Buch 
Georgii Agricolae De re metallica libri XII : qvibvs officia, instrvmenta, machinae, ac omnia denique ad Metallicam spectantia, non modò luculentißimè describuntur, sed et per effigies, ...
Entstehung
Seite
144
JPEG-Download
 

144 DE RE METALTLLTILeAſeptem digitorum exciſum eſt: uerùm illud interius, hoc extrinſecus, ut alterum in alterum inire poſſit, cm pilum incidit in priorem fiſtulam, foriculaila clauditur: cum extrahitur, aperitur: ut aquæ pateat foramen. Vnuſquiſq

autem iſtiuſmodi ſiphonum cõſtat ex duabus fiſtulis: quarum utraq; long

eſt pedes duodecim: utriuſq; foramen latum eſt digitos ſeptem. Inferiorinputei lacuna uel in lacuſculo collocatur, eiusq́; foramẽ inferius obſtruitur lgno tereti: ſupra quòd fiſtulæ circumcirca ſex ſunt foramina, per quæ aqusin eam influit. At ſuperioris fiſtulæ pars ſuperior aperturam habet altam pe-dem, latam palmum, per quam aqua effluit in lacuſculũ uel in canalem: quique lacuſculus longus eſt pedes duos, latus& altus unum. Quot uerd ſuntſphones, tot ſunt axiculi, tot chelæ: tot utriuſq; generis pila. Sed ſi tres fuerintſiphones duo tantummodo lacuſculi ſunt, quòd lacuna putei& canalis cuniculi in duorum locum ſuccedant. Hæc autem machina ſic aquas ex puteohaurit: rota uerſata primum pilum attollit: id ſubleuat primas chelas: atq́; inetiam ſecundum pilum latum& primum teres. Deinde ſecundum latum ſescundas chelas,& ſic tertium pilum latum& ſecundum teres: tum tertium pilum latum tertias chelas& tertium pilum teres. Nam ex harum chelarumcꝶuo ferreo nullum pilum latum pendet, quod nulla in re ultimo ſiphoni uſuieſſe poſſit. Contrd uerò cum primũ latum decidit, quæq; chelæ delabuntunquodq; pilum latum, quodq; teres. Atq; iſta ratione uno eodemq; temporeaqua in lacuſculos infunditur& ex eiſdem exhauritur: ex lacuna uerò puteſolum exhauritur, in canalem cuniculi tãtùm infunditur. Quinetiam circumax em longiorem duæ rotæ fieri poſſunt ſi riuus tantam aquarũ copiam ſup-peditauerit, quanta eas uerſare poſſit:atq; ex utriuſq; ferri teretis parte poſteriore unum uel duo pila lata appendi poſſunt: quorum quodq; trium ſypho

num pila cõmoueat. Poſtremò neceſſe eſt puteos, è quibus aquæ fiſtulis hauriuntur, eſſe rectos. Nam omnes ſiphones, ut etiam aliæ machinæ tractoriæ,

quibus fiſtulæ ſunt, aquas minus altè hauriunt, ſi fiſtulæ obliquè in obliquisputeis locantur, quàm ſi rectà in rectis ſtatuantur.

Puteus K. Vltinus ſipbo B. Laerſculus primus c. Secundus ſipbo P.Lacuſculus ſecundus E. Tertius ſipho F. Canalis G. Ferrum in axeinc laſum H. P rimum pilum latum 1. Secundum pilum latum K. NTertium pilum latum L. Primum pilum teres M. Secundum pilum

mmer

e

SFP TTT TTTPTPTPTGCTGTGTGTGGTCTGTCTCTCT0TTTTTTTTTTT