182 DE RE METALLICA

tis lapillis& arenulis. Verũ ut optimi catilli fieri poſsint, a cinere omne pu,gamentum auferatur: quod duplex eſt, alterum leue, cuiuſmodi ſunt carbunculi& pinguitudines, atque res aliæ aquis innatantes: alterum graue, qualesſunt lapilli, arenulæ,& ſi quæ aliæ res reſident in fundo uaſculi. Itaq; primoaqua infundatur in cinerem& leue purgamentum auferatur. Deinde cinisagitetur manibus, ut bene cũ aqua miſceatur: quæ turbida& impura infun-

datur in alterum uaſculum: quo modo remanent in priori uaſculo lapilli xarenulæ, ac ſi quid aliud fuerit graue quæ reijciuntur. Poſtquam uero cinz

3

omnis in hoc altero uaſculo reſederit, quod ex aqua cognoſcitur ſi purafſẽcta guſtatum non commoueat lixiuij ſapore, tune aqua effundatur: cinis as

tem, qui remanſit in uaſculo in ſole aut fornace ſiccetur: atque is aptus eſt adcatillos:maximè ſi fuerit faginus, aut ex alijs lignis, cui accretiones annuætenues ſunt. Qui uerd ex uitiũ ſarmentis& lignis, quibus accretiones annuꝛſunt craſſœ, factus fuerit, tam bonus nõ eſt: etenim catilli ex eo formati, quodſatis ſicci non ſint, in igni diuidi& diſrũpi ſolẽt ac abſorbere metalla. Quo-

1.

circa ſi faginus aut eius ſimilis non fuerit, in promptu globulos ex tali ens

re, qui modo iam dicto fuerit purgatus, artifices faciunt, eosq; in fornacepgneſcant. Ignis enim quicquid pingue fuerit& hu

ſtoris uel figuli ponũt, ut ig

midũ cõſumit, atq; tandẽ ex ipſis catillos formant. Omnis autẽ cinis quoituſtior, eo melior eſt: ſiccitatem nãq; ſummam ipſi eſſe neceſſe eſt: qua deenſa cinis qui fit ex oſsibus cõbuſtis, præcipuè uerò ex capitis animantiũ o

N

bus, etiã idoneus eſt ad catillos:tum qui fit ex cornibus ceruorũ,& ex ſpinßpiſcium. Poſtremò aliqui capiũt cinerem, qui fit ex ſcobe corij cõbuſtammcoriarij& alutarij coriũ, à pilis purgatũ radunt& diſcobinant. Nonnullie

ro malunt uti cõpoſitionibus, quari hæc laudatur, quæ habet cineris ex oi

bus animantiũ uel ex ſpinis piſcium partem unam& dimidiam: cineris fag

ni partem unam, cineris ſcobis corij combuſtæ partẽ dimidiamtex hac enmmiſtura fiunt boni catilli, ſed multò meliores conficiuntur ex paribus portionibus cineris ſcobis corij combuſtæ, cineris oſsium capitis ouilli ueluiu

Iini, cineris cornu ceruini:at omnium optimi ſormantur ex ſolius cornu cer-uini uſti puluere: nam is propter uehementem ficcitatem metalla minime

combibit. Veruntamen noſtrates metallici plerunq; eos efficiunt ex cinete

fagino: quem modo iam dicto paratum primd cõſpergunt zytho uel aqus,ut cohærere poſsit,& in mortariolo tundunt. Deinde cineribus, qui ſuntenx

caluarijs quadrupedum, aut ex piſcium ſpinis, inſperſis iterum tundunt: quo

autem magis tunduntur, eo meliores fiunt. Quidam uerò lateres terunt,&

eum puluerem cribratum inſpergũt cineri fagino: nam iſtiuſmodi pulueresnon ſinunt molybdænam corrodentem catillos, aurum uel argentum ſorbere. Alij ut idem caueant catillos formatos oui albumine humectant,& it-rum in ſole ſiecatos tundunt, maximè ſi uenam uel æs, quod ferrum in ſe cõ-tinet, uoluerint explorare. Nonnulli autem lacte bouino iterum atq; iterummadefaciunt cineres, eosq; exiccant,& in mortariolo tundunt, atq; formantcatillos. At in officinis, in quibus argentum ab ære ſecernitur, ex cineris cat

ni ſecundæ fornacis, qui admodũ ſiccus eſt, duabus partibus& una 17159 aciun

boni quidem ſunt, non tamen optimi, quod is etiam cinis non careat min