum cubiculario, ſextum ſibijpſitſimiliter orſus ab altera ſuculæ parte dimetiebatur uenam. Sic uerò primus ue inuentor nanciſcebatur caput fodinarum, id eſt, ſeptem demenſa ſimpli-cia: at rex uel princeps& eius uxor& inſignes iſti aulici, magiſterq; metallicocorũ, ſinguli bina demenſa, ſiue duas areas ueteres: quæ cauſſa eſt cur inMiſena Fribergi unius uenæ tam multi tamq; inter ſe coniuncti putei ſolentinueniri, quos partim uetuſtas obruit: ueruntamen ſi magiſter metallico-rum iam anteè in alterutra putei parte alteri inuentori& his quos modò no-minaui, conſtituiſſet arearum terminos, quotquot areas in ea dare non po-tuit, in altera duplicabat, ſin in utraque putei parte iam antè terminis defi-niuiſſet ius arearum, liberam tantummodo uenæ partem dimetiebatur quomodo interdum illud accidit ut aliqui ex his, quos nominauimus, nullasareas

114