246 DE RE NMETALTIIcA
de ij s lauandi rationibus, quæ cuiuſq; metalli uenis propriæ ſunt, dicere conuenit. Cum anno M. D. XII. Georgius illuſtris Saxonum dux in Miena ius omnium tumulorum è fodinis egeſtorum dediſſet nobili& pruden-ti uiro Sigiſmundo Malthicio, patri Ioannis epiſcopi Miſeni& Henrici:Dippoldeſualdi& Adelbergi, quibus in locis effodiũtur lapilli nigriex qubus plumbum candidum conficitur, reiectis pilisſiccis, cribris amplis, mol,inuenit machinam, quæ uenas udas pilis præferratis tunderet. Venas autemudas uocamus aquis, quæ in capſam influunt, madefactas: quo modo etiaminterdum pila uda nominamus, item aquis madida: contra pila ſicca ueluꝭnas ſiccas appellamus nullis aquis, dum pilis tunduntur, madefactas: ſedredeamus ad noſtrum propoſitum. Hæc machina non multum diſsimilis itei, quæ uenas ſiccas pilis præferratis tundit: horum tamen pilorum capiaadmidio ſunt maiora quàm illorum: nec capſa, quæ ex trunco querno uel fagno confecta, in ſpacio, quod eſt inter tigna ſtatuta locatur, è fronte patetex altero latere: ea longa eſt pedes tres, lata dodrantẽ, alta pedem& digiſex:ſi caret fundo, ſimiliter ſtatuitur ſuper ſaxum durum atq; planum, interra paululum effoſſa poſitum:& qua cõiunguntur undiq; muſco ac linteol-rallis obturãtur: ſin habet fundum, ſolea ferrea, longa pedes tres, lata dodentem, craſſa palmum in ea locatur, qua patet ad ipſam ferrea lamina forami-num plena affigitur, ut inter eam& caput proximi pili ſpacium duorum digitorum ſit:atq; tantundem inter laminam& tignum ſtatutum, in culusſo-ramine poſitus eſt canalis paruus& longiuſculus: per quem argenti uenaminutim contuſa cum aqua defluit in lacum: id, quod in canali remanſit, batiloligneo eijcitur in proximum ſolum aſſeribus tectum: quod in lacu ſubſedi,batillo ferreo ſeparatim in ſolum:pleriq; faciunt duos canales, ut dum openrius unum, eo, quod reſedit, refertũ, exinanit, interea aliud in altero reſideaad alterum capſæ latus, quod eſt prope rotam, quæ machinam uerſat, aqaper canaliculum in eam infſuit: qua etiam operarius uenam contundendaninijcit in capſam, ne fragmẽta, ſi in pila fuerint coniecta, ipſis ſint impedimento:atq; hac ratione uena argenti uel auri minutim pilis tunditur.
Capſa A. Latus capſæ patens B. Saxum C. Solea ferrea D. Lamina B.Canalis F. Batillum ligneum&. Lacus H. Batillum ferreum 1. Eus quodſubſedit aceruus K. Vena contundenda L. Cancliculus M.
1.5
Cum
——