Buch 
Georgii Agricolae De re metallica libri XII : qvibvs officia, instrvmenta, machinae, ac omnia denique ad Metallicam spectantia, non modò luculentißimè describuntur, sed et per effigies, ...
Entstehung
Seite
458
JPEG-Download
 

350 DE RE METALLIC

let:& ſimul coquere tantulo temporis ſpacio, quãtulo quis quindecim pal-ſus ambulare poſsit: tum catillo forcipe prehenſo hauriendum eſt aurum,&in uas oblongum, quod aquam frigidiſsimam contineat, ex alto infunden-dum paulatim, ne globuli nimis craſsi fiant: quanto enim magis fuerint ins-nes& tenues, minus rotundi, tanto magis ſunt idonei: qua de cauſa bacillo,ab imo ad mediũ in quatuor partes ſciſſo, aqua ſæpius eſt cõmouenda. Sedbractea ſecetur in particulas& inijciatur, ut etiam globuli argenti, in ampul-lam uitream:& tanta aqua eis affuſa, quanta ad digiti altitudinem ſuperetar-gentum, ampulla tegatur ueſica, uel linteo incerato ne exhalet: mox caleßat,donec argentum diſſoluatur: cuius rei ſignum eſt aqua ebulliens. Reſidetautem in fundo aurum colore nigricans, argentum cum aqua permiſtũ ſuper-natat: quam alij effundunt in catinum æreum,& ei affundunt frigidam, quaargentum ſtatim cõgelat: id aqua effuſa exemptũ ſiccant: ſiccatum coquuniin catino fictili donec liqueſcat: liquatum infundũt in canaliculum ferteum,Aurum uerd, quod in ampulla remanſit, eluunt calida, colant, ſiccant, cumpauca chryſocolla, quam boracem uocant, in catino coquũt: liquatumitemiufundunt in canaliculum ferreum. Alij in ampullam, quæ cõtinet aurum&argentum,& aquam, quæ eam ſeparauit, calidam illius ualentis duplamueltriplam infundunt,& in eandem ampullam, uel in catinum, in quem omniaeffuſa fuerint, conijciunt bracteolas plumbi nigri& æris: quo modo aurumad plumbum, argentum ad æs adhæreſcit: atq; ſeorſum plumbum ab auro,ſeorſum æs ab argẽto ſeparãt in catino cinereo. Sed neutra ratio nobis pro-batur, quod aqua, aurum ab argento ſeparans, pereat, cùm rurſus uſuieſſepoſsit. Itaq; ampulla uitrea interius in fundo in metulam aſſurgens, extetiuluto inferiore parte, ut ſupra dixi, obducatur,& in eam inijciatur argentum,quod pendat Romanas libras tres& dimidiam: atq; aqua, quæ alterumabaltero ſecernat, infundatur& imponatur in arenam, quam catinus fictilis autcapſa continet: leniq; igni primò calefiat. Ne uerò exhalet aquam, eius ſupe-riori extremitati undiq; lutũ illinatur,& tegatur operculo uitreo: cuius nariſubijciatur altera ampulla, quæ guttas deſtillantes recipiat: ea ſimiliter in ca-pſa, quæ contineat arenam, collocetur. Coctum autem rubeſcit: ſed cim ru-bor amplius non apparuerit, ampulla ex catino uel capſa exempta mouea-tur: quo motu aqua incaleſcens iterum rubeſcit. Quod fi bis aut ter factũ fuerit, anteaquam alia aqua affundatur,& opus citius perficitur,& aqua minusmulta conſumitur. Sed cum prima omnis deſtillauerit, in ampullam inijcia-tur tantum argentum, quantum prius: nam ſi tam multum ſemel fuerit inie-ctum, aurum ab eo difficulter ſecernitur: atq; infundatur altera aqua, ſecca-lefacta: ut ipſa& ampulla pariter caleant, utq; hæc frigore non diſiliat quequoq;, ſiuento frigido affletur, diſsilire ſolet: deinde tertia aqua infundatur:atq; etiam, ſi res hoc poſtulauerit, quarta, hoc eſt aqua alia atq; alia infunda-tur, donec lateris cocti color auro inſederit. Artifici autem ſint in promptũdue aquæ, quarum una ſit altera ualentior. Efficaciore primò utatur, dein-de minus potẽte, poſtremò rurſus ualentiore. Sed cùm iam fuluus color fue-rit auro, aqua fontana affuſa ſubditis ignibus efferueſcat: quater eadem ab-luatur: uſque ed coquatur in catino dum liqueſcat: aquæ, quibus a 3