198 DE RE METALLICA

9—*„ 2 4 78 7 5 gſemunciã, ſi ex æquis argẽti& æris partibus cõſtiterit, unciã: ſin in heſſe W

ſolũ ſemuncia uel uncia argẽti ineſt, ſeſcunciã. Sed quamprimũ plumbumfi

mare cœperit, in ſingulũ catillum cinereũ ſingulam chartã, in quam argent!

ære temperatũ eſt, inuolutũ imponito: os tegulæ carbonibus obſtruitoleꝶto igni coquito, donec omne plumbũ& æs cõſumantur: nam acris ſuo cd

re argentũ cum aliqua plũbi particula cõpellit in catillũ: quo modo expert— 5 1*.mentũ fit fallax: tum maſſulas ex catillo extrahito,& à recremẽto purgatoiſ

neutra libræ lancè, in quã imponitur, depreſſerit, ſed par utriuſq; fuerit podus, experimentũ nobis nullũ attulit errorẽ: ſin altera depreſſeri t lancemplenum eſt erroris:quare id ipſum iterare oportet. Quod ſi bes in ſe cõtineatagenti puri uncias ſeptẽ, rex, uel princeps, uel ciuitas, quæ cudit monetꝭ admit unciã, quã partim lucratur, partim impendit in fabros monetales, atiæs quod ad argentũ adiecit: qua de re copioſius dixi in libris De preciome-tallorũ& monetis inſcriptis. Aureos aũt nummos uarijs modis experimuretenim ſi s cum auro permiſtũ fuerit, eos eodem modo quo argẽteosigiexcoquimus:ſi argentũ, ab eo aqua illa ualentiſsima aurum ſecernit: ſin gd

argentũ, prius adiecto plũbo excoquũtur in catillo cinereo, donec ignis

& plumbũ conſumat, poſterius aurũ ab argento ſecernitur. Reſtat decotula, qua explorare aurũ& argentum uetus eſt& uſitatũ: quanquã enim epsrimentũ quod igni perficitur, certius eſt, tamen quia ſæpe nobis deeſt omcula, ſæpe tegula, ſæpe catilli, nec ulla mora interponẽda eſt, coticulæ, quamſemper in prõptu habere poſſumus, aurũ argẽtum ue atterimus: quid quolaureos nũmos igni excoquere ne utile quidè ſemper ſittuerùm eligere opttet admodũ nigram,& ſulfuris expertem: quo enim nigrior fuerit,& ſulſußmmagis expers, ed melior eſſe ſolet: de cuius natura alibi ſcripſi. Coticulcastem primò atteritur aurũ ſiue argentoſum, ſiue æroſum, ſiue canalienſe, ſutigni excoctũ fuerit: ſimiliter argentũ. Deinde una aliqua acus, quã eius eſſelmillimam ex colore cõijcimus: quæ ſi nos fallit defectu, acus altera colobens magis ſaturũ coticulæ atteritur: ſin exceſſu, tertia quæ dilutiorẽ habet

colorem, ea nãq; nobis indicat quota argen ti, uel æris, uel argẽti ſimuld x-

ris portio ſit in auro: aut quota æris in argẽto. Sunt enim quadruplices. Primæ ex auro& argẽto factæ, ſecundæ ex auro& ære, tertiæ ex auro& argen

to& ære, quartæ ex argento& ęre. Primis tribus acuũ generibus potißimũaurum experimur, quarto argentũ. Sed eiuſmodi acus fie parantur. Ponden

minora proportione reſpõdent maioribus: utriſq; utuntur nõ modo meta-

lici, ſed etiã monetarij: uerum acus ſecundũ minora formantur,& unaquæq;pendit beſſem, quẽ noſtro uocabulo marcam nominant. Cum autẽ bes quoutuntur, qui cudunt aurũ, diſtribuatur in quatuor& uiginti binas ſextulas,quas Græco nomine nũc ceratia appellant: binæ uerd ſextulæ quæq; in qutuor ſemiſextulas, quæ grana uocantſemiſextula quęq; in tres quaternas ſ-liquas, quas granula nuncupant, fi acus fecerimus ad numerũ quaternarumſiliquarum flent ducentæ octoginta octo:ſi ad numerũ ſemiſextularum ſuebinorum ſeripulorũ ſex& nonaginta. Sed iſtis duobus modis numerus adium nimis efficeretur magnus,& ex eis non paucæ propter exiguã auri pot

tionem nihil nobis ſignificarent, eas igitur ad numerũ binarum ſextularũ fa-1 cere

.

.